12 აგვისტო, პარასკევი, 2022

წარმატებული პროფესიული მასწავლებელი არის წარმატებული პროფესიული განათლება

spot_img

გა­სუ­ლი წლის ოქ­ტომ­ბერ­ში სა­ქარ­თ­ვე­ლოს პარ­ლა­მენ­ტ­მა მი­ი­ღო კა­ნო­ნი „პრო­ფე­სი­უ­ლი გა­ნათ­ლე­ბის შე­სა­ხებ“. მას­ში აისა­ხა რე­ფორ­მის სი­ახ­ლე­ე­ბი და ასე­ვე გა­მო­იკ­ვე­თა ძი­რი­თა­დი მი­მარ­თუ­ლე­ბე­ბი, მათ შო­რის, პრო­ფე­სი­უ­ლი მას­წავ­ლებ­ლის, რო­გორც სის­ტე­მის მთა­ვა­რი ფი­გუ­რის, პრო­ფე­სი­ის რე­გუ­ლი­რე­ბის აუცი­ლებ­ლო­ბა.

რა უფ­ლე­ბა-მო­ვა­ლე­ო­ბე­ბი გა­ნე­საზღ­ვ­რე­ბა პრო­ფე­სი­ულ მას­წავ­ლე­ბელს და რა სა­ხის მხარ­და­ჭე­რა იქ­ნე­ბა სა­ხელ­მ­წი­ფოს­გან პრო­ფე­სი­უ­ლი გან­ვი­თა­რე­ბის­თ­ვის, რა­საც მი­სი კა­რი­ე­რუ­ლი წინ­ს­ვ­ლა და ფი­ნან­სუ­რი მდგო­მა­რე­ო­ბის გა­უმ­ჯო­ბე­სე­ბაც უნ­და მოჰ­ყ­ვეს, ამ სა­კითხებ­ზე ამ­ჟა­მად ვმუ­შა­ობთ ინ­ტენ­სი­უ­რად სა­ერ­თა­შო­რი­სო დო­ნო­რი ორ­გა­ნი­ზ­ა­ცი­ე­ბის ჩარ­თუ­ლო­ბით.

