16 მაისი, ორშაბათი, 2022

ცა თბი­ლი­სის თავ­ზე

spot_img
თი­ნა: რო­გორ ფიქ­რობ, შეძ­ლებ­და ადა­მი­ა­ნი ამ ზღვის გა­და­ცურ­ვას?
გე­გა: თუ­კი მო­ინ­დო­მებს, შეძ­ლებს ყვე­ლა­ფერს.
თი­ნა: არა, მარ­თ­ლა გე­კითხე­ბი, მინ­და ვი­ცო­დე, აქვს თუ არა ადა­მი­ანს იმის უნა­რი, შა­ვი ზღვა რომ გა­და­ცუ­როს…
გე­გა: მე თუ გა­ვი­ქე­ცი, გა­მომ­ყ­ვე­ბი?
თი­ნა: ცურ­ვა რომ არ ვი­ცი, გე­გა?!
გე­გა: არც მე, საკ­მა­რი­სად კარ­გად, მაგ­რამ ჩვენ გავ­ფ­რინ­დე­ბით. ჩვენ გა­ვი­ტა­ცებთ თვით­მ­ფ­რი­ნავს, რო­მე­ლიც თბი­ლი­სი­დან ბა­თუმ­ში მიფ­რი­ნავს და ამე­რი­კულ სამ­ხედ­რო ბა­ზა­ზე თურ­ქეთ­ში დავ­ს­ვამთ. ჩვენ ავი­ტანთ იარაღს ბორ­დ­ზე და და­ვა­ში­ნებთ პი­ლოტს.
თი­ნა: ეს არის ის, რაც შენ გსურს?
გე­გა: მე გავ­ფ­რინ­დე­ბი, მაგ­რამ მხო­ლოდ შენ­თან ერ­თად!..“
1983 წლის 18 ნო­ემ­ბერს, 34 წლის წინ მომ­ხ­და­რი ტრა­გი­კუ­ლი ის­ტო­რია „თვით­მ­ფ­რი­ნა­ვის ბი­ჭე­ბის“ შე­სა­ხებ ახალ თა­ო­ბა­შიც არ კარ­გავს ინ­ტერ­ს­სა და აქ­ტუ­ა­ლო­ბას. გერ­მა­ნი­ა­ში მცხოვ­რებ­მა ლუდ­ვიგ მაქ­სი­მი­ლი­ა­ნის უნი­ვერ­სი­ტე­ტის თე­ატ­რის­მ­ცოდ­ნე­ო­ბის ფა­კულ­ტე­ტის მე­ო­რე კურ­სის სტუ­დენ­ტ­მა, დამ­წყებ­მა რე­ჟი­სორ­მა თა­მო გვე­ნე­ტა­ძემ, და­თო ტუ­რაშ­ვი­ლის რო­მა­ნის — „ჯინ­სე­ბის თა­ო­ბა“ მი­ხედ­ვით დად­გა სპექ­ტაკ­ლი — „ცა თბი­ლი­სის თავ­ზე“. პრე­მი­ე­რა მი­უნ­ხენ­ში, აინ­შ­ტა­ი­ნის კულ­ტუ­რის თე­ატ­რის სცე­ნა­ზე გა­ი­მარ­თა. სპექ­ტაკ­ლ­ში გერ­მა­ნე­ლი, პო­ლო­ნე­ლი და ქარ­თ­ვე­ლი ახალ­გაზ­რ­და მსა­ხი­ო­ბე­ბი მო­ნა­წი­ლე­ობ­დ­ნენ. აღ­სა­ნიშ­ნა­ვია, რომ და­თო ტუ­რაშ­ვი­ლის რო­მა­ნი „ჯინ­სე­ბის თა­ო­ბა“, ქარ­თულ ენა­ზე და­ბეჭ­დ­ვის შემ­დეგ, მსოფ­ლი­ოს 14 ენა­ზე ითარ­გ­მ­ნა. პირ­ვე­ლად „ჯინ­სე­ბის თა­ო­ბა“ თბი­ლის­ში, 1999 წელს, თა­ვი­სუ­ფალ თე­ატ­რ­ში, და­თო დო­ი­აშ­ვი­ლის რე­ჟი­სო­რო­ბით და­იდ­გა და სპექ­ტაკ­ლი დღემ­დე თე­ატ­რის რე­პერ­ტუ­არ­შია.
აინ­შ­ტა­ი­ნის კულ­ტუ­რის თე­ატ­რის სცე­ნა­ზე გა­მარ­თულ სპექ­ტაკლს — „ცა თბი­ლი­სის თავ­ზე“ ეს­წ­რე­ბოდ­ნენ რო­გორც გერ­მა­ნე­ლი მა­ყუ­რე­ბე­ლი, ისე მი­უნხენ­ში მცხოვ­რე­ბი ქარ­თუ­ლი დი­ას­პო­რის წარ­მო­მად­გენ­ლე­ბი, პრე­მი­ე­რა­ზე მიწ­ვე­უ­ლი იყო რო­მა­ნის ავ­ტო­რი.
