16 მაისი, ორშაბათი, 2022

წარ­სუ­ლით ცხოვ­რე­ბა არ შე­იძ­ლე­ბა

spot_img
რუბ­რი­კის „ქართველი სტუდენტები უცხოეთში” სტუ­მა­რია ნი­ნო ბურ­დი­ლა­ძე,
კი­ოლ­ნის უნი­ვერ­სი­ტე­ტის დოქ­ტო­რან­ტი
— ნი­ნო, სა­უ­ბა­რი მოს­წავ­ლე­ო­ბის პე­რი­ო­დით და­ვიწყოთ. სწავ­ლობ­დი 161-ე სა­ჯა­რო სკო­ლა­ში, რო­მე­ლიც წარ­ჩი­ნე­ბით და­ამ­თავ­რე. რა ად­გი­ლი უჭი­რავს შენს ცხოვ­რე­ბა­ში სკო­ლა­ში გა­ტა­რე­ბულ წლებს, გან­საზღ­ვ­რა თუ არა სკო­ლამ შე­ნი პრო­ფე­სი­უ­ლი მო­მა­ვა­ლი?
— დღემ­დე ძა­ლი­ან კარ­გად ვიხ­სე­ნებ სკო­ლას. მი­უ­ხე­და­ვად იმი­სა, რომ მძი­მე პე­რი­ო­დი და­ემ­თხ­ვა ჩემს მოს­წავ­ლე­ო­ბას (90-იანი წლე­ბი, კონ­ფ­ლიქ­ტე­ბი სა­მა­ჩაბ­ლო­სა და აფხა­ზეთ­ში, მძი­მე სო­ცი­ა­ლუ­რი და ეკო­ნო­მი­კუ­რი მდგო­მა­რე­ო­ბა, რაც საბ­ჭო­თა კავ­ში­რის დაშ­ლამ და სა­ბაზ­რო ეკო­ნო­მი­კა­ზე გა­დას­ვ­ლამ გა­მო­იწ­ვია) მა­ინც ძა­ლი­ან კარ­გი მო­გო­ნე­ბე­ბი მა­კავ­ში­რებს სკო­ლას­თან. ჩვენ­მა მას­წავ­ლებ­ლებ­მა და, ზო­გა­დად, გა­ნათ­ლე­ბის სის­ტე­მამ, მო­ა­ხერ­ხეს, რომ ზო­გად გა­ნათ­ლე­ბას სრუ­ლი კო­ლაფ­სი არ გა­ნე­ცა­და. კარ­გად ჩა­მო­ყა­ლი­ბე­ბულ­მა სის­ტე­მამ მა­ინც შეძ­ლო, სრუ­ლად არ დაშ­ლი­ლი­ყო. ცხა­დია, იყო ისე­თი შემ­თხ­ვე­ვე­ბი, რო­ცა გაკ­ვე­თი­ლე­ბი არ ტარ­დე­ბო­და, ზამ­თარ­ში ისე­ვე თბი­ლად ჩაც­მუ­ლე­ბი ვის­ხე­დით საკ­ლა­სო ოთახ­ში, რო­გორც ქუ­ჩა­ში დავ­დი­ო­დით. აუცი­ლებ­ლად უნ­და აღ­ვ­ნიშ­ნო ჩვე­ნი მას­წავ­ლებ­ლე­ბის გმი­რო­ბას­თან გა­თა­ნაბ­რე­ბუ­ლი საქ­ცი­ე­ლი, რო­ცა გა­ყი­ნულ შე­ნო­ბა­ში გვი­ტა­რებ­დ­ნენ გაკ­ვე­თი­ლებს. სკო­ლამ ძა­ლი­ან კარ­გი სა­შუ­ა­ლო გა­ნათ­ლე­ბა მომ­ცა. სწო­რედ ამ ცოდ­ნა­ზე დაყ­რ­დ­ნო­ბით გახ­და შე­საძ­ლე­ბე­ლი შემ­დ­გომ უმაღ­ლე­სი გა­ნათ­ლე­ბის მი­ღე­ბა. საზღ­ვარ­გა­რეთ ყოფ­ნამ კი­დევ უფ­რო ცხა­დად მიჩ­ვე­ნა, რომ ჩე­მი სა­შუ­ა­ლო სკო­ლის გა­ნათ­ლე­ბის დო­ნით, არა თუ არ ჩა­მო­ვუ­ვარ­დე­ბო­დი უცხო­ელ თა­ნა­ტო­ლებს, არა­მედ, ბევრ შემ­თხ­ვე­ვა­ში, მათ­ზე უპი­რა­ტე­სო­ბაც კი მქონ­და. ჩე­მი პრო­ფე­სი­უ­ლი არ­ჩე­ვა­ნი არ ყო­ფი­ლა სკო­ლა­ში მი­ღე­ბუ­ლი გა­ნათ­ლე­ბით გან­პი­რო­ბე­ბუ­ლი. პი­რი­ქით — სკო­ლა­ში ფი­ზი­კა-მა­თე­მა­ტი­კუ­რი გან­ხ­რა შე­ვარ­ჩიე, უნი­ვერ­სი­ტეტ­ში კი, უფ­რო ჰუ­მა­ნი­ტა­რუ­ლი მი­მარ­თუ­ლე­ბით გან­ვაგ­რ­ძე სწავ­ლა. ეს შეგ­ნე­ბუ­ლი გა­დაწყ­ვე­ტი­ლე­ბა იყო, რად­გან არ მინ­დო­და მხო­ლოდ ცალ­მ­ხ­რი­ვი გა­ნათ­ლე­ბა მქო­ნო­და. მინ­დო­და, ყვე­ლა სფე­რო­ზე გარ­კ­ვე­უ­ლი წარ­მოდ­გე­ნა შემ­ქ­მ­ნო­და.
— სკო­ლის დამ­თავ­რე­ბის შემ­დეგ, სწავ­ლას სა­ქარ­თ­ვე­ლოს ტექ­ნი­კურ უნი­ვერ­სი­ტეტ­ში აგ­რ­ძე­ლებ და რო­გორც წარ­ჩი­ნე­ბულ სტუ­დენტს, ერ­თი წლით, სას­წავ­ლებ­ლად გერ­მა­ნი­ის ლი­უ­ნე­ბურ­გის უნი­ვერ­სი­ტეტ­ში გგზავ­ნი­ან. მი­ამ­ბე ამ პე­რი­ო­დის შე­სა­ხებ.