ვიდ­რე უშუ­ა­ლოდ მას­წავ­ლებ­ლის სა­კითხებ­ზე ვი­სა­უბ­რებ­დე, მინ­და, ერთ ფაქ­ტორს შე­ვე­ხო, რო­მე­ლიც ყვე­ლა იმ ადა­მი­ან­მა იცის, რო­მელ­საც მო­უ­წია სწავ­ლა ან სწავ­ლე­ბა, მი­ნი­მუმ, 20 ან 30 წლის წინ. წლე­ბის გა­მოც­დი­ლე­ბამ გვიჩ­ვე­ნა, რომ პრო­ფე­სი­უ­ლი გა­ნათ­ლე­ბი­სად­მი არა­და­დე­ბი­თი და­მო­კი­დე­ბუ­ლე­ბა წლე­ბის მან­ძილ­ზე, პრო­ფე­სი­უ­ლი გა­ნათ­ლე­ბის პრეს­ტი­ჟის­თ­ვის ერთ-ერ­თი შე­მა­ფერ­ხე­ბე­ლი ფაქ­ტო­რი იყო ყო­ველ­თ­ვის. ვგუ­ლის­ხ­მობ, საბ­ჭო­თა და პოს­ტ­საბ­ჭო­თა პე­რი­ო­დებ­ში მცხოვ­რე­ბი ადა­მი­ა­ნე­ბის და­მო­კი­დე­ბუ­ლე­ბას პრო­ფე­სი­უ­ლი გა­ნათ­ლე­ბი­სად­მი. პრო­ფე­სი­ულ გა­ნათ­ლე­ბას მძი­მე მემ­კ­ვიდ­რე­ო­ბა მოჰ­ყ­ვე­ბა პრეს­ტი­ჟის თვალ­საზ­რი­სით. ამი­ტომ, ძა­ლი­ან რთუ­ლია, მხო­ლოდ სიტყ­ვით და­არ­წ­მუ­ნო ვინ­მე იმის სი­კარ­გე­ში, რაც, ათე­უ­ლი წლე­ბის გან­მავ­ლო­ბა­ში, ცუ­დად მი­იჩ­ნე­ო­და. ამის მიღ­წე­ვა, მხო­ლოდ საქ­მით, კონ­კ­რე­ტუ­ლი წა­რმა­ტე­ბის ის­ტო­რი­ე­ბი­თა და ფაქ­ტე­ბით შე­იძ­ლე­ბა. საქ­მე კი ის არის, რომ პრო­ფე­სი­ულ გა­ნათ­ლე­ბა­ში გვაქვს კონ­კ­რე­ტუ­ლი შე­დე­გე­ბი, რო­მე­ლიც პრო­ფე­სი­უ­ლი გა­ნათ­ლე­ბის მი­ღე­ბის შე­დე­გებს ასა­ხავს. კურ­ს­დამ­თავ­რე­ბულ­თა და­საქ­მე­ბის მა­ღა­ლი მაჩ­ვე­ნე­ბე­ლი, რე­ა­ბი­ლი­ტი­რე­ბუ­ლი პრო­ფე­სი­უ­ლი სას­წავ­ლებ­ლე­ბი, უახ­ლე­სი ტექ­ნი­კით აღ­ჭურ­ვი­ლი სას­წავ­ლო სა­ხე­ლოს­ნო­ე­ბი, სის­ტე­მუ­რი და სის­ტე­მა­ტუ­რი ღო­ნის­ძი­ე­ბე­ბი მას­წავ­ლე­ბელ­თა პრო­ფე­სი­უ­ლი გან­ვი­თა­რე­ბი­სათ­ვის და სხვა. მა­ღა­ლია პრო­ფე­სი­უ­ლი კო­ლე­ჯე­ბის კურ­ს­დამ­თავ­რე­ბულ­თა და­საქ­მე­ბის მაჩ­ვე­ნე­ბე­ლი. მა­გა­ლი­თად, ინ­ფორ­მა­ცი­უ­ლი ტექ­ნო­ლო­გი­ე­ბის აკა­დე­მი­ის კურ­ს­დამ­თავ­რე­ბულ­თა და­საქ­მე­ბის მაჩ­ვე­ნე­ბე­ლი 94%-ია, ხო­ლო ტექ­ნი­კუ­რი უნი­ვერ­სი­ტე­ტის პრო­ფე­სი­უ­ლი პროგ­რა­მე­ბის კურ­ს­დამ­თავ­რე­ბულ­თა — თით­ქ­მის 100%. ეს სტა­ტის­ტი­კაა და ამ ინ­ფორ­მა­ცი­ის მო­ძი­ე­ბა და­ინ­ტე­რე­სე­ბულ პირს ინ­ტერ­ნეტ­ში სას­წავ­ლებ­ლე­ბის ოფი­ცი­ა­ლურ გვერ­დებ­ზეც შე­უძ­ლი­ა. კო­ლე­ჯე­ბი თა­ვად იკ­ვ­ლე­ვენ კურ­ს­დამ­თავ­რე­ბულ­თა და­საქ­მე­ბის სა­კითხს. და­მენ­თახ­მე­ბით, დღე­ვან­დელ ვი­თა­რე­ბა­ში გა­რან­ტი­რე­ბუ­ლი და­საქ­მე­ბის შე­საძ­ლებ­ლო­ბა ძა­ლი­ან მნიშ­ვ­ნე­ლო­ვა­ნია ახალ­გაზ­რ­დე­ბი­სა და ზრდას­რუ­ლე­ბი­სათ­ვის. კი­დევ ერ­თი ტენ­დენ­ცია, ჩემს პე­და­გო­გი­ურ გა­მოც­დილე­ბა­ზე დაკ­ვირ­ვე­ბით, არის ის, რომ უკ­ვე ზრდას­რუ­ლი ადა­მი­ა­ნე­ბი, მა­ნამ­დე მი­ღე­ბუ­ლი უმაღ­ლე­სი გა­ნათ­ლე­ბით, პრო­ფე­სი­უ­ლი კო­ლე­ჯე­ბის სტუ­დენ­ტე­ბი ხდე­ბი­ან. მა­თი მო­ტი­ვა­ცია ძი­რი­თა­დად ორ­ნა­ი­რია: სტუ­დენ­ტებს სურთ, რომ პრაქ­ტი­კუ­ლად და­ე­უფ­ლონ კონ­კ­რე­ტულ პრო­ფე­სი­ას ან აის­რუ­ლონ ამა თუ იმ პრო­ფე­სი­ის და­უფ­ლე­ბის დი­დი ხნის სურ­ვი­ლი.