და­თო ტუ­რაშ­ვი­ლი: „პირ­ველ რიგ­ში, დი­დი მად­ლო­ბა თქვენს გა­ზეთს, რომ და­ინ­ტე­რეს­დით ამ თე­მა­ტი­კით. მინ­და ვი­სარ­გებ­ლო შემ­თხ­ვე­ვით და მად­ლო­ბა ვუთხ­რა თა­მო გვე­ნე­ტა­ძეს, ახალ­გაზ­რ­და ქარ­თ­ველ რე­ჟი­სორს, რო­მელ­მაც ჩე­მი წიგ­ნის მი­ხედ­ვით დად­გა სპექ­ტაკ­ლი მი­უნ­ხე­ნის აინ­შ­ტა­ი­ნის კულ­ტუ­რის თე­ატ­რ­ში. ძა­ლი­ან მი­ხა­რია, რომ ახალ­გაზ­რ­და რე­ჟი­სორს არ შე­ე­შინ­და სირ­თუ­ლე­ე­ბის და ეს იდეა გა­ნა­ხორ­ცი­ე­ლა კი­დეც. შარ­შან, რო­ცა პირ­ვე­ლად და­მი­კავ­შირ­და და მითხ­რა, რომ ასე­თი სურ­ვი­ლი ჰქონ­და, იმის უფ­ლე­ბაც მი­ვე­ცი, ჩე­მი წიგ­ნის მი­ხედ­ვით, ინ­ს­ცე­ნი­რე­ბა თვი­თონ გა­ე­კე­თე­ბი­ნა და ამ პრო­ცეს­ში სა­ერ­თოდ არ ჩავ­რე­ულ­ვარ, რად­გან ინ­ტუ­ი­ცი­ით მივ­ხ­ვ­დი, უჩე­მო­დაც ყვე­ლა­ფერს კარ­გად მო­აგ­ვა­რებ­და.
სი­ა­მოვ­ნე­ბით და­ვეს­წა­რი პრე­მი­ე­რას მი­უნ­ხენ­ში და ვფიქ­რობ, ქარ­თულ თე­ატრს, თა­მო გვე­ნე­ტა­ძის სა­ხით, კი­დევ ერ­თი ნი­ჭი­ე­რი რე­ჟი­სო­რი შე­ე­მა­ტა. ის ძა­ლი­ან ახალ­გაზ­რ­დაა (მით უმე­ტეს რე­ჟი­სო­რის პრო­ფე­სი­ის­თ­ვის) და ყვე­ლა­ფე­რი წინ აქვს. მინ­და, წარ­მა­ტე­ბუ­ლი მო­მა­ვა­ლი ვუ­სურ­ვო და მჯე­რა, ასეც იქ­ნე­ბა.
სპექ­ტაკ­ლ­ში ქარ­თ­ვე­ლი და გერ­მა­ნე­ლი ახალ­გაზ­რ­და მსა­ხი­ო­ბე­ბი ერ­თად მო­ნა­წი­ლე­ო­ბენ და სპექ­ტაკ­ლის მი­მართ ინ­ტე­რე­სიც დი­დია. ამა­ზე ის პრეს­კონ­ფე­რენ­ცი­აც მეტყ­ვე­ლებს, რო­მე­ლიც ერ­თად გვქონ­და პრე­მი­ე­რის შემ­დეგ და აუდი­ტო­რი­ის უამ­რავ შე­კითხ­ვას ვუ­პა­სუ­ხეთ (სხვა­თა შო­რის, ჩე­მი გერ­მა­ნუ­ლი წიგ­ნის ტი­რა­ჟი დამ­თავ­რ­და სწო­რედ პრე­მი­ე­რის დღე­ებ­ში და კი­დევ ერ­თხელ, თა­ვი­დან გა­მოს­ცე­მენ „westflugs“ და ამის­თ­ვი­საც მად­ლო­ბა თა­მო გვე­ნე­ტა­ძეს).
სა­ერ­თოდ კი, ისიც უნ­და ით­ქ­ვას, რომ სა­ქარ­თ­ვე­ლოს მი­მართ, ბევ­რი მი­ზე­ზის გა­მო, გან­სა­კუთ­რე­ბუ­ლი ინ­ტე­რე­სია გერ­მა­ნი­ა­ში წელს და გა­ი­სად კი­დევ უფ­რო მე­ტი იქ­ნე­ბა, შე­სა­ბა­მი­სად იმის სა­შუ­ა­ლე­ბაც მე­ტი იქ­ნე­ბა, რომ გერ­მა­ნე­ლებს და ევ­რო­პე­ლებს უკეთ გა­ვაც­ნოთ ქარ­თუ­ლი კულ­ტუ­რა, ჩვე­ნი ის­ტო­რია და ლი­ტე­რა­ტუ­რა…“
ვინ არის თა­მო გვე­ნე­ტა­ძე, რა­ტომ და­ინ­ტე­რეს­და ამ ის­ტო­რი­ით და რა სა­ერ­თო აქვს იმ ახალ­გაზ­რ­დებ­თან, რო­ლე­ბიც მის და­ბა­დე­ბამ­დე 10 წლით ად­რე თა­ვი­სუფ­ლე­ბა­ზე ოც­ნე­ბობ­დ­ნენ — ამის შე­სა­ხებ ახალ­გაზ­რ­და რე­ჟი­სო­რი თა­ვად გვი­ამ­ბობს.
სკო­ლი­დან უნი­ვერ­სი­ტე­ტამ­დე
და­ვი­ბა­დე 1993 წელს, და­ვამ­თავ­რე ქუ­თა­ი­სის მე-12 სა­ჯა­რო სკო­ლა. მი­უ­ხე­და­ვად იმი­სა, რომ სახ­ლ­ში ბევრს არ ვმე­ცა­დი­ნე­ობ­დი, ყო­ველ­თ­ვის კარ­გი ნიშ­ნე­ბი მყავ­და. ეს მას­წავ­ლებ­ლე­ბის დამ­სა­ხუ­რე­ბა იყო, რომ­ლე­ბიც ძა­ლი­ან კარ­გად ხსნიდ­ნენ მა­სა­ლას და მეც მოს­მე­ნით ვი­მახ­სოვ­რებ­დი. სკო­ლის გარ­და ბევრ კლას­გა­რე­შე წრე­ზე დავ­დი­ო­დი — ცეკ­ვა­ზე, ხატ­ვა­ზე, გი­ტა­რა­ზე, ჩოგ­ბურ­თ­ზე, გარ­კ­ვე­უ­ლი პე­რი­ო­დი „ბა­რა­ბან­ზეც“ კი ვუკ­რავ­დი. აქე­დან გა­მომ­დი­ნა­რე, რა გა­საკ­ვი­რია, სახ­ლ­ში მე­ცა­დი­ნე­ო­ბის დრო და თა­ვი სუ­ლაც აღარ მქო­ნო­და.