— ესეც ჩე­მი ცხოვ­რე­ბის ძა­ლი­ან ამა­ღელ­ვე­ბე­ლი პე­რი­ო­დი იყო. საბ­ჭო­თა კავ­შირ­ში და შემ­დეგ ეკო­ნო­მი­კუ­რად შე­ჭირ­ვე­ბულ პი­რო­ბებ­ში გა­მოვ­ლილ მო­ზარდს მი­უწ­ვ­დო­მელ და შო­რე­ულ ოც­ნე­ბად მე­სა­ხე­ბო­და გერ­მა­ნი­აც და სა­ერ­თოდ, ევ­რო­პა. ჩემს სი­ხა­რულს საზღ­ვა­რი არ ჰქონ­და, რო­ცა სამ ქარ­თ­ველ სტუ­დენ­ტ­თან ერ­თად, ქა­ლაქ ლი­უ­ნე­ბურ­გის უნი­ვერ­სი­ტეტ­ში გა­ვაგ­რ­ძე­ლე სწავ­ლა. ეს იყო ახალ გა­რე­მოს­თან ჩე­მი პირ­ვე­ლი შეხ­ვედ­რა, უამ­რა­ვი რამ უცხო და ახა­ლი… მო­გეხ­სე­ნე­ბათ, გერ­მა­ნი­ა­ში მა­შინ სას­კო­ლო გა­ნათ­ლე­ბა 13 წელს გრძელ­დე­ბო­და. ამი­ტომ ყვე­ლა გერ­მა­ნე­ლი სტუ­დენ­ტი, ვინც ჩემ­თან ერ­თად სწავ­ლობ­და, სა­მი-ოთხი წლით უფ­რო­სი მა­ინც იყო ჩემ­ზე. გა­ცი­ლე­ბით და­მო­უ­კი­დებ­ლე­ბი და უკ­ვე ჩა­მო­ყა­ლი­ბე­ბუ­ლი, ზუს­ტად ჰქონ­დათ გა­წე­რი­ლი კა­რი­ე­რუ­ლი მო­მა­ვა­ლი.
გერ­მა­ნი­ა­ში ჩა­მოს­ვ­ლა „აღ­თ­ქ­მულ მი­წა­ზე“ მოხ­ვედ­რას და ნე­ტა­რე­ბას არ ნიშ­ნავ­და. საწყი­სი პე­რი­ო­დი და­კავ­ში­რე­ბუ­ლი იყო და­ძა­ბუ­ლო­ბას­თან, გა­ურ­კ­ვევ­ლო­ბას­თან, სი­ახ­ლეს­თან, ენობ­რივ სირ­თუ­ლე­ებ­თან. მი­უ­ხე­და­ვად იმი­სა, რომ გერ­მა­ნუ­ლი ენა უკ­ვე კარ­გად ვი­ცო­დი, მა­ინც სულ სხვაა ამ ენის მა­ტა­რებ­ლებ­თან ურ­თი­ერ­თო­ბა. უნ­და მეს­წავ­ლა ტერ­მი­ნო­ლო­გია, ყუ­რადღე­ბით მეს­მი­ნა ლექ­ცი­ე­ბის­თ­ვის. თუმ­ცა, მი­უ­ხე­და­ვად ყვე­ლაფ­რი­სა, ძა­ლი­ან პო­ზი­ტი­უ­რად ვა­ფა­სებ ამ პე­რი­ოდს: მშვე­ნივ­რად მოწყო­ბი­ლი ინ­ფ­რას­ტ­რუქ­ტუ­რა, სტუ­დენ­ტე­ბის­თ­ვის შექ­მ­ნი­ლი სა­უ­კე­თე­სო პი­რო­ბე­ბი, და­წე­სე­ბუ­ლი შე­ღა­ვა­თე­ბი, სა­უ­კე­თე­სო ბიბ­ლი­ო­თე­კა, შე­სა­ნიშ­ნა­ვად აღ­ჭურ­ვი­ლი ლა­ბო­რა­ტო­რი­ე­ბი თუ სა­მუ­შაო ოთა­ხე­ბი. მა­შინ გა­ვი­აზ­რე, რა დიდ მნიშ­ვ­ნე­ლო­ბას ანი­ჭებ­და გერ­მა­ნი­ის მთავ­რო­ბა გა­ნათ­ლე­ბას და ახალ­გაზ­რ­დე­ბის გან­ვი­თა­რე­ბას. ეს დღე­საც ასეა. ძა­ლი­ან დი­დი ინ­ს­ვეს­ტი­ცია იდე­ბა გა­ნათ­ლე­ბის სის­ტე­მის გან­ვი­თა­რე­ბა­ში, კვლე­ვი­თი პრო­ექ­ტე­ბის და­ფი­ნან­სე­ბა­ში, გაც­ვ­ლი­თი პროგ­რა­მე­ბის ხელ­შეწყო­ბა­სა და მოკ­ლე ან გრძელ­ვა­დი­ა­ნი სტი­პენ­დი­ე­ბის გა­ცე­მა­ში. ეს ძა­ლი­ან გო­ნივ­რუ­ლი, მო­მა­ვალ­ზე ორი­ენ­ტი­რე­ბუ­ლი მიდ­გო­მაა, რად­გან მხო­ლოდ სა­ფუძ­ვ­ლი­ან და ამომ­წუ­რავ გა­ნათ­ლე­ბა­ზე დამ­ყა­რე­ბუ­ლი სის­ტე­მა იქ­ნე­ბა სი­ცოცხ­ლი­სუ­ნა­რი­ა­ნი და ასეთ ახალ­გაზ­რ­დებ­ზე დაყ­რ­დ­ნო­ბით ექ­ნე­ბა სა­ხელ­მ­წი­ფოს გან­ვი­თა­რე­ბის შან­სი.
— სა­ქარ­თ­ვე­ლოს ტექ­ნი­კუ­რი უნი­ვერ­სი­ტე­ტის დამ­თავ­რე­ბის შემ­დეგ, სა­მა­გის­ტ­რო პროგ­რა­მა­ზე სას­წავ­ლებ­ლად, ისევ უცხო­ეთ­ში მი­ემ­გ­ზავ­რე­ბი, კერ­ძოდ, გერ­მა­ნი­ის ქა­ლაქ ჰა­ნო­ვე­რის და საფ­რან­გე­თის ქა­ლაქ ჰავ­რის უნი­ვერ­სი­ტე­ტებ­ში. სა­ინ­ტე­რე­სოა რამ­დე­ნად ად­ვი­ლად ახერ­ხებ ახალ, ერ­თ­მა­ნე­თის­გან სრუ­ლი­ად გან­ს­ხ­ვა­ვე­ბულ, გა­რე­მოსთნ შე­გუ­ე­ბას?
— ლი­უ­ნე­ბურ­გ­ში ერ­თ­წ­ლი­ა­ნი სწავ­ლე­ბი­სა და გა­მოც­დე­ბის წარ­მა­ტე­ბით ჩა­ბა­რე­ბის შემ­დეგ, დავ­ბ­რუნ­დი სა­ქარ­თ­ვე­ლო­ში, სა­დაც და­ვამ­თავ­რე ტექ­ნი­კუ­რი უნი­ვერ­სი­ტე­ტის ეკო­ნო­მი­კი­სა და სა­მარ­თ­ლის გერ­მა­ნუ­ლე­ნო­ვა­ნი ფა­კულ­ტე­ტი. ერ­თ­წ­ლი­ა­ნი სა­მუ­შაო გა­მოც­დი­ლე­ბის შემ­დეგ ისევ გერ­მა­ნი­ის­კენ ვიბ­რუ­ნე პი­რი. ამ­ჯე­რად ერას­მუს მუნ­დუ­სის სტი­პენ­დი­ის ფარ­გ­ლებ­ში ორ­წ­ლი­ა­ნი მა­გის­ტ­რა­ტუ­რის კურ­ს­ზე ვსწავ­ლობ­დი, რაც ით­ვა­ლის­წი­ნებ­და ერ­თი წე­ლი გერ­მა­ნი­ის ქა­ლაქ ჰა­ნო­ვე­რის უნი­ვერ­სი­ტეტ­ში სწავ­ლას და ერთ სე­მესტრს, საფ­რან­გე­თის ქა­ლაქ ჰავ­რის უნი­ვერ­სი­ტეტ­ში სა­ლექ­ციო კურ­სის მოს­მე­ნას.