ერ­თი მა­გა­ლი­თი შე­მიძ­ლია სა­კუ­თა­რი პრაქ­ტი­კი­დან მო­ვიყ­ვა­ნო. რო­დე­საც პრო­ფე­სი­ულ კო­ლეჯ „მერ­მის­ში“ ვას­წავ­ლი­დი ინ­ტერ­პერ­სო­ნა­ლუ­რი კო­მუ­ნი­კა­ცი­ის კურსს, ჯგუფ­ში სა­ერ­თო რა­ო­დე­ნო­ბის ნა­ხე­ვარ­ზე მე­ტი უმაღ­ლე­სი გა­ნათ­ლე­ბით იყო. მათ შო­რის ერ­თი უმაღ­ლეს­დამ­თავ­რე­ბუ­ლი სტუ­დენ­ტი, რო­მელ­საც კერ­ვის შეს­წავ­ლა სურ­და. კო­ლე­ჯის დამ­თავ­რე­ბის შემ­დეგ მან სა­კუ­თა­რი ბიზ­ნე­სი და­იწყო — კარ­ვე­ბის და ჰა­მა­კე­ბის კერ­ვა ბავ­შ­ვე­ბის­თ­ვის. ამ პრო­დუქ­ცი­ა­ზე მოთხოვ­ნა საკ­მა­ოდ მა­ღა­ლია და ჩემს ყო­ფილს სტუ­დენტს ბიზ­ნე­სის გა­ფარ­თოე­ბაც მო­უ­წია. სხვა ბევ­რი მსგავ­სი მა­გა­ლი­თის მოყ­ვა­ნაც შე­იძ­ლე­ბა, რო­მელ­თა სა­ფუძ­ველ­ზეც, ჩე­მი შე­ფა­სე­ბით, პრო­ფე­სი­უ­ლი გა­ნათ­ლე­ბა ნელ-ნე­ლა, მაგ­რამ თა­ვი­სუფ­ლ­დე­ბა გა­ნათ­ლე­ბის მი­ღე­ბის არა­სა­სურ­ვე­ლი გზის შტამ­პი­სა­გან, რა­ზეც და­საწყის­ში ვი­სა­უბ­რე და პო­პუ­ლა­რუ­ლი ხდე­ბა. აუცი­ლებ­ლად უნ­და ით­ქ­ვას, რომ ამ წინ­ს­ვ­ლის უკან, ქარ­თუ­ლი სა­ხელ­მ­წი­ფოს ძა­ლის­ხ­მე­ვას­თან ერ­თად (ვგუ­ლის­ხ­მობ გა­ნათ­ლე­ბის სა­მი­ნის­ტ­როს, ხა­რის­ხის გან­ვი­თა­რე­ბის ეროვ­ნულ ცენტრს, მას­წავ­ლე­ბელ­თა პრო­ფე­სი­უ­ლი გან­ვი­თა­რე­ბის ეროვ­ნულ ცენტრს, თა­ვად პრო­ფე­სი­ულ კო­ლე­ჯებს), მნიშ­ვ­ნე­ლო­ვა­ნია სა­ერ­თა­შო­რი­სო ორ­გა­ნი­ზა­ცი­ე­ბის მხარ­და­ჭე­რა და კერ­ძო სექ­ტო­რის ძა­ლი­ან აქ­ტი­უ­რი ჩარ­თუ­ლო­ბა.

