16 მაისი, ორშაბათი, 2022

საქარ­თ­ვე­ლოს ახა­ლი იდე­ე­ბი, ახა­ლი სა­ხე­ე­ბი, ახ­ლე­ბუ­რად გან­ვი­თა­რე­ბა სჭირ­დე­ბა

spot_img

რუბ­რი­კის„ქართველი სტუდენტები უცხოეთში“ სტუ­მა­რია ჯა­ბა მეს­ხიშ­ვი­ლი, კო­ბეს უნი­ვერ­სი­ტე­ტის დოქ­ტო­რან­ტი

– ჯა­ბა, გვი­ამ­ბე მოს­წავ­ლე­ო­ბის პე­რი­ოდ­ზე, რამ­დე­ნად წარ­მა­ტე­ბუ­ლი მოს­წავ­ლე იყა­ვი, გარ­კ­ვე­ულ­წი­ლად, გან­საზღ­ვ­რა თუ არა სკო­ლამ შე­ნი პრო­ფე­სი­უ­ლი მო­მა­ვა­ლი?

– მოს­წავ­ლე­ო­ბის პე­რი­ო­დი თბი­ლი­სის მე-5 სა­შუ­ა­ლო სკო­ლა­ში გა­ვა­ტა­რე. სკო­ლა­ში ჩვე­უ­ლებ­რი­ვი მოს­წავ­ლე ვი­ყა­ვი, ჩე­მი აზ­რით, არაფ­რით გა­მორ­ჩე­უ­ლი სხვა მოს­წავ­ლე­ე­ბის­გან. ვსწავ­ლობ­დი სა­შუ­ა­ლო დო­ნე­ზე, ოღონდ მქონ­და ჩე­მი „უც­ნა­უ­რო­ბე­ბი“, იმ საგ­ნე­ბის სწავ­ლით, რომ­ლე­ბიც არ მიყ­ვარ­და (ძი­რი­თა­დად ტექ­ნი­კური საგ­ნე­ბი), დი­დად თავს არ ვი­წუ­ხებ­დი. ყვე­ლა­ზე მე­ტად მიყ­ვარ­და ის­ტო­რია-გე­ოგ­რა­ფია, ამი­ტომ ამ საგ­ნებს გან­სა­კუთ­რე­ბუ­ლი მონ­დო­მე­ბით ვსწავ­ლობ­დი, კლას­გა­რე­შე ლი­ტე­რა­ტუ­რა­საც დი­დი ინ­ტე­რე­სით ვკითხუ­ლობ­დი. ჩე­მი პრო­ფე­სი­უ­ლი არ­ჩე­ვა­ნი სკო­ლას ნამ­დ­ვი­ლად არ გა­ნუ­საზღ­ვ­რავს და არ­ჩე­ვა­ნი და­მო­უ­კი­დებ­ლად გა­ვა­კე­თე. წა­ვი­კითხე რამ­დე­ნი­მე წიგ­ნი იაპო­ნი­ის შე­სა­ხებ და წა­კითხულ­მა იმ­დე­ნად და­მა­ინ­ტე­რე­სა, გა­დავ­წყ­ვი­ტე იაპო­ნუ­რი ენის შეს­წავ­ლა, უკეთ რომ გა­მეც­ნო იაპო­ნია, მი­სი ის­ტო­რია, კულ­ტუ­რა და ტრა­დი­ცი­ე­ბი.

– შემ­დეგ სწავ­ლას აგ­რ­ძე­ლებ თბი­ლი­სის ივა­ნე ჯა­ვა­ხიშ­ვი­ლის სა­ხე­ლო­ბის სა­ხელ­მ­წი­ფო უნი­ვერ­სი­ტეტ­ში, ირ­ჩევ საკ­მა­ოდ სა­ინ­ტე­რე­სო სპე­ცი­ა­ლო­ბას – აღ­მო­სავ­ლე­თის ქვეყ­ნე­ბის სა­ერ­თა­შო­რი­სო ურ­თი­ერ­თო­ბის ექ­ს­პერ­ტი­ზა (იაპო­ნია)…