სკო­ლა ოქ­როს მე­დალ­ზე და­ვამ­თავ­რე. ბედ­ნი­ე­რი ადა­მი­ა­ნი ვარ, რად­გან მყავ­და არაჩ­ვე­უ­ლებ­რი­ვი თა­ნაკ­ლა­სე­ლე­ბი, შე­სა­ნიშ­ნა­ვი პე­და­გო­გე­ბი. კლა­სის დამ­რი­გე­ბე­ლი თი­ნა­თინ ქუ­თა­თე­ლა­ძე გან­სა­კუთ­რე­ბუ­ლი მას­წავ­ლე­ბე­ლია. მის­მა მოს­წავ­ლე­ებ­მა უნ­და იცოდ­ნენ, რამ­ხე­ლა სა­გან­ძუ­რია თი­კოს­თან ერ­თად რუს­თა­ველ­ზე ან ვა­ჟა­ზე სა­უ­ბა­რი.
სი­მარ­თ­ლე გითხ­რათ, სულ მინ­დო­და რე­ჟი­სო­რი გავ­მ­ხ­და­რი­ყა­ვი, თუმ­ცა ამა­ზე ხმა­მაღ­ლა არ ვსა­უბ­რობ­დი. ერთ დღეს, რო­დე­საც ჩე­მი ერთ-ერ­თი სა­უ­კე­თე­სო მე­გო­ბა­რი იაგო კვი­რი­კაშ­ვი­ლი გა­მო­მიტყ­და, რომ რე­ჟი­სო­რო­ბა უნ­დო­და, პირ­ვე­ლად მა­შინ წა­მომ­ც­და, რომ მეც რე­ჟი­სო­რო­ბა­ზე ვოც­ნე­ბობ­დი.
სკო­ლის დამ­თავ­რე­ბის შემ­დეგ, საზღ­ვარ­გა­რეთ წას­ვ­ლა მქონ­და გა­დაწყ­ვე­ტი­ლი, მაგ­რამ ხომ იცით, სა­ქარ­თ­ვე­ლო­ში რო­გორც არის. დე­და რომ გთხოვს, შვი­ლო, ჯერ ჩა­ი­რიცხე და მე­რე რაც გინ­და ის გიქ­ნიაო, ვე­ღა­რა­ფერს ამ­ბობ და გა­დი­ხარ ეროვ­ნულ გა­მოც­დებ­ზე. მხო­ლოდ 70%-იანი გრან­ტით მოვ­ხ­ვ­დი გერ­მა­ნის­ტი­კის ფა­კულ­ტეტ­ზე. არც მი­ფიქ­რია, რომ აზრს შე­ვიც­ვ­ლი­დი და დავ­რ­ჩე­ბო­დი. ამი­ტომ და­ვიწყე სა­ბუ­თე­ბის შეგ­რო­ვე­ბა, რაც წა­მო­სას­ვ­ლე­ლად დამ­ჭირ­დე­ბო­და. დე­დას არ სჯე­რო­და, რომ მე ამას მარ­თ­ლა შევ­ძ­ლებ­დი. კარ­გად მახ­სოვს 2012 წლის 11 იან­ვა­რი, რო­ცა გერ­მა­ნი­ა­ში გა­საფ­რე­ნად ვემ­ზა­დე­ბო­დი, დე­დამ მითხ­რა: არ მჯე­რა, რომ შენ უცხო­ეთ­ში სას­წავ­ლებ­ლად მი­დი­ხა­რო. ჩე­მი მი­ზა­ნი, სა­რე­ჟი­სო­რო­ზე ან სად­მე ამ მი­მარ­თუ­ლე­ბით სწავ­ლა იყო. მარ­თა­ლია დი­დი ხა­ნი დამ­ჭირ­და პირ­ვე­ლი ნა­ბი­ჯე­ბის გა­და­სად­გ­მე­ლად და ნა­ნატ­რი ოც­ნე­ბის ასახ­დე­ნად, მაგ­რამ დღეს, გერ­მა­ნი­ა­ში, ლუდ­ვიგ მაქ­სი­მი­ლი­ა­ნის უნი­ვერ­სი­ტეტ­ში ვსწავ­ლობ. არ მიყ­ვარს იმ გზა­ზე ფიქ­რი, რაც აქამ­დე მო­სას­ვ­ლე­ლად გა­მო­ვი­ა­რე, ამი­ტომ რამ­დე­ნი­მე სიტყ­ვით გეტყ­ვით — გზა ჩემს მიზ­ნამ­დე იყო ცრემ­ლე­ბამ­დე რთუ­ლი.
ლუდ­ვიგ მაქ­სი­მი­ლი­ა­ნის უნი­ვერ­სი­ტეტ­ში ვსწავ­ლობ თე­ატ­რ­მ­ცოდ­ნე­ო­ბა­ზე, რო­მე­ლიც კი­ნომ­ცოდ­ნე­ო­ბის დიდ ნა­წილს შე­ი­ცავს, რად­გან აქამ­დე ცალ­კე დის­ციპ­ლი­ნა კი­ნომ­ცოდ­ნე­ო­ბა არ ჩა­მო­ყა­ლი­ბე­ბუ­ლა. ვეს­წ­რე­ბი ძა­ლი­ან ბევრ კი­ნოს კურ­ს­სა და სე­მი­ნარს. რაც შე­ე­ხე­ბა სწავ­ლის სტილს, ძა­ლი­ან ბევ­რი რამ და­მო­კი­დე­ბუ­ლია სტუ­დენ­ტ­ზე.