მი­უ­ხე­და­ვად იმი­სა, რომ გერ­მა­ნი­ა­ში უკ­ვე ნამ­ყო­ფი ვი­ყა­ვი და ჩემ­თ­ვის ეს გა­რე­მო უცხო აღარ იყო, ახალ შთა­ბეჭ­დი­ლე­ბებს და ახა­ლი კულ­ტუ­რის გაც­ნო­ბას მა­ინც ვერ ავ­ც­დი. აბ­სო­ლუ­ტუ­რად სხვა გა­მოც­დი­ლე­ბა იყო საფ­რან­გეთ­ში გა­ტა­რე­ბუ­ლი პე­რი­ო­დი. ფრან­გებს ცხოვ­რე­ბის გან­ც­დის რა­დი­კა­ლუ­რად სხვა წარ­მოდ­გე­ნა აქვთ, ვიდ­რე გერ­მა­ნე­ლებს. ცხა­დია, ქვეც­ნო­ბი­ე­რად ვი­ცით, რომ ყვე­ლა ერი გან­ს­ხ­ვავ­დე­ბა ერ­თ­მა­ნე­თის­გან, მაგ­რამ რო­დე­საც უშუ­ა­ლოდ ამ გა­რე­მო­ში მოვ­ხ­ვ­დე­ბით, მა­შინ ვი­აზ­რებთ ამ გან­ს­ხ­ვა­ვე­ბებს მთე­ლი სიგ­რ­ძე-სი­გა­ნით. თუ­კი გერ­მა­ნე­ლე­ბი ძა­ლი­ან რა­ცი­ო­ნა­ლუ­რი, სა­ღი გო­ნე­ბის, ფხი­ზე­ლი და ზო­მი­ე­რი ხალ­ხია, ფრან­გე­ბი მიდ­რე­კი­ლე­ბი არი­ან, მე­ტი სი­ა­მოვ­ნე­ბა მი­ი­ღონ ცხოვ­რე­ბის­გან. მათ­გან გან­ს­ხ­ვა­ვე­ბით გერ­მა­ნი­ა­ში ratio ბა­ტო­ნობს.
გან­ს­ხ­ვა­ვე­ბა შე­იმ­ჩ­ნე­ვა არა მხო­ლოდ ცხოვ­რე­ბის წეს­სა და მიდ­გო­მებ­ში, არა­მედ სას­წავ­ლო სის­ტე­მა­შიც. გერ­მა­ნი­ა­ში მთე­ლი სის­ტე­მა ისეა მოწყო­ბი­ლი, რომ სტუ­დენტს მე­ტი ინი­ცი­ა­ტი­ვა და და­მო­უ­კი­დებ­ლო­ბა მო­ეთხო­ვე­ბა, მთე­ლი პრო­ცე­სი მე­ტად ანო­ნი­მუ­რია. ლექ­ტო­რი სტუ­დენ­ტებს არ იც­ნობს. საფ­რან­გე­თის უმაღ­ლე­სი სას­წავ­ლე­ბე­ლი კი მე­ტად მო­მა­გო­ნებ­და სას­კო­ლო სის­ტე­მას. აქ კურ­ს­ზე სტუ­დენ­ტ­თა უფ­რო მცი­რე ჯგუ­ფე­ბი იყო და პრო­ფე­სო­რებ­სა და სტუ­დენ­ტებს შო­რის უფ­რო უშუ­ა­ლო და­მო­კი­დე­ბუ­ლე­ბა სუ­ფევ­და. ეს სწავ­ლე­ბის ხა­რის­ხ­ზე არა­ფერს ამ­ბობს. მხო­ლოდ მიდ­გო­მა იყო გან­ს­ხ­ვა­ვე­ბუ­ლი.
— ამ­ჟა­მად სწავ­ლობ კი­ოლ­ნის უნი­ვერ­სი­ტეტ­ში, სა­ერ­თა­შო­რი­სო სა­მარ­თ­ლის სფე­რო­ში სა­დოქ­ტო­რო პროგ­რა­მა­ზე და მუ­შა­ობ სა­დი­სერ­ტა­ციო ნაშ­რომ­ზე, რო­მე­ლიც რუ­სეთ-სა­ქარ­თ­ვე­ლოს 2008 წლის ომს ეხე­ბა.
— დი­ახ, სა­დი­სერ­ტა­ციო თე­მად რუ­სეთ-სა­ქარ­თ­ვე­ლოს 2008 წლის ომის სა­ერ­თა­შო­რი­სო სა­მარ­თ­ლებ­რი­ვი ას­პექ­ტე­ბი შე­ვარ­ჩიე. ეს სა­კითხი ჩემ­თ­ვის, ისე­ვე რო­გორც სა­ქარ­თ­ვე­ლოს ყვე­ლა მო­ქა­ლა­ქის­თ­ვის, ძა­ლი­ან მტკივ­ნე­უ­ლია. სა­ქარ­თ­ვე­ლოს ტე­რი­ტო­რი­უ­ლი კონ­ფ­ლიქ­ტე­ბი, რომ­ლე­ბიც 90-იან წლებ­ში და­იწყო, ფაქ­ტობ­რი­ვად, ჩე­მი თა­ო­ბის წარ­მო­მად­გე­ნელ­თა ცხოვ­რე­ბის თან­მ­დე­ვია. ამ თე­მის შერ­ჩე­ვის მო­ტი­ვა­ცია ის იყო, რომ არ მინ­დო­და მხო­ლოდ ერთ, გან­ყე­ნე­ბულ სა­მარ­თ­ლებ­რივ სა­კითხ­ზე მე­მუ­შა­ვა, რო­მელ­საც, ალ­ბათ, მარ­ტო სა­მეც­ნი­ე­რო მნიშ­ვ­ნე­ლო­ბა ექ­ნე­ბო­და. სურ­ვი­ლი მქონ­და, ისე­თი თე­მა და­მე­მუ­შა­ვე­ბი­ნა, რო­მე­ლიც სა­შუ­ა­ლე­ბას მომ­ცემ­და სა­ქარ­თ­ვე­ლოს­თ­ვის სა­ჭირ­ბო­რო­ტო სა­კითხი სა­ფუძ­ვ­ლი­ა­ნად გა­მო­მეკ­ვ­ლია და პრობ­ლე­ბის გა­დაწყ­ვე­ტის სა­ვა­რა­უ­დო გზაც შე­მე­თა­ვა­ზე­ბი­ნა. ერ­თი მხრივ, კარ­გია, რომ პრაქ­ტი­კას­თან და­კავ­ში­რე­ბუ­ლი თე­მაა, მე­ო­რე მხრივ, ეს საქ­მეს არ­თუ­ლებს, რად­გან ხში­რად სუ­ბი­ექ­ტუ­რო­ბაც იჩენს ხოლ­მე თავს. ადა­მი­ა­ნუ­რი გუ­ლის­წყ­ვე­ტა იმის გა­მო, რომ უკ­ვე ათ­წ­ლე­უ­ლე­ბია ამ პრობ­ლე­მის გა­დაწყ­ვე­ტა ვერ ხერ­ხ­დე­ბა, ხე­ლის­შემ­შ­ლე­ლი შე­იძ­ლე­ბა იყოს. თუმ­ცა, კარ­გად ვაც­ნო­ბი­ე­რებ, მეც­ნი­ე­რუ­ლი საქ­მი­ა­ნო­ბის დროს, ემო­ცი­უ­რი ჩარ­თუ­ლო­ბა სა­სურ­ვე­ლი არაა.