– დი­ახ, რო­გორც ზე­მოთ აღ­ვ­ნიშ­ნე, იაპო­ნი­ის შე­სა­ხებ წა­კითხუ­ლი მქონ­და გარ­კ­ვე­უ­ლი სა­ხის ლი­ტე­რა­ტუ­რა და იმ­დე­ნად გან­ს­ხ­ვა­ვე­ბულ სამ­ყა­როდ მეჩ­ვე­ნა, რომ გა­დავ­წყ­ვი­ტე უკეთ შე­მეს­წავ­ლა. აბი­ტუ­რი­ენ­ტო­ბის პე­რი­ოდ­ში გა­ვარ­კ­ვიე, რომ თსუ-ში ის­წავ­ლე­ბო­და იაპო­ნი­ის ის­ტო­რია, კულ­ტუ­რა და, რაც მთა­ვა­რია, იაპო­ნუ­რი ენა. ამი­ტომ გა­დავ­წყ­ვი­ტე, სწავ­ლა ამ სპე­ცი­ა­ლო­ბა­ზე გა­მეგ­რ­ძე­ლე­ბი­ნა. პრო­ფე­სი­ის და­სა­ხე­ლე­ბა სა­შუ­ა­ლე­ბას მაძ­ლევ­და, მი­ღე­ბუ­ლი ცოდ­ნა მო­მა­ვალ­ში გა­მო­მე­ყე­ნე­ბი­ნა რო­გორც სა­მეც­ნი­ე­რო საქ­მი­ა­ნო­ბა­ში, ასე­ვე დიპ­ლო­მა­ტი­ურ სფე­რო­შიც. ორი­ვე სფე­რო ძა­ლი­ან სა­ინ­ტე­რე­სოდ მეჩ­ვე­ნე­ბო­და.

– უმაღ­ლე­სი გა­ნათ­ლე­ბის მი­სა­ღე­ბად აღ­მო­სავ­ლეთ აზი­ის ქვე­ყა­ნას, კუნ­ძულ-სა­ხელ­მ­წი­ფოს – იაპო­ნი­ას ირ­ჩევ. რა გზა გა­ი­ა­რე სა­ქარ­თ­ვე­ლო­დან ამო­მა­ვა­ლი მზის ქვეყ­ნამ­დე?

– თბი­ლი­სის ივა­ნე ჯა­ვა­ხიშ­ვი­ლის სა­ხე­ლო­ბის სა­ხელ­მ­წი­ფო უნი­ვერ­სი­ტეტ­ში ვსწავ­ლობ­დი მა­გის­ტ­რა­ტუ­რის პირ­ველ კურ­ს­ზე (მსოფ­ლი­ოს ახა­ლი და უახ­ლე­სი ის­ტო­რი­ის სპე­ცი­ა­ლო­ბა­ზე, შო­რე­უ­ლი აღ­მო­სავ­ლე­თის ის­ტო­რი­ის გან­ხ­რით). სწო­რედ მა­შინ, იაპო­ნი­ის სა­ხელ­მ­წი­ფომ გა­მო­აცხა­და კონ­კურ­სი იაპო­ნი­ა­ში მკვლევ­რე­ბის გრან­ტ­ზე და გა­დავ­წყ­ვი­ტე, ბე­დი მე­ცა­და. სი­მარ­თ­ლე გითხ­რათ, თა­ვი­დან ცო­ტა ვღე­ლავ­დი, ბო­ლომ­დე დარ­წ­მუ­ნე­ბუ­ლი არ ვი­ყა­ვი, დავ­ძ­ლევ­დი თუ არა კონ­კურ­სის პი­რო­ბებს, რად­გან ვთვლი­დი, რომ იაპო­ნუ­რი ენა სა­თა­ნა­დო დო­ნე­ზე არ ვი­ცო­დი. მაგ­რამ წე­რი­თი გა­მოც­დაც და გა­სა­უბ­რე­ბის ეტა­პე­ბიც წარ­მა­ტე­ბით დავ­ძ­ლიე. თსუ-ში მი­ღე­ბუ­ლი იაპო­ნუ­რი ენის ცოდ­ნა საკ­მა­რი­სი აღ­მოჩ­ნ­და წარ­მა­ტე­ბის­თ­ვის და ძა­ლი­ან ბედ­ნი­ე­რი ვი­ყა­ვი, რომ მე ეს შევ­ძე­ლი. შემ­დეგ იყო მე­ო­რე და არა­ნაკ­ლებ რთუ­ლი ეტა­პი, თა­ვად უნ­და მო­მე­ძი­ე­ბი­ნა სა­სურ­ვე­ლი უნი­ვერ­სი­ტე­ტი იაპო­ნი­ა­ში და გა­მე­მარ­თა მო­ლა­პა­რა­კე­ბე­ბი, რომ მი­ვე­ღე, რო­გორც მკვლე­ვა­რი სტუ­დენ­ტი. ასე­ვე უნ­და მო­მე­ძებ­ნა პრო­ფე­სო­რი, ვინც ჩე­მი ხელ­მ­ძღ­ვა­ნე­ლი იქ­ნე­ბო­და. საკ­მა­ოდ რთუ­ლი პრო­ცე­სი აღ­მოჩ­ნ­და. სა­ბო­ლო­ოდ, ჩემ­თ­ვის ერთ-ერთ ყვე­ლა­ზე სა­სურ­ველ კო­ბეს უნი­ვერ­სი­ტეტ­თან წარ­მა­ტე­ბით და­ვას­რუ­ლე მო­ლა­პა­რა­კე­ბა და თან­ხ­მო­ბა მი­ვი­ღე.