ახ­ლა კი პრო­ფე­სი­ულ მას­წავ­ლე­ბელს და­ვუბ­რუნ­დეთ, ყვე­ლა­ზე მთა­ვარ ფი­გუ­რას მთელ ამ პრო­ცეს­ში. ადამიანი, რომ­ლის მხრებ­ზეც გა­და­დის რე­ფორ­მის ძი­რი­თა­დი პა­სუ­ხიმ­გებ­ლო­ბა, სწო­რედ პრო­ფე­სი­უ­ლი მას­წავ­ლე­ბე­ლია. ამი­ტო­მა­ცაა მას­წავ­ლებ­ლის მხარ­და­ჭე­რა სა­ხელ­მ­წი­ფოს სე­რი­ო­ზუ­ლი ამო­ცა­ნა. პირ­ველ რიგ­ში, პე­და­გოგ­მა ზუს­ტად უნ­და იცო­დეს, რას ითხო­ვენ მის­გან, შემ­დეგ დავ­სა­ხოთ გზე­ბი, რო­გორ გა­ა­კე­თოს ის, რა­საც სთხო­ვენ და ბო­ლოს, მას მხარ­და­ჭე­რა სჭირ­დე­ბა სას­წავ­ლო პრო­ცეს­შიც. მას შემ­დე­გაც კი, რო­ცა იცის რა გა­ა­კე­თოს და რო­გორ, აუდი­ტო­რი­ა­ში, სტუ­დენ­ტ­თან პი­რის­პირ დარ­ჩე­ნილს უამ­რა­ვი სიძ­ნე­ლე შე­იძ­ლე­ბა შეხ­ვ­დეს. მი­სი აუდი­ტო­რია ხომ სკო­ლის­გან სრუ­ლი­ად გან­ს­ხ­ვა­ვე­ბუ­ლია. ჩვე­ნი ძი­რი­თა­დი სა­მიზ­ნე ჯგუ­ფი კი 9 და 12 კლას­დამ­თავ­რე­ბუ­ლი ახალ­გაზ­რ­დე­ბი არი­ან, მაგ­რამ, რო­გორც გითხა­რით საკ­მა­ოდ დი­დია უმაღ­ლეს­დამ­თავ­რე­ბულ­თა კონ­ტინ­გენ­ტი. ისი­ნი არა მარ­ტო ასა­კობ­რი­ვად, გა­ნათ­ლე­ბის დო­ნი­თაც გან­ს­ხ­ვა­ვე­ბუ­ლე­ბი არი­ან და შე­სა­ბა­მი­სად, პრო­ფე­სი­უ­ლ მას­წავ­ლებე­ლსაც მათ­თან ურ­თი­ერ­თო­ბა გან­ს­ხ­ვა­ვე­ბუ­ლად უწევს. შე­იძ­ლე­ბა ისეც მოხ­დეს, რომ მას­წავ­ლე­ბე­ლი სტუ­დენ­ტ­ზე უმ­ც­რო­სი აღ­მოჩ­ნ­დეს, რაც პრო­ფე­სი­ული მას­წავ­ლებ­ლის­გან სწავ­ლე­ბის გან­სა­კუთ­რე­ბუ­ლი ფორ­მე­ბის ფლო­ბას მო­ითხოვს. გარ­და იმი­სა, რომ პრო­ფე­სი­უ­ლი გა­ნათ­ლე­ბა ათე­უ­ლო­ბით სხვა­დას­ხ­ვა პრო­ფე­სი­ის სპექტრს მო­ი­ცავს, სტუ­დენ­ტ­თა თა­ვის­ებუ­რე­ბე­ბიც სრუ­ლი­ად გან­ს­ხ­ვა­ვე­ბუ­ლი შე­იძ­ლე­ბა იყოს. ეს სის­ტე­მა ამ მხრი­ვაც ძა­ლი­ან სპე­ცი­ფი­კუ­რია.