ბევრ სა­კითხ­თან ერ­თად, რაც სა­დი­სერ­ტა­ციო ნაშ­რომ­ში იქ­ნე­ბა გან­ხი­ლუ­ლი, გან­სა­კუთ­რე­ბით სა­ინ­ტე­რე­სოა პო­ლი­ტი­კურ და სა­მარ­თ­ლებ­რივ სა­კითხ­თა მჭიდ­რო ურ­თი­ერ­თ­კავ­ში­რის წარ­მო­ჩე­ნა. ასე­ვე პრობ­ლე­მა­ტუ­რია ლტოლ­ვილ­თა სტა­ტუ­სის და იძუ­ლე­ბით გა­და­ად­გი­ლე­ბულ პირ­თა სა­კითხი.
— ნი­ნო, შენ ხარ კი­ოლ­ნის უნი­ვერ­სი­ტე­ტის ბა­ზა­ზე არ­სე­ბუ­ლი ქარ­თ­ველ სტუ­დენ­ტ­თა გა­ერ­თი­ა­ნე­ბა „აისის“ თავ­მ­ჯ­დო­მა­რე, რა არის ამ ორ­გა­ნი­ზა­ცი­ის მი­ზა­ნი?
— 2013 წელს, კი­ოლ­ნის უნი­ვერ­სი­ტე­ტის ბა­ზა­ზე, და­ვა­ფუძ­ნეთ ქარ­თ­ველ სტუ­დენ­ტ­თა გა­ერ­თი­ა­ნე­ბა „აისი“. მა­ნამ­დე არ­სე­ბობ­და რე­გი­ო­ნუ­ლი ხა­სი­ა­თის მქო­ნე მსგავ­სი გა­ერ­თი­ა­ნე­ბე­ბი, მა­გა­ლი­თად, ჩრდი­ლო­ა­მე­რი­კუ­ლი, ლა­თი­ნუ­რი ამე­რი­კის, არა­ბუ­ლი, აფ­რი­კუ­ლი და სხვ. ამი­ტომ, გან­სა­კუთ­რე­ბით გვი­ხა­რო­და, რომ ჩვე­ნი პა­ტა­რა ქვეყ­ნის­თ­ვის, გა­ერ­თი­ა­ნე­ბის შექ­მ­ნა შევ­ძე­ლით. ფა­რულ კენ­ჭის­ყ­რა­ზე გა­ერ­თი­ა­ნე­ბის თავ­მ­ჯ­დო­მა­რედ ამირ­ჩი­ეს. იმ დრო­ის­თ­ვის კი­ოლ­ნის უნი­ვერ­სი­ტეტ­ში ასამ­დე ქარ­თ­ვე­ლი სტუ­დენ­ტი სწავ­ლობ­და, რაც იმედს გვაძ­ლევ­და, რომ ჯგუ­ფის საქ­მი­ა­ნო­ბა წარ­მა­ტე­ბით წა­რი­მარ­თე­ბო­და. იმე­დი არც გაგ­ვ­ც­რუ­ე­ბია. ამ ორი წლის მან­ძილ­ზე ბევ­რი სა­ინ­ტე­რე­სო ღო­ნის­ძი­ე­ბის მოწყო­ბა შევ­ძე­ლით.
რაც შე­ე­ხე­ბა ორ­გა­ნი­ზა­ცი­ის სა­ხელს, შეგ­ნე­ბუ­ლად გვინ­დო­და რა­მე ქარ­თუ­ლი სა­ხე­ლი შეგ­ვერ­ჩია. დი­დი ბჭო­ბის შემ­დეგ „აის­ზე“ შევ­ჩერ­დით, რად­გან და­დე­ბი­თი კო­ნო­ტა­ცი­ის სიტყ­ვაა, ახალ დღეს­თან, და­საწყის­თან, სით­ბოსა და სი­ცოცხ­ლის წყა­როს­თან, მზეს­თან ასო­ცირ­დე­ბა და თა­ნაც, უცხო­ე­ლე­ბის­თ­ვის ად­ვი­ლი გა­მო­სათ­ქ­მე­ლია. ჩვე­ნი ორ­გა­ნი­ზა­ცია, პირ­ველ რიგ­ში, მიზ­ნად ისა­ხავს იმ ქარ­თ­ვე­ლი სტუ­დენ­ტე­ბის დახ­მა­რე­ბას, რომ­ლე­ბიც კი­ოლ­ნ­ში სწავ­ლო­ბენ. ახალ გა­რე­მოს­თან შე­გუ­ე­ბა, გან­სა­კუთ­რე­ბით საწყის ფა­ზა­ში, რთუ­ლია, უნი­ვერ­სი­ტე­ტის ინ­ფ­რას­ტ­რუქ­ტუ­რა­ში გარ­კ­ვე­ვა, ად­მი­ნის­ტ­რა­ცი­უ­ლი სირ­თუ­ლე­ე­ბის დაძ­ლე­ვა. რამ­დენ­ჯერ­მე სა­ქარ­თ­ვე­ლო­და­ნაც მოგ­ვ­მარ­თეს გერ­მა­ნი­ა­ში სწავ­ლის გაგ­რ­ძე­ლე­ბის მსურ­ვე­ლებ­მა, რომ­ლე­ბიც, შეძ­ლე­ბის­დაგ­ვა­რად, და­ვაკ­ვა­ლი­ა­ნეთ; ასე­ვე გვქონ­და შემ­თხ­ვე­ვა, რო­ცა სა­მე­დი­ცი­ნო ფა­კულ­ტე­ტის ერთ-ერთ გერ­მა­ნელ სტუ­დენტს სა­ქარ­თ­ვე­ლო­ში უნ­დო­და პრაქ­ტი­კის გავ­ლა. სა­სარ­გებ­ლო კონ­ტაქ­ტე­ბის წყა­ლო­ბით შევ­ძე­ლით კავ­ში­რის დამ­ყა­რე­ბა სა­ქარ­თ­ვე­ლოს სა­მე­დი­ცი­ნო უნი­ვერ­სი­ტეტ­თან და შუ­ა­მავ­ლის რო­ლი ვი­თა­მა­შეთ გერ­მა­ნელ სტუ­დენ­ტ­სა და ქარ­თულ უნი­ვერ­სი­ტეტს