მკვლე­ვ­რად ყოფ­ნის პე­რი­ო­დი, რომ­ლის შემ­დე­გაც მო­მი­წია სა­მა­გის­ტ­როს და სა­დოქ­ტო­როს მი­სა­ღე­ბი გა­მოც­დე­ბის ჩა­ბა­რე­ბა, საკ­მა­ოდ რთუ­ლი გა­მოდ­გა, სა­ბედ­ნი­ე­როდ, ჩა­ვა­ბა­რე. იაპო­ნი­ა­ში ჩას­ვ­ლამ­დე მე­გო­ნა, რომ, რო­გორც უცხო­ელ სტუ­დენტს, გა­მოც­დებ­ზე შე­ღა­ვა­თი მექ­ნე­ბო­და, მაგ­რამ სპე­ცი­ა­ლო­ბის გა­მოც­და­ზე მეც იმა­ვე სა­კითხე­ბის წე­რა მო­მი­წია, რო­გორც სხვა იაპო­ნელ სტუ­დენ­ტებს, გან­ს­ხ­ვა­ვე­ბა მხო­ლოდ იაპო­ნუ­რი ენის გა­მოც­და­ში იყო – უცხო­ელ სტუ­დენ­ტებს ცო­ტა გან­ს­ხ­ვა­ვე­ბულ შე­კითხ­ვებ­ზე მოგ­ვი­წია პა­სუ­ხე­ბის გა­ცე­მა. აი, ასე­თი გრძე­ლი და არც თუ ად­ვი­ლი გზა გა­ვი­ა­რე იაპო­ნი­ამ­დე და დოქ­ტო­რან­ტუ­რამ­დე.

– ამ­ჟა­მად კო­ბეს უნი­ვერ­სი­ტე­ტის დოქ­ტო­რან­ტი ხარ (სპე­ცი­ა­ლო­ბა – იაპო­ნი­ის ახა­ლი ის­ტო­რია), მი­ამ­ბე ამ უნი­ვერ­სი­ტე­ტის შე­სა­ხებ?