რაც შე­ე­ხე­ბა სა­ხელ­მ­წი­ფოს მხარ­და­ჭე­რის თე­მას, ზე­მოთ ვთქვი, რომ პე­და­გოგ­მა უნ­და იცო­დეს რას ითხოვს მის­გან სის­ტე­მა. ამ მიზ­ნ­ით, ჯერ კი­დევ 2014 წელს, შე­იქ­მ­ნა ორი მნიშ­ვ­ნე­ლო­ვა­ნი დო­კუ­მენ­ტი: პრო­ფე­სი­უ­ლი მას­წავ­ლებ­ლის სტან­დარ­ტი და ეთი­კის კო­დექ­სი. იმ სი­ახ­ლე­ე­ბის გათ­ვა­ლის­წი­ნე­ბით, რაც ამ ოთხ წე­ლი­წად­ში სის­ტე­მა­ში და­ი­ნერ­გა, აუცი­ლე­ბე­ლია მა­თი შეც­ვ­ლა, გა­ნახ­ლე­ბა, რაც მიმ­დი­ნა­რე წელს გან­ხორ­ცი­ელ­დე­ბა. შემ­დეგ ამ გა­ნახ­ლე­ბუ­ლი დო­კუ­მენ­ტე­ბის სა­ფუძ­ველ­ზე შევ­ქ­მ­ნით ისეთ ტრე­ნინგ-მო­დუ­ლებს, რომ­ლე­ბიც მას­წავ­ლებ­ლე­ბის სა­ჭი­რო­ე­ბებ­ზე იქ­ნე­ბა აგე­ბუ­ლი. მას­წავ­ლებ­ლებს ჩა­უ­ტარ­დე­ბათ ტრე­ნინ­გე­ბი ად­გი­ლებ­ზე, პრო­ფე­სი­ულ კო­ლე­ჯებ­ში. ყვე­ლა ტრე­ნე­რი კონ­კურსს გა­ივ­ლის. უპირ­ვე­ლეს ყოვ­ლი­სა, აუცი­ლე­ბე­ლი პი­რო­ბაა სის­ტე­მა­ში მუ­შა­ო­ბის გა­მოც­დი­ლე­ბა, სპე­ცი­ფი­კი­დან გა­მომ­დი­ნა­რე და პე­და­გო­გი­უ­რი გა­მოც­დი­ლე­ბა, რა თქმა უნ­და, სხვა უნა­რებ­თან ერ­თად. სწო­რედ ამ ტრე­ნინ­გე­ბის მეშ­ვე­ო­ბით და­ე­უფ­ლე­ბა პრო­ფე­სი­უ­ლი პე­და­გო­გი იმ ცოდ­ნა­სა და უნა­რებს, რაც და­სა­ხუ­ლი მიზ­ნის მი­საღ­წე­ვა­დაა აუცი­ლე­ბე­ლი.

შემ­დე­გი ეტა­პის­თ­ვის, რო­ცა პე­და­გო­გი პი­რის­პირ რჩე­ბა აუდი­ტო­რი­ის წი­ნა­შე, ვთა­ვა­ზობთ ინ­დი­ვი­დუ­ა­ლურ კონ­სულ­ტი­რე­ბას. კო­ლეჯ­ში იკ­რი­ბე­ბა რამ­დე­ნი­მე მას­წავ­ლე­ბე­ლი და მო­მარ­თა­ვენ მას­წავ­ლე­ბელ­თა პრო­ფე­სი­უ­ლი გან­ვი­თა­რე­ბის ცენტრს პე­და­გო­გი­უ­რი კონ­სულ­ტი­რე­ბის თე­მა­ზე. ტრე­ნე­რი მი­დის სას­წავ­ლე­ბელ­ში და იმ კონ­კ­რე­ტუ­ლი პრობ­ლე­მის ად­გილ­ზე გან­ხილ­ვით, რის გა­მოც მოგ­ვ­მარ­თეს პე­და­გო­გებ­მა, კონ­სულ­ტი­რე­ბას უწევს მათ, ეხ­მა­რე­ბა წარ­მოქ­მ­ნი­ლი სიძ­ნე­ლე­ე­ბის გა­და­ლახ­ვა­ში. არის კი­დევ ერ­თი მნიშ­ვ­ნე­ლო­ვა­ნი ეტა­პი — ესაა მას­წავ­ლებ­ლის მი­ერ სა­კუ­თა­რი პრო­ფე­სი­უ­ლი გან­ვი­თა­რე­ბის და­გეგ­მ­ვა. შე­თა­ვა­ზე­ბუ­ლი ტრე­ნინ­გე­ბი, არა­ვი­თარ შემ­თხ­ვე­ვა­ში, არ შე­იძ­ლე­ბა იყოს თავ­ს­მოხ­ვე­უ­ლი.