ახალ­გაზ­რ­დებს, რომ­ლებ­საც საზღ­ვარ­გა­რეთ ცოდ­ნის გაღ­რ­მა­ვე­ბი­სა და კვა­ლი­ფი­კა­ცი­ის ამაღ­ლე­ბის სურ­ვი­ლი აქვთ, ვურ­ჩევ არა­ვის მო­უს­მი­ნონ! პირ­და­პირ უნი­ვერ­სი­ტეტ­თან და­ამ­ყა­რონ კავ­ში­რი და იქი­დან მი­ი­ღონ ინ­ფორ­მა­ცია. არ უნ­და იფიქ­რონ, რომ ყვე­ლა­ფე­რი მარ­ტი­ვად იქ­ნე­ბა, იმი­ტომ რომ ასე ნამ­დ­ვი­ლად არ არის. რამ­დე­ნი­მე დღის წინ ქარ­თულ მულ­ტ­ფილმს „სოფ­ლის მა­შე­ნე­ბელ­ნი“ ვუ­ყუ­რე: „სოფ­ლის შე­ნე­ბას რა უნ­და, რა უნ­და…“ და მა­შინ მივ­ხ­ვ­დი, თურ­მე რა კარ­გად გა­მო­ხა­ტა­ვენ მა­მა­ლი და მი­სი გუნ­დის წევ­რე­ბი ქარ­თულ ხა­სი­ათს. აი, ეგ ხა­სი­ა­თი მო­ი­შო­რონ და ყვე­ლა­ფე­რი გა­მო­უ­ვათ. შე­ნე­ბას და სი­მაღ­ლე­ზე ას­ვ­ლას ძა­ლი­ან ბევ­რი შრო­მა სჭირ­დე­ბა, რის გა­რე­შეც მარ­თ­ლა არა­ფე­რი გა­მო­ვა.
 ცა თბი­ლი­სის თავ­ზე
9 ივ­ნისს, ეს იყო პირ­ვე­ლი გერ­მა­ნუ­ლე­ნო­ვა­ნი პრე­მი­ე­რა, ჩემ­თ­ვის ძა­ლი­ან დი­დი მოვ­ლე­ნა. მე წელს, 19 ივ­ნი­სის ნაც­ვ­ლად, 9-ში მქონ­და და­ბა­დე­ბის დღე. ეს ისე­თი ამ­ბა­ვია, რო­მელ­საც, რომც გინ­დო­დეს, ვერ და­ი­ვიწყებ. და­თოს წიგ­ნ­ში „ჯინ­სე­ბის თა­ო­ბა“ ამ­ბა­ვი „თვით­მ­ფ­რი­ნა­ვის ბი­ჭებ­ზე“ იმ­დე­ნად სა­ინ­ტე­რე­სო­დაა გად­მო­ცე­მუ­ლი, რომ წა­კითხ­ვი­დან­ვე ვფიქ­რობ­დი ამ თე­მა­ზე ფილ­მის გა­და­ღე­ბას. მაგ­რამ იმე­დი ჯერ მა­შინ გა­მიც­რუვ­და ფილ­მის გა­და­ღე­ბა­ზე უფ­ლე­ბე­ბი ამე­რი­კე­ლებ­მა რომ იყი­დეს და მე­რე გი­გი­ნე­იშ­ვილ­მა და­მას­წ­რო. ამის შემ­დეგ გა­დავ­წყ­ვი­ტე სპექ­ტაკ­ლი და­მედ­გა, და­თოს „ბრძა­ნე­ბით” თვი­თონ დავ­წე­რე პი­ე­სა, რა თქმა უნ­და, წიგ­ნის მი­ხედ­ვით. ჩე­მი მე­გობ­რის, იესი­კა ვა­ის­მა­ნის იდე­ით სპექ­ტაკლს და­ვარ­ქ­ვით „ცა თბი­ლი­სის თავ­ზე“ (ცი­ტა­ტა ჩე­მი ტექ­ს­ტი­დან). რო­დე­საც ამ­დე­ნი ლტოლ­ვი­ლი ჰყავს გერ­მა­ნი­ას, გიჩ­ნ­დე­ბა კითხ­ვა, რა­ტომ გარ­ბი­ან ადა­მი­ა­ნე­ბი სა­კუ­თა­რი სამ­შობ­ლო­დან? მე­რე იმა­ზე ფიქ­რობ, რომ შენც ისე­თი­ვე გა­მოქ­ცე­უ­ლი ხარ, რო­გორც სხვე­ბი. მარ­თა­ლია, არც თვით­მ­ფ­რი­ნა­ვი გა­მი­ტა­ცია აქ ჩა­მო­სას­ვ­ლე­ლად და არც ზღვა გად­მო­მი­ცუ­რავს, მაგ­რამ მეც გა­ვი­ქე­ცი… ოღონდ ამ გაქ­ცე­ვი­სას მე არ მოვ­მ­კ­ვ­დარ­ვარ — მე მა­შინ გა­დავ­რ­ჩი!
იცით, რა არის სა­ო­ცა­რი? ხალ­ხი და­ი­ღა­ლა ამ­დე­ნი პა­სუ­ხე­ბით. ინ­ს­ცე­ნი­ე­რე­ბა­მაც თუ პა­სუ­ხე­ბი მოგ­ვ­ცა, მა­შინ რა­ღას აქვს აზ­რი? პუბ­ლი­კას უფ­რო კითხ­ვე­ბი სჭირ­დე­ბა და ამი­ტომ მე ამ სპექ­ტაკ­ლით სა­ზო­გა­დო­ე­ბას და­ვუს­ვი უამ­რა­ვი შე­კითხ­ვა, რომ­ლებ­ზეც თა­ვად უნ­და იპო­ვონ პა­სუ­ხე­ბი. მაქვს პა­ტი­ვი, იან­ვარ­ში კი­დევ ერ­თხელ დავ­დ­გა ეს სპექ­ტაკ­ლი იმა­ვე თე­ატ­რ­ში.