– იაპო­ნი­ა­ში კო­ბეს უნი­ვერ­სი­ტე­ტი ერთ-ერთ ყვე­ლა­ზე ძლი­ერ და პრეს­ტი­ჟულ უნი­ვერ­სი­ტე­ტად ით­ვ­ლე­ბა. მის სტუ­დენ­ტად გახ­დო­მა მხო­ლოდ გან­სა­კუთ­რე­ბუ­ლად კარ­გი შე­დე­გე­ბის მქო­ნე აბი­ტუ­რი­ენ­ტებს შე­უძ­ლი­ათ. კო­ბეს უნი­ვერ­სი­ტე­ტი 1949 წელს და­არ­ს­და. დღეს­დღე­ო­ბით აქ 30 000 სტუ­დენ­ტამ­დე სწავ­ლობს. კურ­ს­დამ­თავ­რე­ბუ­ლე­ბის მი­ერ კარ­გი სამ­სა­ხუ­რის პოვ­ნის და სა­შუ­ა­ლო შე­მო­სავ­ლის მაჩ­ვე­ნე­ბე­ლის მი­ხედ­ვით ერთ-ერ­თი მო­წი­ნა­ვეა იაპო­ნი­ა­ში. ეს უნი­ვერ­სი­ტე­ტი ბევრ წარ­მა­ტე­ბულ ადა­მი­ანს აქვს დამ­თავ­რე­ბუ­ლი, მა­გა­ლი­თად, იაპო­ნი­ის ყო­ფი­ლ პრე­მი­ერ-მი­ნის­ტ­რ სო­სუ­კე უნოს. კო­ბეს უნი­ვერ­სი­ტე­ტის ყო­ფი­ლი მკვლე­ვა­რი იყო ში­ნია იამა­ნა­კა, რო­მელ­მაც 2012 წელს ნო­ბე­ლის პრე­მია მი­ი­ღო მე­დი­ცი­ნის დარ­გ­ში. აქ გა­ნათ­ლე­ბა აქვთ მი­ღე­ბუ­ლი, ასე­ვე, მრა­ვა­ლი წარ­მა­ტე­ბუ­ლი ბიზ­ნეს-კორ­პო­რა­ცი­ის მა­ღა­ლი თა­ნამ­დე­ბო­ბის პი­რებს და გა­მორ­ჩე­ულ მეც­ნი­ე­რებს. უნი­ვერ­სი­ტეტ­ში გა­მორ­ჩე­უ­ლად ძლი­ე­რია იური­დი­უ­ლი და ეკო­ნო­მი­კუ­რი სპე­ცი­ა­ლო­ბე­ბი.

– რა რო­ლი უჭი­რავს სტუ­დენ­ტის ცხოვ­რე­ბაში სა­უ­ნი­ვერ­სი­ტე­ტო ბიბ­ლი­ო­თე­კას?

– იაპო­ნი­ა­ში ბიბ­ლი­ო­თე­კა სტუ­დენ­ტუ­რი ცხოვ­რე­ბის ერთ-ერთ მთა­ვა­რი და აუცი­ლე­ბე­ლია კომ­პო­ნენ­ტია. ყვე­ლა მა­ღა­ლი დო­ნის უნი­ვერ­სი­ტე­ტი ცდი­ლობს იქო­ნი­ოს კარ­გი ბიბ­ლი­ო­თე­კა. მარ­ტო კო­ბეს უნი­ვერ­სი­ტეტს ცხრა ში­და სა­ფა­კულ­ტე­ტო ბიბ­ლი­ო­თე­კა (ზო­გი­ერ­თი მათ­გა­ნი რამ­დე­ნი­მე სარ­თულ­ზეა გან­თავ­სე­ბუ­ლი) აქვს, სა­დაც მი­ლი­ო­ნო­ბით წიგ­ნი ინა­ხე­ბა. სის­ტე­მა­ტუ­რად ხდე­ბა ბიბ­ლი­ო­თე­კე­ბის შევ­სე­ბა ახა­ლი ლი­ტე­რა­ტუ­რით. შარ­შან, წიგ­ნე­ბის გან­თავ­სე­ბის პრობ­ლე­მის გა­მო ახა­ლი ბიბ­ლი­ო­თე­კის და­მა­ტე­ბის სა­კითხი წარ­მო­იშ­ვა. ასე­ვე ხდე­ბა ძვე­ლი ჟურ­ნალ-გა­ზე­თე­ბის და წიგ­ნე­ბის „გა­ციფ­რუ­ლე­ბაც“, რომ სტუ­დენტს მა­სა­ლას­თან წვდო­მა გა­უ­ად­ვილ­დეს. ასევე მნიშვნელოვანია ძვე­ლი წიგ­ნე­ბის ან ჟურ­ნალ-გა­ზე­თე­ბის, ხში­რი ხმა­რე­ბის გა­მო, და­ზი­ა­ნე­ბის­გან დაც­ვა. არ­სე­ბობს ელექ­ტ­რო­ნუ­ლი ბიბ­ლი­ო­თე­კე­ბიც, შე­გიძ­ლია შეხ­ვი­დე ვებ­სა­იტ­ზე და წიგ­ნის ციფ­რუ­ლი ვა­რი­ან­ტი წა­ი­კითხო და არ მო­გი­წი­ოს მა­ინ­ც­და­მა­ინც, რო­მე­ლი­მე ქა­ლაქ­ში ბიბ­ლი­ო­თე­კის გა­მო ჩას­ვ­ლა. ერ­თი სიტყ­ვით, აქ, ყვე­ლა სა­შუ­ა­ლე­ბაა სტუ­დენ­ტის­თ­ვის, რა­თა მან მა­ღა­ლი დო­ნის გა­ნათ­ლე­ბა მი­ი­ღოს და პრო­ფე­სორ-მას­წავ­ლებ­ლებს მუდ­მი­ვი წვდო­მა ჰქონ­დეთ სი­ახ­ლე­ებ­თან.

