12 აგვისტო, პარასკევი, 2022

Bilinqval təhsilin tətbiqi ilə məşğul olan kouçların təcrübəsini paylaşmaq

spot_img

ლე­ი­ლა ნა­მა­ზო­ვა

მარ­ნე­უ­ლის №3 სკო­ლის ქარ­თუ­ლის, რო­გორც მე­ო­რე ენის მას­წავ­ლე­ბე­ლი და №8 სა­ჯა­რო სკო­ლის „არა­ქარ­თუ­ლე­ნო­ვა­ნი სკო­ლე­ბის მხარ­და­ჭე­რის პროგ­რა­მის“ კონ­სულ­ტანტ-მას­წავ­ლე­ბე­ლი, „მას­წავ­ლე­ბელ­თა გან­ვით­რე­ბის ეროვ­ნუ­ლი სას­წავ­ლო ცენ­ტ­რის“ სას­კო­ლო კუ­რი­­კუ­ლუ­მის გან­ვი­თა­რე­ბის კო­ორ­დი­ნა­ტო­რი

 

მე­სა­მე თა­ო­ბის ეროვ­ნუ­ლი სას­წავ­ლო გეგ­მით გათ­ვა­ლის­წი­ნე­ბუ­ლი ცვლი­ლე­ბე­ბის შე­სა­ბა­მი­სად, ზო­გა­დი გა­ნათ­ლე­ბის რე­ფორ­მა კომ­პ­ლექ­სუ­რად მიმ­დი­ნა­რე­ობს. ეს შე­ე­ხე­ბა: მოს­წავ­ლეს, მას­წავ­ლე­ბელს, საკ­ლა­სო ოთახს, სკო­ლას.

რაც ყვე­ლა­ზე მნიშ­ვ­ნე­ლო­ვა­ნია, მოს­წავ­ლე­ებს ეძ­ლე­ვათ შე­მოქ­მე­დე­ბი­თი უნა­რე­ბის გა­მო­ხატ­ვის თა­ვი­სუფ­ლე­ბა. სწო­რედ ამით არის ორი­გი­ნა­ლუ­რი და გან­სა­კუთ­რე­ბუ­ლი მოს­წავ­ლე­ზე ორი­ენ­ტი­რე­ბუ­ლი პრო­ექ­ტი „ახა­ლი სკო­ლის მო­დე­ლი“, რო­მე­ლიც უზ­რუნ­ველ­ყოფს მე­სა­მე თა­ო­ბის ეროვ­ნუ­ლი სას­წავ­ლო გეგ­მის და­ნერ­გ­ვი­სა და გან­ვი­თა­რე­ბის პრო­ცესს.

2020 წლი­დან გა­ნათ­ლე­ბის, მეც­ნი­ე­რე­ბის, კულ­ტუ­რი­სა და სპორ­ტის სა­მი­ნის­ტ­რომ ბი­ლინ­გ­ვუ­რი სწავ­ლე­ბის მო­დე­ლი და სას­წავ­ლო გეგ­მის და­ნერ­გ­ვა გა­ნა­ხორ­ცი­ე­ლა სამ­ცხე-ჯა­ვა­ხე­თი­სა და ქვე­მო ქარ­თ­ლის 2-2 არა­ქარ­თუ­ლე­ნო­ვან სა­ჯა­რო სკო­ლა­ში, 2021-2022 სას­წავ­ლო წლი­დან კი პროგ­რა­მა­ში, და­მა­ტე­ბით, 25 სკო­ლა ჩერ­თო, რაც მიზ­ნად ისა­ხავს:

⇒ მე­სა­მე თა­ო­ბის ეროვ­ნუ­ლი სას­წავ­ლო გეგ­მის და­ნერ­გ­ვას ბი­ლინ­გ­ვუ­რი გა­ნათ­ლე­ბის მიდ­გო­მის გა­მო­ყე­ნე­ბით;

⇒ გა­ნათ­ლე­ბის ხა­რის­ხის გა­უმ­ჯო­ბე­სე­ბას;

⇒ სა­ზოგა­დო­ებ­რივ ცხოვ­რე­ბა­ში სრულ­ფა­სო­ვა­ნი ინ­ტეგ­რი­რე­ბის ხელ­შეწყო­ბას.