***
სპექ­ტაკ­ლ­ში „ცა თბი­ლი­სის თავ­ზე” თა­მოს სა­უ­კე­თე­სო მე­გობ­რე­ბი — ლუდ­ვიგ მაქ­სი­მი­ლი­ა­ნეს უნი­ვე­რის­ტე­ტის და ტექ­ნი­კუ­რი უნი­ვერ­სი­ტე­ტის სტუ­დენ­ტე­ბი მო­ნა­წი­ლე­ობ­დ­ნენ: თი­ნას იური­დი­უ­ლი ფა­კულ­ტე­ტის სტუ­დენ­ტი ნი­ნო იმ­ნა­ძე ასრულებდა , გე­გას — თეატ­რ­მ­ცოდ­ნე­ო­ბის ფა­კულ­ტე­ტის პირ­ვე­ლი კურ­სის სტუ­დენ­ტი, გერ­მა­ნე­ლი იოში გოლ­დ­ბერ­გი (Yoshi Rabe), სო­სოს — ფი­ლო­სო­ფი­ის ფა­კულ­ტე­ტის სტუ­დენ­ტი და­ვით კვა­რაცხე­ლია, და­თოს და კგბ-ს აგენტს — გერ­მა­ნის­ტი­კის ფა­კულ­ტე­ტის სტუ­დენ­ტი, პო­ლო­ნე­ლი ვიქ­ტორ გრდუს­ჩა­კი, მა­მა თე­ო­დო­რეს კი — ოთო ლე­ჟა­ვა, კვე­ბის მეც­ნი­ე­რე­ბე­ბის ფა­კულ­ტე­ტის სტუ­დენ­ტი.
სპექ­ტაკ­ლის დად­გ­მა­ში დი­დი წვლი­ლი მი­უძღ­ვით ჰა­ი­ნერ სტოკ­ლეს, Studiobühne -ს სა­ზო­გა­დო­ე­ბას­თან ურ­თი­ერ­თო­ბის მე­ნე­ჯერ­სა და მხატ­ვ­რულ ხელ­მ­ძღ­ვა­ნელს იური დი­ეცს და მთე­ლი Studiobühne -ს უფ­როსს კატ­რინ კა­ცუბ­კოს.
სპექ­ტაკ­ლის შე­სა­ხებ გერ­მა­ნულ­მა გა­მო­ცე­მამ Süddeutsche Zeitung სტა­ტია და­წე­რა, სა­დაც თა­მო აღ­ნიშ­ნავს: „გამ­ტა­ცებ­ლე­ბი, შე­საძ­ლოა, ჩე­მი მე­გობ­რე­ბი ყო­ფი­ლიყ­ვ­ნენ, თუმ­ცა, მსგავს ამ­ბოხ­ში არა­სო­დეს მი­ვი­ღებ­დი მო­ნა­წი­ლე­ო­ბას… ჩემ­თ­ვის სრუ­ლი­ად ნა­თე­ლია ის, რაც იმ ბი­ჭებს სურ­დათ — თა­ვი­სუფ­ლე­ბა! სა­ქარ­თ­ვე­ლოს და­ტო­ვე­ბის სურ­ვი­ლი, თა­ვი­სუფ­ლე­ბის­კენ სწრაფ­ვა და გან­ვი­თა­რე­ბა ჩე­მი ოც­ნე­ბა იყო. ამ დიდ ტრა­გე­დი­ა­ში ვა­და­ნა­შა­უ­ლებ კო­მუ­ნის­ტურ ეპო­ქას, რად­გან მან ადა­მი­ა­ნებს აზ­როვ­ნე­ბი­სა და წინ­ს­ვ­ლის შან­სი სრუ­ლი­ად გა­მო­ა­ცა­ლა ხე­ლი­დან. ხალხს რომ ახ­ლის კე­თე­ბა აში­ნებთ და უკან და­ხე­ვას ამ­ჯო­ბი­ნე­ბენ, სა­ქარ­თ­ვე­ლო­ში ეს დღემ­დე იგ­რ­ძ­ნო­ბა. ძა­ლი­ან დი­დია პატ­რი­არ­ქა­ლუ­რი გა­მოვ­ლი­ნე­ბის ფაქ­ტე­ბი, თუნ­დაც კონ­კ­რე­ტუ­ლი მა­გა­ლი­თის ფარ­გ­ლებ­ში — და­ქორ­წი­ნე­ბა და ქა­ლის სახ­ლ­ში დარ­ჩე­ნა, დი­ა­სახ­ლი­სის სტა­ტუ­სით, შეზღუ­დუ­ლია და თით­ქ­მის გა­უქ­მე­ბუ­ლი მი­სი ყვე­ლა უფ­ლე­ბა. მე ასე­თი ქვეყ­ნი­დან აუცი­ლებ­ლად უნ­და წა­მოვ­სუ­ლი­ყა­ვი. ადა­მი­ან­მა უნ­და ის­წავ­ლოს გან­ს­ხ­ვა­ვე­ბა სი­ნათ­ლე­სა და სიბ­ნე­ლეს შო­რის, თა­ვი­სუფ­ლე­ბა­სა და მო­ნო­ბას შო­რის.“