შო­რის, ასე­ვე შე­მოგ­ვეხ­მი­ა­ნენ ქარ­თუ­ლი ენის სწავ­ლის მსურ­ვე­ლე­ბი. დი­დი სი­ა­მოვ­ნე­ბით შე­ვი­თავ­სეთ ეს და­ვა­ლე­ბაც. გარ­და ამი­სა, პი­რა­დად მიზ­ნად და­ვი­სა­ხე სა­ქარ­თ­ვე­ლოს და ქარ­თუ­ლი კულ­ტუ­რის წარ­მო­ჩე­ნა გერ­მა­ნი­ა­ში, რად­გან მი­მაჩ­ნია, რომ ჩვე­ნი თვით­მ­ყო­ფა­დი კულ­ტუ­რა აუცი­ლე­ბე­ლია, გა­ვაც­ნოთ მსოფ­ლი­ოს. ამ მიზ­ნით, რამ­დენ­ჯერ­მე მო­ვაწყ­ვეთ ქარ­თუ­ლი კულ­ტუ­რის სა­ღა­მო, წა­ვი­კითხეთ მოხ­სე­ნე­ბე­ბი სა­ქარ­თ­ვე­ლოს თა­ნა­მედ­რო­ვე პო­ლი­ტი­კურ არ­ჩე­ვან­ზე, თან ისე, რომ მო­ვახ­დი­ნეთ სა­ქარ­თ­ვე­ლოს საბ­ჭო­თა წარ­სუ­ლის და ევ­რო­პუ­ლი მო­მავ­ლის შე­პი­რის­პი­რე­ბა. გან­სა­კუთ­რე­ბით მინ­და აღ­ვ­ნიშ­ნო ქარ­თუ­ლი ხალ­ხუ­რი მუ­სი­კის სა­ღა­მო, რო­მე­ლიც „აისის“ ფარ­გ­ლებ­ში გავ­მარ­თეთ. დი­უ­სელ­დორ­ფ­ში, წმ. ან­თი­მოზ ივე­რი­ე­ლის ეკ­ლე­სი­ას­თან, არ­სე­ბობს ვაჟ მგა­ლო­ბელ­თა გუნ­დი, რო­მელ­საც კი­ოლ­ნის უნი­ვერ­სი­ტე­ტის მუ­სი­კის სას­წავ­ლებ­ლის მა­გის­ტ­რან­ტი ბე­ქა ფე­რა­ძე ხელ­მ­ღ­ვა­ნე­ლობს. ბე­ქამ და მის­მა ბი­ჭებ­მა თან­ხ­მო­ბა გა­ნაცხა­დეს ამ ღო­ნის­ძი­ე­ბა­ში მო­ნა­წი­ლე­ო­ბა­ზე და შე­სა­ნიშ­ნა­ვი სა­ღა­მო გა­მოგ­ვი­ვი­და, რო­მელ­საც მხო­ლოდ ქარ­თ­ვე­ლე­ბი კი არა, მრა­ვალ­ფე­რო­ვა­ნი უცხო­ე­ლი სა­ზო­გა­დო­ე­ბაც და­ეს­წ­რო. ძა­ლი­ან გვი­ხა­რო­და, რომ კი­ოლ­ნის უნი­ვერ­სი­ტე­ტის დარ­ბაზ­შიც და­ვა­გუ­გუ­ნეთ ქარ­თუ­ლი „მრა­ვალ­ჟა­მი­ე­რი“ და შეკ­რე­ბილ სა­ზო­გა­დო­ე­ბას ქარ­თუ­ლი ფოლ­კ­ლო­რი მო­ვას­მე­ნი­ნეთ. ნო­ემ­ბერ­შიც ვგეგ­მავთ კი­დევ ერთ მუ­სი­კა­ლურ სა­ღა­მოს, ამ­ჯე­რად სხვა გა­ერ­თი­ა­ნე­ბებ­თან ერ­თად. დარ­წ­მუ­ნე­ბუ­ლი ვარ, ამ მრა­ვა­ლე­რო­ვან მო­ზა­ი­კა­ში ქარ­თუ­ლი გა­ლო­ბა სა­პა­ტიო ად­გილს და­ი­კა­ვებს და ევ­რო­პე­ლი მსმე­ნე­ლის დიდ მო­წო­ნე­ბას და­იმ­სა­ხუ­რებს. ამას გარ­და, ვცდი­ლობთ, გერ­მა­ნულ კულ­ტუ­რა­საც ვა­ზი­ა­როთ ქარ­თ­ვე­ლი სტუ­დენ­ტე­ბი და სხვა­დას­ხ­ვა გას­ვ­ლით ღო­ნის­ძი­ე­ბებს ვაწყობთ, ექ­ს­კურ­სი­ებს და სხვ. კი­ოლ­ნის უნი­ვერ­სი­ტე­ტის სა­ერ­თა­შო­რი­სო ურ­თი­ერ­თო­ბე­ბის გან­ყო­ფი­ლე­ბა ძა­ლი­ან გვიდ­გას მხარ­ში და გვეხ­მა­რე­ბა. უსას­ყიდ­ლოდ გვთა­ვა­ზობს თა­ვის მა­ტე­რი­ა­ლურ ბა­ზას. ჩვენც დი­დი სი­ა­მოვ­ნე­ბით ვი­ყე­ნებთ ამ პლატ­ფორ­მას იმის­თ­ვის, რომ ჩვე­ნი ქვე­ყა­ნა მეტ ადა­მი­ანს გა­ვაც­ნოთ უკე­თე­სი მხრი­დან.
— რა წე­სით გა­მო­ი­ყო­ფა სტი­პენ­დი­ე­ბი და გრან­ტე­ბი უცხო­ე­ლი სტუ­დენ­ტე­ბის­თ­ვის, რა პრი­ვი­ლე­გი­ე­ბით სარ­გებ­ლო­ბენ წარ­ჩი­ნე­ბუ­ლი სტუ­დენ­ტე­ბი, არის თუ არა მათ­თ­ვის რა­ი­მე შე­ღა­ვა­თე­ბი და ნა­წი­ლობ­რივ მა­ინც აკ­მა­ყო­ფი­ლებს თუ არა სტი­პენ­დია სტუ­დენ­ტის მოთხოვ­ნებს?