– რო­გორ ფიქ­რობ, რით გან­ს­ხ­ვავ­დე­ბა და რიგ შემ­თხ­ვე­ვა­ში, რა უპი­რა­ტე­სო­ბა შე­იძ­ლე­ბა მი­ე­ნი­ჭოს აღ­მო­სავ­ლეთ აზი­ის ქვე­ყა­ნა­ში, კერ­ძოდ იაპო­ნი­ა­ში მი­ღე­ბულ უმაღ­ლეს გა­ნათ­ლე­ბას, ევ­რო­პულ­თან შე­და­რე­ბით? ასე­ვე, რა უპი­რა­ტე­სო­ბა აქვს იაპო­ნურ მო­წი­ნა­ვე უმაღ­ლეს სას­წავ­ლებ­ლებს ქარ­თულ­თან შე­და­რე­ბით? რა შე­გიძ­ლია გვი­ამ­ბო სას­წავ­ლო პროგ­რა­მე­ბის, ლექ­ცი­ე­ბი­სა და პრო­ფე­სორ-მას­წავ­ლებ­ლე­ბის შე­სა­ხებ?

– სი­მარ­თ­ლე გითხ­რათ, არ გა­მოვ­დ­გე­ბი გა­ნათ­ლე­ბის ექ­ს­პერ­ტად, რად­გან კარ­გად არ ვიც­ნობ ევ­რო­პუ­ლი გა­ნათ­ლე­ბის სის­ტე­მას. მაგ­რამ, რა თქმა უნ­და, იაპო­ნი­ა­ში მი­ღე­ბულ გა­ნათ­ლე­ბას ბევ­რი და­დე­ბით მხა­რე აქვს. მა­გა­ლი­თად, ბიზ­ნე­სის, ეკო­ნო­მი­კის, მე­დი­ცი­ნის, არ­ქი­ტექ­ტუ­რის, ქი­მია-ფი­ზი­კა-ბი­ო­ლო­გი­ის, IT ტექ­ნო­ლო­გი­ე­ბის, მან­ქა­ნათ­მ­შე­ნებ­ლო­ბის სფე­რო­ში თუ მი­ი­ღებთ გა­ნათ­ლე­ბას იაპო­ნი­ა­ში, უდა­ვოდ გა­მო­სა­დე­გია, რად­გან ეს დარ­გე­ბი ძა­ლი­ან გან­ვი­თა­რე­ბუ­ლია და მსოფ­ლი­ო­ში ერთ-ერთ მო­წი­ნა­ვე პო­ზი­ცი­ებს იკა­ვებს.