ნი­ნო იმ­ნა­ძე, ლუდ­ვიგ მაქ­სი­მი­ლი­ა­ნის უნი­ვერ­სი­ტე­ტის იური­დი­უ­ლი ფა­კულ­ტე­ტის მე-4 კურ­სის სტუ­დენ­ტი: „ჩემ­თ­ვის „თვით­მ­ფ­რი­ნა­ვის ბი­ჭე­ბის“ ის­ტო­რია ტრა­გე­დიაა, რო­მელ­შიც ორი­ვე მხა­რეს თა­ვი­სი სი­მარ­თ­ლე აქვს. ალ­ბად სწო­რედ ესაა ამ ის­ტო­რი­ის დღემ­დე აქ­ტუ­ა­ლო­ბის მი­ზე­ზი. თე­მის მი­მართ არა­ერ­თ­გ­ვა­რო­ვა­ნი და­მო­კი­დე­ბუ­ლე­ბა გა­ნა­პი­რო­ბებს „თვით­მ­ფ­რი­ნა­ვის ბი­ჭე­ბის“ ის­ტო­რი­ი­სად­მი მუდ­მივ ინ­ტე­რესს. მთა­ვა­რი იყო, პუბ­ლი­კის­თ­ვის დაგ­ვე­ნახ­ვე­ბი­ნა, რო­გორ შე­იძ­ლე­ბა „ბო­რო­ტე­ბის იმ­პე­რი­ამ“ და მას­ში არ­სე­ბულ­მა უსა­მარ­თ­ლო­ბამ ლა­ღი და სი­ცოცხ­ლით სავ­სე ახალ­გაზ­რ­დე­ბი მი­იყ­ვა­ნოს თვით­მ­ფ­რი­ნა­ვის გა­ტა­ცე­ბის იდე­ამ­დე. ვიცხოვ­რე, რო­გორც თი­ნამ და არა რო­გორც ნი­ნომ. ერ­თხელ, და­თოს რო­ლის შემ­ს­რუ­ლე­ბელ­მა, ვიქ­ტორ გრდუს­ჩა­კიმ გვითხ­რა, მგო­ნი ყვე­ლა­ზე მე­ტად თი­ნა და­სა­ჯეს, ცოცხა­ლი რომ და­ტო­ვე­სო. ჩვენს სპეკ­ტაკ­ლ­ში თი­ნაც კვდე­ბა ბი­ჭებ­თან ერ­თად. ბო­ლო სცე­ნა­ში აფექ­ტ­ში მყო­ფი თი­ნა, გერ­მა­ნულ­თან ერ­თად, ქარ­თუ­ლა­დაც დას­ტი­რის თა­ვის შვილს, რაც ქარ­თ­ვე­ლი მა­ყუ­რებ­ლის გულ­თან ძა­ლი­ან ახ­ლოს მი­დის. ძა­ლი­ან ბევ­რი კარ­გი ადა­მი­ა­ნის გაც­ნო­ბის გარ­და, სა­შუ­ა­ლე­ბა მო­მე­ცა, წლე­ბის შემ­დეგ, მოკ­ლე დრო­ით, ისევ დავ­ბ­რუ­ნე­ბო­დი სცე­ნას და გერ­მა­ნე­ლი მე­გობ­რე­ბის­თ­ვის გაგ­ვეც­ნო სა­ქარ­თ­ვე­ლო, ჩვე­ნი წვლი­ლი შეგ­ვე­ტა­ნა, „თვით­მ­ფ­რი­ნა­ვის ბი­ჭე­ბის“ ის­ტო­რი­ით, „ბო­რო­ტე­ბის იმ­პე­რი­ის“ სი­სას­ტი­კის უკეთ წარ­მო­ჩე­ნა­ში.
პი­ე­სის გან­ხილ­ვა და პირ­ვე­ლი რე­პე­ტი­ცი­ე­ბი მშვიდ ფონ­ზე მიმ­დი­ნა­რე­ობ­და. ძა­ლი­ან სა­ინ­ტე­რე­სო და სა­ხა­ლი­სო იყო გერ­მა­ნე­ლი მსა­ხი­ო­ბე­ბის­თ­ვის ქარ­თუ­ლი ელე­მენ­ტე­ბის ახ­ს­ნა, რაც მათ თა­ვი­ან­თი გმი­რე­ბის უკე­თე­სად და­ნახ­ვა­ში ეხ­მა­რე­ბო­დათ. ამ მცდე­ლო­ბა­ში ჩვენც ვცხოვ­რობ­დით ამ გმი­რე­ბის ცხოვ­რე­ბით. თუმ­ცა პრე­მი­ე­რის მო­ახ­ლო­ე­ბა ყვე­ლას ერ­თ­ნა­ი­რად დაგ­ვეტყო. ვღე­ლავ­დით თით­ქ­მის ყვე­ლა­ფერ­ზე: სპექ­ტაკ­ლ­ში შეც­ვ­ლილ ყვე­ლა ნი­უ­ან­ს­ზე, რო­გორ მი­ი­ღებ­და გერ­მა­ნუ­ლი პუბ­ლი­კა და გან­სა­კუთ­რე­ბით ქარ­თუ­ლი აუდი­ტო­რია ჩვე­ნი თვა­ლით და­ნა­ხულ ის­ტო­რი­ას. ანონ­სი­სა და თრე­ი­ლე­რის და­დე­ბი­დან რამ­დე­ნი­მე დღე­ში გა­ი­ყი­და არა მხო­ლოდ პრე­მი­ე­რის, არა­მედ და­ნარ­ჩე­ნი ორი დღის ყვე­ლა ბი­ლე­თი. სა­ზო­გა­დო­ე­ბის ძა­ლი­ან დი­დი ინ­ტე­რე­სი­დან გა­მომ­დი­ნა­რე, მივ­ხ­ვ­დით, რომ შეც­დო­მის დაშ­ვე­ბის უფ­ლე­ბა არ გვქონ­და და მაქ­სი­მა­ლუ­რად უნ­და დავ­ხარ­ჯუ­ლი­ყა­ვით სპექ­ტაკ­ლის სა­მი­ვე დღეს. პრე­მი­ე­რის შემ­დ­გო­მი შე­ფა­სე­ბე­ბი­დან გა­მომ­დი­ნა­რე კი ნა­თე­ლი გახ­და, რომ ჩვენს შრო­მას უკ­ვა­ლოდ არ ჩა­უვ­ლია და მა­ყუ­რებ­ლამ­დე მი­ვი­და მე­სი­ჯი.”