— სტი­პენ­დი­ე­ბის გა­მო­ყო­ფის კრი­ტე­რი­უ­მე­ბი ჩემ­თ­ვის დღემ­დე დიდ გა­მო­ცა­ნად რჩე­ბა. მით უმე­ტეს, რომ ყვე­ლა ფონდს სა­კუ­თა­რი მოთხოვ­ნე­ბი და პი­რო­ბე­ბი აქვს, რომ­ლე­ბიც ძა­ლი­ან გან­ს­ხ­ვავ­დე­ბა ერ­თ­მა­ნე­თის­გან. ცხა­დია, აკა­დე­მი­უ­რი მოს­წ­რე­ბა და ენის ცოდ­ნა დიდ როლს თა­მა­შობს, თუმ­ცა, ე. წ. სო­ცი­ა­ლუ­რი კომ­პე­ტენ­ცი­ე­ბი გა­დამ­წყ­ვე­ტია. ეს გუ­ლის­ხ­მობს, რამ­დე­ნად კარ­გად შე­უძ­ლია კან­დი­დატს თა­ვი­სი თა­ვის წარ­დ­გე­ნა, რას მო­ი­ცავს მი­სი ინ­ტე­რე­სე­ბი, რა შთა­ბეჭ­დი­ლე­ბას ახ­დენს გა­სა­უბ­რე­ბის დროს. სტი­პენ­დი­ის გა­ცე­მის გა­დაწყ­ვე­ტი­ლე­ბა ძა­ლი­ან სუ­ბი­ექ­ტუ­რია. მარ­თა­ლია, ხდე­ბა კონ­კ­რე­ტუ­ლი ობი­ექ­ტუ­რი ფაქ­ტო­რე­ბის გათ­ვა­ლის­წი­ნე­ბა, მაგ­რამ შემ­ფა­სებ­ლის სუ­ბი­ექ­ტუ­რი აღ­ქ­მაც გა­დამ­წყ­ვეტ როლს თა­მა­შობს სტი­პენ­დი­ის გა­ცე­მა­ზე.
უცხო­ე­ლი სტუ­დენ­ტე­ბი არა­ნა­ი­რი პრი­ვი­ლე­გი­ე­ბით არ სარ­გებ­ლო­ბენ. წე­რი­თი გა­მოც­დის დროს სტუ­დენ­ტის სა­ხე­ლიც კი არ ეწე­რე­ბა სა­გა­მოც­დო ნაშ­რომს, მხო­ლოდ — სტუდ­ბი­ლე­თის ნო­მე­რი. ამ­გ­ვა­რად ანო­ნი­მუ­რო­ბა გა­რან­ტი­რე­ბუ­ლია. ნე­ბის­მი­ე­რი უმაღ­ლე­სი სას­წავ­ლებ­ლის მი­ზა­ნია, სა­უ­კე­თე­სო კურ­ს­დამ­თავ­რე­ბუ­ლე­ბი გა­მო­უშ­ვას. ამი­ტომ, არა­ვინ არ იღებს შე­ღა­ვათს. უცხო­ე­ლებ­მაც ისე­ვე უნ­და გა­ვარ­თ­ვათ თა­ვი ჩვენ წი­ნა­შე არ­სე­ბულ სირ­თუ­ლე­ებს, რო­გორც ად­გი­ლობ­რივ­მა სტუ­დენ­ტებ­მა. ამი­ტო­მაც ორ­მა­გად რთუ­ლია ჩვენ­თ­ვის წარ­მა­ტე­ბის მიღ­წე­ვა და შე­სა­ფე­რი­სი ად­გი­ლის დამ­კ­ვიდ­რე­ბა. ჩვენს წი­ნაპ­რებს უთ­ქ­ვამთ, სა­ბა­ნი სა­დამ­დეც გაგ­წ­ვ­დე­ბა, იქამ­დე და­ი­ხუ­რეო. სტი­პენ­დი­ის საქ­მეც ასეა. მი­უ­ხე­და­ვად იმი­სა, რომ სტი­პენ­დი­ის უმე­ტე­სი ნა­წი­ლი ბი­ნის ქი­რა­ზე მი­დის, მა­ინც რჩე­ბა იმ რა­ო­დე­ნო­ბის თან­ხა, რაც სავ­სე­ბით საკ­მა­რი­სია სტუ­დენ­ტუ­რი მოთხოვ­ნი­ლე­ბე­ბის და­საკ­მა­ყო­ფი­ლებ­ლად, თუმ­ცა, ფონ­დებს გა­აჩ­ნია. ზო­გი­ერ­თი მარ­თ­ლაც გუ­ლუხ­ვი დო­ნო­რია. ასე რომ, სტუ­დენ­ტებს, რომ­ლე­ბიც სტი­პენ­დი­ას იღე­ბენ, სა­ჩივ­ლე­ლად არ აქვთ საქ­მე.
— რო­გორ ფიქ­რობ, რა უპი­რა­ტე­სო­ბა აქვს ევ­რო­პულ მო­წი­ნა­ვე უმაღ­ლეს სას­წავ­ლებ­ლებს ქარ­თულ­თან შე­და­რე­ბით. რა შე­გიძ­ლია გვი­ამ­ბო სას­წავ­ლო პროგ­რა­მე­ბის, ლექ­ცი­ე­ბი­სა და პრო­ფე­სორ-მას­წავ­ლებ­ლე­ბის შე­სა­ხებ, რა მსგავ­სე­ბა და გან­ს­ხ­ვა­ვე­ბაა ევ­რო­პულ უმაღ­ლეს სას­წავ­ლებ­ლებ­სა და ქარ­თულს შო­რის?
— გა­მომ­დი­ნა­რე იქი­დან, რომ გან­ვი­თა­რე­ბუ­ლი სა­ხელ­მ­წი­ფო­ე­ბის ბი­უ­ჯე­ტის დი­დი ნა­წი­ლი გა­ნათ­ლე­ბა­ზე იხარ­ჯე­ბა, უცხო­უ­რი სას­წავ­ლებ­ლე­ბის ინ­ფ­რას­ტ­რუქ­ტუ­რა გა­ცი­ლე­ბით უკე­თე­სა­დაა მოწყო­ბი­ლი. აქვთ წიგ­ნე­ბით სავ­სე ბრწყინ­ვა­ლე ბიბ­ლი­ო­თე­კე­ბი, თა­ნა­მედ­რო­ვე სტან­დარ­ტე­ბით აღ­ჭურ­ვი­ლი ლა­ბო­რა­ტო­რი­ე­ბი. გა­ნათ­ლე­ბა უფ­რო მე­ტა­დაა პრაქ­ტი­კა­ზე ორი­ენ­ტი­რე­ბუ­ლი. პრო­ფე­სორ-მას­წავ­ლებ­ლე­ბის უმე­ტე­სო­ბას ეტყო­ბა, რომ აკა­დე­მი­უ­რი საქ­მი­ა­ნო­ბა მა­თი მო­წო­დე­ბაა და მეც­ნი­ე­რე­ბა­ში ჰპო­ვე­ბენ სა­კუ­თა­რი თა­ვის რე­ა­ლი­ზე­ბას. მერ­წ­მუ­ნეთ, ძა­ლი­ან სა­სი­ა­მოვ­ნოა, რო­ცა ლექ­ტო­რი მთე­ლი არ­სე­ბით გიყ­ვე­ბათ ამა თუ იმ სა­კითხის შე­სა­ხებ და მხო­ლოდ მო­ვა­ლე­ო­ბის მოხ­დის მიზ­ნით არ დგას სა­ლექ­ციო პულ­ტ­თან.