სა­გაკ­ვე­თი­ლო პრო­ცეს­ში აქ­ტი­უ­რად არი­ან ჩარ­თუ­ლი ად­გი­ლობ­რი­ვი ორე­ნო­ვა­ნი მას­წავ­ლებ­ლე­ბი, პროგ­რა­მის ფარ­გ­ლებ­ში მომ­ზა­დე­ბუ­ლი ორე­ნო­ვა­ნი დამ­ხ­მა­რე მას­წავ­ლებ­ლე­ბი, რომ­ლებ­მაც წი­ნას­წარ გა­ი­ა­რეს ბი­ლინ­გ­ვუ­რი სწავ­ლე­ბის მე­თო­დე­ბი, კომ­პ­ლექ­სუ­რი და­ვა­ლე­ბე­ბის და მატ­რი­ცე­ბის წე­რის ტე­ნი­კა. მას­წავ­ლებ­ლე­ბი აქ­ტი­უ­რად თა­ნამ­შ­რომ­ლო­ბენ ერ­თ­მა­ნეთ­თან, ად­გე­ნენ კლა­სი­სა და მოს­წავ­ლე­ე­ბის სა­ჭი­რო­ე­ბებს, თა­ნამ­შ­რომ­ლო­ბენ საგ­ნობ­რი­ვი ში­ნა­არ­სი­სა და სწავ­ლე­ბის მე­თო­დო­ლო­გი­ის შე­მუ­შა­ვე­ბის მი­მარ­თუ­ლე­ბით.

ამ პრო­ცეს­ში მო­ნა­წი­ლე­ობს სო­ცი­უ­მის თი­თო­ე­უ­ლი წევ­რი: მოს­წავ­ლე, მშო­ბე­ლი, მას­წავ­ლებ­ელი. მულ­ტი­ლინ­გ­ვის­ტუ­რი გა­ნათ­ლე­ბა, შე­იძ­ლე­ბა ით­ქ­ვას, რომ ერთ-ერ­თი ეფექ­ტუ­რი გა­მო­სა­ვა­ლია ეროვ­ნუ­ლი უმ­ცი­რე­სო­ბე­ბი­სათ­ვის, ინ­ტეგ­რირ­დ­ნენ და ადაპ­ტირ­დ­ნენ სა­ზო­გა­დო­ე­ბა­ში, გან­ვი­თარ­დ­ნენ პი­როვ­ნუ­ლად და კა­რი­ე­რუ­ლად, ისე, რომ არ და­კარ­გონ ეროვ­ნუ­ლი თვით­მ­ყო­ფა­დო­ბა, შე­ი­ნარ­ჩუ­ნონ კულ­ტუ­რა, ტრა­დი­ცი­ე­ბი და შე­ხე­დუ­ლე­ბე­ბი; მზად იყ­ვ­ნენ მიგ­რა­ცი­ის­თ­ვის, უკე­თე­სი ცხოვ­რე­ბის ძი­ე­ბის გზა­ზე ისე, რომ მოხ­დეს მა­თი სრულ­ფა­სო­ვა­ნი ინ­ტეგ­რა­ცია და შე­ი­ნარ­ჩუ­ნონ კულ­ტუ­რუ­ლი იდენ­ტო­ბა.

სას­წავ­ლო საგ­ნის ში­ნა­არ­სი­სა და ენის ათ­ვი­სე­ბის ინ­ტეგ­რი­რე­ბა სას­წავ­ლო წლის პრო­ცე­სის ერთ-ერ­თი მთა­ვა­რი ამო­ცა­ნაა, რო­მე­ლიც მას­წავ­ლე­ბელ­მა უნ­და შე­ას­რუ­ლოს, რა­თა თა­ვი­სი საგ­ნის ქარ­თუ­ლად სწავ­ლე­ბა­ზე წარ­მა­ტე­ბუ­ლად გა­დას­ვ­ლა შეძ­ლოს. ეს მარ­თ­ლაც რთუ­ლი პრობ­ლე­მაა, რომ­ლის გა­დაჭ­რაც მხო­ლოდ მას­წავ­ლე­ბელ­თა თა­ნამ­შ­რომ­ლო­ბის შე­დე­გა­დაა შე­საძ­ლე­ბე­ლი. აქ, უპირ­ვე­ლე­სად, იგუ­ლის­ხ­მე­ბა ქარ­თუ­ლის, რო­გორც მე­ო­რე ენის, მას­წავ­ლებ­ლი­სა და სხვა სას­წავ­ლო საგ­ნე­ბის მას­წავ­ლე­ბ­ლებს შო­რის აქ­ტი­უ­რი და რე­გუ­ლა­რუ­ლი თა­ნამ­შ­რომ­ლო­ბა.