ვიქ­ტორ გრდუს­ჩა­კი, გერ­მა­ნის­ტი­კის ფა­კულ­ტე­ტის პო­ლო­ნე­ლი სტუ­დენ­ტი — და­თოს და კგბ-ს აგენ­ტის რო­ლის შემ­ს­რუ­ლე­ბე­ლი: „ამ ბი­ჭე­ბის შე­სა­ხებ აქამ­დე არა­ფე­რი ვი­ცო­დი და ზო­გა­დად, პრო­ექ­ტამ­დე ბევ­რი ინ­ფორ­მა­ცია სა­ქარ­თ­ვე­ლო­ზეც არ მქონ­და. მზა­დე­ბის პე­რი­ოდ­ში ბევ­რი წა­ვი­კითხე თვით­მ­ფ­რი­ნა­ვის ბი­ჭე­ბის ის­ტო­რი­ა­ზე, ვუ­ყუ­რე მათ შე­სა­ხებ დო­კუ­მენ­ტურ ფილ­მებს. არა მხო­ლოდ ბი­ჭე­ბი­სა და თი­ნას ის­ტო­რი­ე­ბის გაც­ნო­ბა იყო ჩე­მი მი­ზა­ნი, არა­მედ სა­ქარ­თ­ვე­ლოს შე­სა­ხე­ბაც მინ­დო­და მქო­ნო­და სა­თა­ნა­დო ინ­ფორ­მა­ცია. დი­დი სი­ა­მოვ­ნე­ბით ვი­მოგ­ზა­უ­რებ­დი ერ­თხელ სა­ქარ­თ­ვე­ლო­ში. რო­დე­საც პი­ე­სა წა­ვი­კითხე, მივ­ხ­ვ­დი, რომ ეს ის ის­ტო­რია იყო, რო­მე­ლიც ყვე­ლა მა­ყუ­რებ­ლის გულ­თან ძა­ლი­ან ახ­ლოს მი­ვი­დო­და. სპექ­ტაკ­ლის „ცა თბი­ლი­სის თავ­ზე“ ნახ­ვის შემ­დეგ მა­ყუ­რე­ბე­ლი ვერ იტყ­ვის „აჰ, ეს ხომ დად­გ­მუ­ლი სპეკ­ტაკ­ლია“, რად­გან დად­გ­მუ­ლი არ არის, ეს მარ­თ­ლა მოხ­და და ასე­თი ადა­მი­ა­ნე­ბი მარ­თ­ლაც არ­სე­ბოდ­ნენ. მე არ მსურ­და სცე­ნი­დან ვინ­მეს და­მოძღ­ვ­რა ან დარ­წ­მუ­ნე­ბა, რომ ის, რაც ამ ახალ­გაზ­რ­დებ­მა გა­ა­კე­თეს, სწო­რი იყო ან არას­წო­რი. მი­მაჩ­ნია, რომ რე­ჟი­სო­რის მთა­ვა­რი ამო­ცა­ნა ის­ტო­რი­ის მაქ­სი­მა­ლუ­რად ობი­ექ­ტუ­რად წარ­მო­ჩე­ნა იყო, რომ მა­ყუ­რე­ბელს სა­კუ­თა­რი აზ­რის ჩა­მო­ე­ყა­ლი­ბე­ბის სა­შუ­ა­ლე­ბა ჰქო­ნო­და. ამ ის­ტო­რი­ამ ბევ­რი და­ამ­წუხ­რა, და­ა­სევ­დი­ა­ნა, ბევ­რი გა­აბ­რა­ზა და ბევ­რიც გა­ურ­კ­ვევ­ლო­ბა­ში და­ტო­ვა. ყო­ველ შემ­თხ­ვე­ვა­ში, სპექ­ტაკ­ლის შემ­დეგ, თე­ატ­რი გულ­გ­რილს არა­ვის და­უ­ტო­ვე­ბია. გე­გა და მი­სი მე­გობ­რე­ბი არც ტე­რო­რის­ტე­ბი იყ­ვ­ნენ და არც გმი­რე­ბი. მათ მა­შინ­დელ სის­ტე­მა­ზე გავ­ლე­ნის მოხ­დე­ნა უნ­დო­დათ, რაც ჩე­მი აზ­რით, ძალ­ზე გუ­ლუბ­რ­ყ­ვი­ლო გა­დაწყ­ვე­ტი­ლე­ბა იყო, სურ­დათ დე­მონ­ს­ტ­რა­ცი­უ­ლად და­ე­ტო­ვე­ბი­ნათ საბ­ჭო­თა კავ­ში­რი. ფაქ­ტია, რომ გე­გა და მი­სი მე­გობ­რე­ბი ეგო­ის­ტუ­რად და უპა­სუ­ხის­მ­გებ­ლოდ მო­იქ­ც­ნენ, რად­გან მათ ამ გა­დაწყ­ვე­ტი­ლე­ბას, სა­ბო­ლოო ჯამ­ში, მსხვერ­პ­ლი მოჰ­ყ­ვა. დარ­წ­მუ­ნე­ბუ­ლი ვარ, ისი­ნი არ იყ­ვ­ნენ ცუ­დი ადა­მი­ა­ნე­ბი და არა­ვის მოკ­ვ­ლა არ სურ­დათ. მე მათ არც ბან­დი­ტე­ბად ვთვლი და არც ტე­რო­რის­ტე­ბად. დარ­წ­მუ­ნე­ბუ­ლი ვარ, ისი­ნი ძა­ლი­ან ნა­ნობ­დ­ნენ და გა­ნიც­დიდ­ნენ, რომ მათ ამ საქ­ცი­ელს ადა­მი­ა­ნე­ბი შე­ე­წირ­ნენ.”