— ნი­ნო, და­მე­თან­ხ­მე­ბი ალ­ბათ, რომ გა­ნათ­ლე­ბის მი­ღე­ბა საზღ­ვარ­გა­რეთ ქარ­თ­ვე­ლი ახალ­გაზ­რ­დე­ბის­თ­ვის სულ უფ­რო და უფ­რო პო­პუ­ლა­რუ­ლი ხდე­ბა. თუმ­ცა, სა­ერ­თა­შო­რი­სო გა­ნათ­ლე­ბის სამ­ყა­რო­ში შე­სას­ვ­ლე­ლად შე­საძ­ლოა ახალ­გაზ­რ­დებს გზა ად­ვი­ლად აერი­ოთ. სწო­რი არ­ჩე­ვა­ნის გა­კე­თე­ბა, სა­ჭი­რო გა­მოც­დი­ლე­ბი­სა და ცოდ­ნის გა­რე­შე ძნე­ლია. რას ურ­ჩევ ახალ­გაზ­რ­დებს, რომ­ლებ­საც საზღ­ვარ­გა­რეთ ცოდ­ნის გაღ­რ­მა­ვე­ბი­სა და კვა­ლი­ფი­კა­ცი­ის ამაღ­ლე­ბის სურ­ვი­ლი აქვთ?
— გე­თან­ხ­მე­ბით, ყვე­ლა მი­ილ­ტ­ვის საზღ­ვარ­გა­რეთ. თუმ­ცა, მე პრობ­ლე­მას იმა­ში ვხე­დავ, რომ საზღ­ვარ­გა­რეთ სწავ­ლა „პო­პუ­ლა­რუ­ლი“ ხდე­ბა. უცხო­ეთ­ში სწავ­ლას იმი­ტომ კი არ უნ­და მივ­ყოთ ხე­ლი, რომ პო­პუ­ლა­რუ­ლია და ჩვენს რე­ზი­უ­მეს (ე. წ. CV-ს) ალა­მა­ზებს, არა­მედ იმი­ტომ, რომ მარ­თ­ლა გვინ­და გა­ნათ­ლე­ბა მი­ვი­ღოთ. სამ­წუ­ხა­როდ, ხში­რად შემ­ხ­ვედ­რია ქარ­თ­ვე­ლი სტუ­დენ­ტე­ბი, რომ­ლე­ბიც ოპ­ტი­მა­ლუ­რად არ იყე­ნე­ბენ მი­ღე­ბულ შან­სებს, აქვთ მხო­ლოდ სტუ­დენ­ტის სტა­ტუ­სი და რე­ა­ლუ­რად არ იღ­რ­მა­ვე­ბენ ცოდ­ნას. ან­და სწავ­ლო­ბენ ისეთ სპე­ცი­ა­ლო­ბა­ზე, რო­მე­ლიც სა­ქარ­თ­ვე­ლო­ში არაა აქ­ტუ­ა­ლუ­რი. მა­გა­ლი­თად, ქარ­თ­ვე­ლი, რო­მე­ლიც გერ­მა­ნი­ა­ში ეგ­ვიპ­ტო­ლო­გი­ას სწავ­ლობს (რა­ო­დენ სა­ინ­ტე­რე­სოც არ უნდ იყოს ეს სფე­რო), არ უნ­და მო­ე­ლო­დეს, რომ სამ­შობ­ლო­ში დაბ­რუ­ნე­ბის შემ­დეგ მი­სი და­საქ­მე­ბის შან­სე­ბი გა­იზ­რ­დე­ბა. უპირ­ვე­ლეს ყოვ­ლი­სა, სა­ხელ­მ­წი­ფომ უნ­და გან­საზღ­ვ­როს პრი­ო­რი­ტე­ტე­ბი — რო­მელ სფე­რო­შია აუცი­ლე­ბე­ლი სპე­ცი­ა­ლის­ტე­ბის მომ­ზა­დე­ბა.
— რო­გორ გე­სა­ხე­ბა მო­მა­ვა­ლი, სად აპი­რებ დამ­კ­ვიდ­რე­ბას, რო­გორ ფიქ­რობ, საზღ­ვარ­გა­რეთ მი­ღე­ბუ­ლი გა­ნათ­ლე­ბა სა­ქარ­თ­ვე­ლო­ში და­საქ­მე­ბა­ში ითა­მა­შებს თუ არა გა­დამ­წყ­ვეტ როლს?
— აუცი­ლებ­ლად — სა­ქარ­თ­ვე­ლო­ში. რა­ო­დენ კარ­გა­დაც უნ­და გრძნობ­დე თავს საზღ­ვარ­გა­რეთ, სამ­შობ­ლო მა­ინც სულ სხვაა. მი­უ­ხე­და­ვად შე­სა­ნიშ­ნა­ვი ინ­ტეგ­რა­ცი­ი­სა გერ­მა­ნი­ა­ში, მი­უ­ხე­და­ვად იმი­სა, რომ ძა­ლი­ან კარ­გი გერ­მა­ნე­ლი და უცხო­ე­ლი მე­გობ­რე­ბი მყავს, ძა­ლი­ან მე­გობ­რუ­ლად მი­მი­ღო ყვე­ლამ და არა­ნა­ი­რი უარ­ყო­ფი­თი გა­მოც­დი­ლე­ბა აქ ყოფ­ნი­სას არ მი­მი­ღია, პი­რი­ქით, ყვე­ლა მხარ­ში მედ­გა ყო­ველ­თ­ვის, მა­ინც მგო­ნია, რომ ჩემს ქვე­ყა­ნა­ში ყვე­ლა­ზე კარ­გად ვიგ­რ­ძ­ნობ თავს. სამ­შობ­ლო­ში მუ­შა­ო­ბი­სას ის შეგ­რ­ძ­ნე­ბა აუცი­ლებ­ლად მექ­ნე­ბა, რომ რა­საც ვა­კე­თებ, ჩე­მი ქვეყ­ნის­თ­ვის ვა­კე­თებ და პა­ტა­რა წვლი­ლი შე­მაქვს მის გან­ვი­თა­რე­ბა­ში. თუ ყვე­ლა­ნი ვეც­დე­ბით, რომ ჩვე­ნი ცოდ­ნა და შრო­მა ჩვენს ქვე­ყა­ნას მო­ვახ­მა­როთ, მეტ მად­ლი­ე­რე­ბას მი­ვი­ღებთ მო­მა­ვა­ლი თა­ო­ბე­ბის­გან, ვიდ­რე საზღ­ვარ­გა­რეთ რი­გით ჯა­რის­კა­ცე­ბად სამ­სა­ხუ­რით.
— რო­ცა ადა­მი­ა­ნი საზღ­ვარ­გა­რეთ ცხოვ­რობს, მეტს და ღრმად ფიქ­რობს სამ­შობ­ლო­ზე. საზღ­ვარ­გა­რეთ გა­ტა­რე­ბულ მცი­რე პე­რი­ოდ­შიც კი სხვა­ნა­ი­რად აფა­სებს სა­კუ­თარ ღი­რე­ბუ­ლე­ბებს. რო­გორ ფიქ­რობ, მიგ­ვი­ღებს ევ­რო­პა ისე­თებს, რო­გო­რე­ბიც ვართ, თუ ძა­ლი­ან ბევ­რი რა­მის გა­და­ხედ­ვა და გა­და­ფა­სე­ბა მოგ­ვი­წევს? რა არის შენ­თ­ვის ყვე­ლა­ზე მნიშ­ვ­ნე­ლო­ვა­ნი და ღი­რე­ბუ­ლი, რაც ევ­რო­პა­ში გა­ტა­რე­ბულ­მა პე­რი­ოდ­მა მოგ­ცა?