პრო­ფე­სი­უ­ლი პე­და­გო­გის კვა­ლი­ფი­კა­ცია უფ­რო მეტ დატ­ვირ­თ­ვას იძენს კი­დევ ერ­თი აქ­ტო­რის — კერ­ძო სექ­ტო­რის სის­ტე­მა­ში შე­მოს­ვ­ლის გა­მოც. წი­ნან­დელ­თან შე­და­რე­ბით, ვი­თა­რე­ბა რა­დი­კა­ლუ­რად შეც­ვ­ლი­ლია, დამ­კ­ვე­თი ახ­ლა სა­ხელ­მ­წი­ფო კი არა, კერ­ძო სექ­ტო­რია. სწო­რედ ის კარ­ნა­ხობს (უკ­ვე­თავს) გა­ნათ­ლე­ბის სის­ტე­მას, რა კვა­ლი­ფი­კა­ცი­ის კად­რია სა­ჭი­რო შრო­მის ბა­ზარ­ზე, დამ­საქ­მე­ბე­ლიც თა­ვად არის, ამ­დე­ნად და­ინ­ტე­რე­სე­ბუ­ლი მხა­რეც და სას­წავ­ლო პრო­ცე­სის მო­ნა­წი­ლეც. სწო­რედ მი­სი დაკ­ვე­თის სა­ფუძ­ველ­ზე იქ­მ­ნე­ბა ხა­რის­ხის გან­ვი­თა­რე­ბის ეროვ­ნულ ცენ­ტ­რ­ში პრო­ფე­სი­უ­ლი სტან­დარ­ტე­ბი და სას­წავ­ლო პროგ­რა­მე­ბი, რის სა­ფუძ­ველ­ზეც ხორ­ცი­ელ­დე­ბა შემ­დეგ კო­ლე­ჯის ინ­ფ­რას­ტ­რუქ­ტუ­რუ­ლი მოწყო­ბა.

ასე რომ, მას­წავ­ლებ­ლი­სად­მი წა­ყე­ნე­ბუ­ლი სტან­დარ­ტი, ზო­გა­დად, ძა­ლი­ან მა­ღა­ლია. ამი­ტო­მაც ვამ­ბობ, რომ პრო­ფე­სი­ულ გა­ნათ­ლე­ბას, რო­გორც არას­დ­როს, სჭირ­დე­ბა მა­ღალ­კ­ვა­ლი­ფი­ცი­უ­რი, სა­თა­ნა­დო უნა­რე­ბით აღ­ჭურ­ვი­ლი, სის­ტე­მის სპე­ცი­ფი­კას მორ­გე­ბუ­ლი მას­წავ­ლე­ბე­ლი, რო­მელ­მაც არა მხო­ლოდ არ­ჩე­უ­ლი პრო­ფე­სია უნ­და შე­ას­წავ­ლოს სტუ­დენტს, არა­მედ ღრმად ჩა­ა­ხე­დოს პრო­ფე­სი­ის ნი­უ­ან­სებ­ში და პერ­ს­პექ­ტი­ვა­შიც და­ა­ნა­ხოს და­საქ­მე­ბი­სა და თვით­და­საქ­მე­ბის შე­საძ­ლებ­ლო­ბე­ბი.

ნინო ელბაქიძე

მასწავლებელთა პროფესიული განვითარების ეროვნული ცენტრის პრო­ფე­სი­უ­ლი გან­ათლების მასწავლებლებისა და დირექტორების განვითარების სახელმწიფო პროგრამის მენეჯერი

ერთიანი ეროვნული გამოცდები

მასწავლებელთა სასერტიფიკაციო გამოცდები

არდადეგები

„ზაფხულის არდადეგების“ საბოლოო პროდუქტი სექტემბრის კონფერენციისთვის

ეროვნული სასწავლო გეგმის განვითარების ექსპერტმა, ნიკო სილაგაძემ რეკომენდაციის სახით მოგვაწოდა აზრი , რომ ეროვნულ კონფერენციაზე მოსწავლის მიერ შექმნილი საბოლოოო პროდუქტი, პრეზენტაციის დროს, დასაწყისშივე წარგვედგინა...
მსგავსი სიახლეები