ჰა­ი­ნერ სტოკ­ლე, Studiobühne -ს წარ­მო­მად­გე­ნე­ლი: „ჩე­მი აზ­რით, „თვით­მ­ფ­რი­ნა­ვის ბი­ჭე­ბის” ამ­ბავს აქვს ყვე­ლა­ფე­რი, რაც ერთ კარგ ის­ტო­რი­ას სჭირ­დე­ბა: ფი­გუ­რე­ბი, რომ­ლებ­თა­ნაც მა­ყუ­რე­ბელს თა­ვი­სი თა­ვის გა­ი­გი­ვე­ბა შე­უძ­ლია, დი­დი ძა­ლა, რო­მე­ლის წი­ნა­აღ­მ­დე­გაც ადა­მი­ა­ნე­ბის ერ­თი პა­ტა­რა ჯგუ­ფი ცდი­ლობს გამ­კ­ლა­ვე­ბას და ტრა­გი­კუ­ლი და­სას­რუ­ლი, რო­მე­ლიც მათ ლე­გენ­დად აქ­ცევს.
მაგ­რამ ნამ­დ­ვი­ლი მი­ზე­ზი ამ სპექტაკლის წარ­მა­ტე­ბი­სა, არის ის, რომ ყვე­ბა „დიდ“ ტრა­გე­დი­ა­ზე (სა­ხელ­მ­წი­ფოს დო­ნე­ზე) უბ­რა­ლო ადა­მი­ა­ნე­ბის ცხოვ­რე­ბა­ზე დაყ­რ­დ­ნო­ბით. თვით­მ­ფ­რი­ნა­ვის ბი­ჭე­ბის ის­ტო­რია ერ­თა­დერ­თი არ არის, რო­მე­ლიც საბ­ჭო­თა კავ­შირ­ში მოხ­და. რას ნიშ­ნავს იყო გმი­რი? ან რას ნიშ­ნავს იყო ტე­რო­რის­ტი? რას ეწო­დე­ბა და­ნა­შა­უ­ლი? რა არის გა­ნა­ჩე­ნი? რა მიგ­ვაჩ­ნია სწო­რად ან არას­წო­რად? ადა­მი­ა­ნე­ბი, რომ­ლე­ბიც თა­ვი­სუფ­ლე­ბა­ზე ოც­ნე­ბის­თ­ვის დახ­ვ­რი­ტეს, არი­ან გმი­რე­ბი? შე­საძ­ლოა. ადა­მი­ა­ნე­ბი, რომ­ლებ­მაც თვით­მ­ფ­რი­ნა­ვი გა­ი­ტა­ცეს არი­ან ტე­რო­რის­ტე­ბი? შე­საძ­ლოა. ან იქ­ნებ „თვით­მ­ფ­რი­ნა­ვის ბი­ჭე­ბის“, იმ ახალ­გაზ­რ­დე­ბს რა­მე ისე­თის გა­კე­თე­ბა სურ­დათ, რომ­ლის გა­მოც ყვე­ლა­ფე­რი შე­იც­ვ­ლე­ბო­და. ამ ყვე­ლაფ­რის ჩა­ტე­ვა ორ ძა­ლი­ან ემო­ცი­ურ სიტყ­ვა­ში — გმი­რი თუ ტე­რო­რის­ტი — სწო­რად არ მი­მაჩ­ნია. რაც შე­ე­ხე­ბა თა­მო გვე­ნე­ტა­ძეს, ის გან­სა­კუთ­რე­ბუ­ლი ახალ­გაზ­რ­და ქა­ლია. ახალ­გაზ­რ­და რე­ჟი­სო­რებს, თავ­და­ჯე­რე­ბუ­ლო­ბის ნაკ­ლე­ბო­ბის გა­მო, ახა­სი­ა­თებთ გა­და­ჭარ­ბე­ბუ­ლი, ხე­ლოვ­ნუ­რი „პრო­ფე­სი­ო­ნა­ლიზ­მით“ თა­ვის წარ­მო­ჩე­ნა. თა­მომ თუ­კი რა­მე არ იცის, ეკითხე­ბა მას, ვინც ეს იცის. შე­იძ­ლე­ბა უც­ნა­უ­რად ჟღერს, მაგ­რამ ამ ნა­ბიჯს ბევ­რი ვერ დგამს. გარ­და ამი­სა, თა­მოს აქვს გან­სა­კუთ­რე­ბუ­ლი ქა­რიზ­მა, რო­მე­ლიც მე ჯერ არც ერთ სხვა ადა­მი­ან­ში არ მი­ნა­ხავს. არის მშვი­დი, მაგ­რამ მას­ში რა­ღაც ყვი­რის, ამავ­დ­რო­უ­ლად, მე­ოც­ნე­ბე­ცაა. პირ­ვე­ლი გრძე­ლი დი­ა­ლო­გის შემ­დეგ თა­მოს­თან, ვი­ცო­დი, რომ ყვე­ლა­ფერს გა­ვა­კე­თებ­დი, მი­სი ინ­ს­ცე­ნი­რე­ბის და­სახ­მა­რებ­ლად. იმა­ვეს იტყოდ­ნენ Studiobühne -ს სხვა თა­ნამ­შ­რომ­ლე­ბი. ვა­მა­ყობ, რომ შე­მიძ­ლია მას მე­გო­ბა­რი ვუ­წო­დო.”
მოამზადა მა­კა ყი­ფი­ა­ნმა
ფოტოები – ფრანც კიმელი

მასწავლებელთა სასერტიფიკაციო გამოცდები

წამყვანი და მენტორი მასწავლებლობის მსურველთა გამოცდა პროფესიულ უნარებში 

შეფასებისა და გამოცდების ეროვნული ცენტრის მიერ მომზადებულ გამოცდაზე  პროფესიულ უნარებში, წამყვანი და მენტორი მასწავლებლობის მსურველთათვის, საგამოცდო ტესტში გამოყენებული იქნება სხვადასხვა ტიპის დავალება: ♦ არჩევითპასუხებიანი ♦ შესაბამისობის ♦...

ერთიანი ეროვნული გამოცდები

მოსამზადებელი კურსი მოსწავლეებისთვის

მსგავსი სიახლეები