Bilinqval təhsilin tətbiqi ilə məşğul olan kouçların təcrübəsini paylaşmaq

Abstrakt

Giriş – 2020-ci ildə Gürcüstanın Təhsil və Elm Nazirliyi qeyri-gürcü dilli məktəblərdə bilinqval təhsilin tətbiqi üçün, fəaliyyət planı və strategiyaları hazırlanıb. Lakin 2006-cı ilə qədərbunu bəzən qeyri-hökumət təşkilatlarının (Simera, UNİCEF, Vətəndaş Təhsili və Millətlərarası Münasibətlər Mərkəzi və s.) qeyri-hökumət müdaxilələri ilə, bəzən də Təhsil Nazirliyi tərəfindən həyata keçirmək cəhdləri olub.

Tədqiqatın məqsədi – blinqval   təhsilin özünün tətbiqinin məqsədi qeyri-gürcü dilli məktəblərdə yeni, üçüncü nəsil milli kurrikulumun tətbiqidir. Tədqiqatımızın məqsədi isə həyata keçirmə prosesində topladığımız təcrübəni təhlil etmək,kouçların üzləşdiyi çətinlikləri və vəzifələri aydın şəkildə müəyyən etmək, tətbiqi düzgün və səmərəli həyata keçirmək üçün onların həlli yollarına dair versiyalarımızı bölüşməkdir.

MTP-nin tətbiq Metodologiyası – Tətbiq bir neçə istiqamətdə planlaşdırılıb:

1) Bİlinqval tədris modeli seçilmiş (ayrılmış) və üç fənn seçilmişdir: təsviri və tətbiqi incəsənət, təbiət elmləri və mən və cəmiyyət;

2) Pilot məktəblər seçildi – 2020/21-ci tədris ili üçün dörd qeyri-gürcü dilli məktəb pilot olaraq seçildi. Seçim meyarları bir neçəsi idi: seçilmiş Azərbaycan və erməni dilli məktəblər blinqval təhsil proqramında/proqramlarında iştirak etməli idi; Başqavəbaşqa dilli məktəblərin sayı bərabər olmalı idi (2-2); Məktəbəqədər təhsil müəssisəsinin məktəbin yaxınlığında yerləşməsi (giriş məktəbəqədər təhsil səviyyəsində də aparılmışdır); Məktəblərin orta ölçüsü (150-600 şagird); Ətrafda yerləşmə, etnik azlıqlar üçün kompakt yaşayış yeri; Asanlıqla (mərkəzi yola yaxın).

3) Köməkçi müəllimlər və kouçlar seçildi – bu məqsədlə köməkçi müəllimlərin və kouçların seçilməsi üçün müsabiqə keçirildi: yardımçı müəllimlər azlıq dilini və gürcü dilini bilməli, bakalavr dərəcəsinə malik olmalı idi; Kouçların yuxarıda qeyd olunanlara əlavə olaraq tədris təcrübəsi olmalı idi.

4) Yardımçı müəllimlər və kouçlar üçün təlimlər keçirilmiş, burada onlar fənnin və dilin inteqrasiyası üsulları ilə tanış olmuş, mürəkkəb tapşırıqların hazırlanmasında matrislərdən istifadə etməyi, tələbə xülasə və xülasələrinin işlənib hazırlanmasını öyrənmişlər. Təlim aşağıdakı komponentlərdən ibarət idi: mühazirə, qarşılıqlı əlaqə, sual-cavab, kompleks tapşırıqların yaradılması, qrup və fərdi təqdimatlar.