— საზღ­ვარ­გა­რეთ გა­ტა­რე­ბულ­მა დრომ სამ­შობ­ლო­სად­მი და­მო­კი­დე­ბუ­ლე­ბა კი­დევ უფ­რო გა­ამ­ძაფ­რა. სა­ქარ­თ­ვე­ლოს ბევ­რი ისე­თი რამ აქვს, რი­თაც შეგ­ვიძ­ლია ვი­ა­მა­ყოთ: თა­ვის­თა­ვა­დი კულ­ტუ­რა, გა­მორ­ჩე­უ­ლი ენა, უნი­კა­ლუ­რი დამ­წერ­ლო­ბა, მრა­ვალ­ხ­მი­ა­ნი სიმ­ღე­რა, მსოფ­ლიო მნიშ­ვ­ნე­ლო­ბის ბევ­რი ლი­ტე­რა­ტუ­რუ­ლი ნა­წარ­მო­ე­ბი, სხვა და სხვა. თუმ­ცა, არა­სო­დეს უნ­და დაგ­ვა­ვიწყ­დეს, რომ წარ­სულ­ში და წარ­სუ­ლით ცხოვ­რე­ბა არ შე­იძ­ლე­ბა. უნ­და გა­ვი­აზ­როთ წარ­სუ­ლი, სწო­რად აღ­ვიქ­ვათ აწ­მ­ყო და მი­ღე­ბუ­ლი გა­მოც­დი­ლე­ბით გან­ვსაზღ­ვ­როთ და ვი­პო­ვოთ ჩვე­ნი ად­გი­ლი მო­მა­ვალ­ში. რა­საც ყვე­ლა­ზე მე­ტად ვი­სურ­ვებ­დი სა­ქარ­თ­ვე­ლო­ში, არის კრი­ტი­კუ­ლი აზ­როვ­ნე­ბის ჩა­მო­ყა­ლი­ბე­ბა. მხო­ლოდ სა­ღი ანა­ლი­ზის შე­დე­გად შე­იძ­ლე­ბა გა­ნი­საზღ­ვ­როს, რა არის კარ­გი და შე­სა­ნარ­ჩუ­ნე­ბე­ლი და რა არის გა­დაგ­ვა­რე­ბუ­ლი, ატა­ვიზ­მი, რამ და­კარ­გა თა­ვი­სი სა­ხე და უნ­და შე­იც­ვა­ლოს. არც ის მიდ­გო­მა მი­მაჩ­ნია სწო­რად, თით­ქოს იმი­ტომ უნ­და შე­ვიც­ვა­ლოთ, რომ ვი­ღა­ცამ მიგ­ვი­ღოს ან ვი­ღა­ცას მო­ვე­წო­ნოთ. რო­გორც ერი გა­აზ­რე­ბუ­ლად უნ­და მი­ვი­დეთ იმ დას­კ­ვ­ნამ­დე, რომ ესა თუ ის ჩვე­უ­ლე­ბა, ტრა­დი­ცია და ჩვე­ვა აღა­რაა მი­სა­ღე­ბი, აბ­სო­ლუ­ტუ­რად შე­უ­თავ­სე­ბე­ლია თა­ნა­მედ­რო­ვე ცხოვ­რე­ბას­თან. უნ­და ვის­წავ­ლოთ გან­ს­ხ­ვა­ვე­ბუ­ლი აზ­რის მოს­მე­ნა. უნ­და ვი­ცო­დეთ, რომ თუ სხვას გან­ს­ხ­ვა­ვე­ბუ­ლი მო­საზ­რე­ბა აქვს, არ ნიშ­ნავს, რომ ის ჩვე­ნი მტე­რია. ქარ­თ­ვე­ლე­ბის ნათ­ქ­ვა­მი არაა, მოყ­ვა­რეს პირ­ში უძ­რა­ხე, მტერს პირს უკა­ნაო? რო­ცა შევ­ძ­ლებთ გან­ს­ხ­ვა­ვე­ბუ­ლი აზ­რის და­ფა­სე­ბას, კონ­ს­ტ­რუქ­ცი­უ­ლი კრი­ტი­კის მოს­მე­ნას, შე­ნიშ­ვ­ნე­ბის მი­ღე­ბას და გა­ა­ნა­ლი­ზე­ბას, მხო­ლოდ მას შემ­დეგ გახ­დე­ბა შე­საძ­ლე­ბე­ლი, სა­ზო­გა­დო­ე­ბის სწო­რი მი­მარ­თუ­ლე­ბით გან­ვი­თა­რე­ბა. ღრმად უნ­და გვჯე­რო­დეს, რომ მხო­ლოდ მუ­ყა­ი­თო­ბით, გამ­რ­ჯე­ო­ბით, და­უ­ზარ­ლო­ბი­თაა შე­საძ­ლე­ბე­ლი სა­სურ­ვე­ლი შე­დე­გის მიღ­წე­ვა. ეს თვი­სე­ბე­ბი კი პა­სუ­ხის­მ­გებ­ლო­ბას უკავ­შირ­დე­ბა. მა­ღა­ლი პა­სუ­ხის­მ­გებ­ლო­ბის მქო­ნე მო­ქა­ლა­ქე­ე­ბი პირ­ნათ­ლად ას­რუ­ლე­ბენ თა­ვი­ანთ მო­ვა­ლე­ო­ბას, რაც იმას ნიშ­ნავს, რომ საქ­მე კარ­გად კეთ­დე­ბა, ეს კი გან­ვი­თა­რე­ბის სა­წინ­და­რია.
ქარ­თულ სა­ზო­გა­დო­ე­ბა­ში, დი­დი სი­ა­მოვ­ნე­ბით და­ვი­ნა­ხავ­დი შემ­დეგ თვი­სე­ბებს: პა­სუ­ხის­მ­გებ­ლო­ბა, გახ­ს­ნი­ლო­ბა, რა­ცი­ო­ნა­ლუ­რი აზ­როვ­ნე­ბა შე­ზა­ვე­ბუ­ლი ემო­ცი­ურ ემ­პა­თი­ას­თან.
ესა­უბ­რა მა­კა ყი­ფი­ა­ნი

მასწავლებელთა სასერტიფიკაციო გამოცდები

წამყვანი და მენტორი მასწავლებლობის მსურველთა გამოცდა პროფესიულ უნარებში 

შეფასებისა და გამოცდების ეროვნული ცენტრის მიერ მომზადებულ გამოცდაზე  პროფესიულ უნარებში, წამყვანი და მენტორი მასწავლებლობის მსურველთათვის, საგამოცდო ტესტში გამოყენებული იქნება სხვადასხვა ტიპის დავალება: ♦ არჩევითპასუხებიანი ♦ შესაბამისობის ♦...

ერთიანი ეროვნული გამოცდები

მოსამზადებელი კურსი მოსწავლეებისთვის

მსგავსი სიახლეები