Birgə məşğələlərdən sonra kouçlar həftədə iki dəfə gürcü dili üzrə həm ikinci dil, həm də köməkçi müəllimlərlə işçi görüşlər keçirməyi planlaşdırdılar. Görüşün keçirilməsində məqsəd müəllimlər tərəfindən tərtib olunmuş mürəkkəb tapşırıqları təkmilləşdirmək, həmçinin keçirilən dərslər zamanı qarşıya çıxan çətinlikləri müəyyən etmək, bu çətinliklərin aradan qaldırılması yollarını daha da tapmaq olub. Planlaşdırılan görüşlər zamanı müəllimlərin əksəriyyəti ikidilli tədrisin planlaşdırılması prosesində fəal iştirak edirdi. Onlar lazımi resursları yaradıb tədris prosesində istifadə etməklə yanaşı, müxtəlif səbəblərdən (dili bilməməsi, maraqlarının az olması) passiv olan müəllimləri də müəyyən etdilər.

Kouçlar gürcü, fənn və köməkçi müəllimlərin fəal əməkdaşlığına şərait yaratdılar. Onlar sinfin və şagirdlərin ehtiyaclarını müəyyən etdilər. Onlar həmçinin fənn məzmununun və tədris metodikasının işlənib hazırlanmasında əməkdaşlıq etdilər.

Ekspert problemləri, boşluqları və öyrənilən dərslərin nəticələrini ümumiləşdirmək üçün məktəb direktorları ilə tez-tez görüşlər keçirdi (onlayn formatda).

5) Mövcud təlim resursunun yenidən nəzərdən keçirilməsinə-uyğunlaşdırılmasına və yeni resursun yaradılmasına başlandı.

Hər bir komponent üçün son tarixlər müəyyən edilmişdir ki, oktyabrın 1-də, məktəblər pandemiya ilə əlaqədar işə başlayanda, dəstəkləyici müəllimlər və kouçlar tədris prosesində iştirak etməyə hazır oldular.

Tətbiq – Pandemiya ilə əlaqədar əksər məktəblərdə tədris prosesi onlayın formatda olduğu üçün. Bunun üçün Teams platformasından istifadə edildi.

Yardımçı müəllimlər nazirlik tərəfindən yaradılmış metodiki göstərişlərə uyğun olaraq dərslərin keçirilməsinə başlayıblar, ona uyğun olaraq fənnin tədrisi zamanı şagirdlər gürcü dilində fərdi və qrup təqdimatları hazırlayıblar.

Əldə edilən nəticələr – Pandemiya şəraitində distant qiymətləndirmə metodu seçildi, Nazirliyin mütəxəssisləri tərəfindən nəzərdən keçirilib və qiymətləndirildi. Təcrübə prosesi texniki çatışmazlıqlara baxmayaraq, Tims platformasından istifadə etməklə uğurla həyata keçirildi. Qiymətləndirmə dərs qeydlərinin tənqidi nəzərdən keçirilməsinə əsaslanırdı. Əldə edilmiş nəticələr əvvəlcədən hazırlanmış fəaliyyət planında qarşıya qoyulmuş məqsədlərə cavab verirdi.

Tapıntılar * Sınaq prosesi xüsusilə direktor və ya administrasiya şəklində güclü liderə malik olan məktəblərdə uğurlu olmuşdur. Bu məktəblərdə proseslər yüksək səviyyədə təşkil olunmuşdu, rəhbər şəxslərin özlərinin iştirakı və dəstəyi vacib idi. Bu, həmin məktəblərdə layihənin uğurla həyata keçirilməsində həlledici rol oynamışdır. Layihənin davamlılığı üçün bu liderlərin təcrübələrini bölüşmək vacib olacaq.

Namazova Leyla

 

ერთიანი ეროვნული გამოცდები

მასწავლებელთა სასერტიფიკაციო გამოცდები

არდადეგები

„ზაფხულის არდადეგების“ საბოლოო პროდუქტი სექტემბრის კონფერენციისთვის

ეროვნული სასწავლო გეგმის განვითარების ექსპერტმა, ნიკო სილაგაძემ რეკომენდაციის სახით მოგვაწოდა აზრი , რომ ეროვნულ კონფერენციაზე მოსწავლის მიერ შექმნილი საბოლოოო პროდუქტი, პრეზენტაციის დროს, დასაწყისშივე წარგვედგინა...
მსგავსი სიახლეები