რაც შე­ე­ხე­ბა ქარ­თუ­ლი და იაპო­ნუ­რი უმაღ­ლე­სი სას­წავ­ლებ­ლე­ბის შე­და­რე­ბას, ვეც­დე­ბი, თსუ-ს და კო­ბეს უნი­ვერ­სი­ტე­ტის მა­გა­ლით­ზე შე­ვა­და­რო. გან­ს­ხ­ვა­ვე­ბა ძა­ლი­ან დი­დია და ყვე­ლა­ფერ­ზე ვერ ვი­სა­უბ­რებთ. მა­გა­ლი­თად, იაპო­ნი­ა­ში მა­გის­ტ­რან­ტე­ბი და დოქ­ტო­რან­ტე­ბი პირ­ვე­ლი­ვე სე­მეს­ტ­რი­დან იწყე­ბენ ძი­რი­თად კვლე­ვა­ზე მუ­შა­ო­ბას და სე­მეს­ტ­რ­ში, მი­ნი­მუმ, სამ­ჯერ უწევთ სტუ­დენ­ტე­ბის და პრო­ფე­სო­რე­ბის წი­ნა­შე, ჩა­ტა­რე­ბულ კვლე­ვა­ზე მოხ­სე­ნე­ბის გა­კე­თე­ბა, შე­კითხ­ვებ­ზე და კრი­ტი­კულ შე­ნიშ­ვ­ნებ­ზე პა­სუ­ხის გა­ცე­მა. ეს ხელს უწყობს სტუ­დენ­ტის, რო­გორც მკვლე­ვ­რის, გან­ვი­თა­რე­ბა-ჩა­მო­ყა­ლი­ბე­ბას და ასე­ვე, კვლე­ვის დროს დაშ­ვე­ბუ­ლი შეც­დო­მე­ბის გა­მოს­წო­რე­ბას. თსუ-ში მკვლე­ვარს მხო­ლოდ თე­მის დაც­ვის დროს უწევს სა­ჯა­რო მოხ­სე­ნე­ბის გა­კე­თე­ბა და შე­სა­ბა­მი­სად, დაშ­ვე­ბულ შეც­დო­მებ­ზე ვე­ღარ ას­წ­რებს რე­ა­გი­რე­ბას.

იაპო­ნი­ა­ში პრო­ფე­სო­რე­ბი მუდ­მი­ვად ჩარ­თუ­ლე­ბი არი­ან კვლე­ვის პრო­ცეს­ში და რე­კო­მენ­და­ცი­ე­ბის მი­ცე­მით ცდი­ლო­ბენ სტუ­დენ­ტის გან­ვი­თა­რე­ბას. ლექ­ცი­ე­ბი ორი სა­ხი­საა: პირ­ვე­ლი – რო­დე­საც მხო­ლოდ ლექ­ტო­რი კითხუ­ლობს ლექ­ცი­ას და მე­ო­რე – რო­დე­საც სტუ­დენ­ტე­ბი აკე­თე­ბენ სხვა­დას­ხ­ვა თე­მებ­ზე მოხ­ს­ნე­ბებს და შემ­დეგ გან­ხილ­ვა­ში ერ­თ­ვე­ბა ლექ­ტო­რი და სხვა სტუ­დენ­ტე­ბი, სვა­მენ კითხ­ვებს და იწყე­ბა მსჯე­ლო­ბა. გან­სა­კუთ­რე­ბით სა­სარ­გებ­ლოა მე­ო­რე ტი­პის ლექ­ცი­ე­ბი, რად­გან სტუ­დენტს მსჯე­ლო­ბის, მკვლე­ვ­რის, სა­კუ­თა­რი არ­გუ­მენ­ტე­ბის დაც­ვის უნა­რებს უყა­ლი­ბებს. სტუ­დენ­ტებს უფ­რო მე­ტი თა­ვი­სუფ­ლე­ბა აქვთ სა­კუ­თა­რი სურ­ვი­ლით აირ­ჩი­ონ სა­სურ­ვე­ლი ლი­ტე­რა­ტუ­რა და სა­გა­ნი ცოდ­ნის მი­სა­ღე­ბად.

ყვე­ლა­ზე მე­ტად მომ­წონს ის, რომ იაპო­ნე­ლი სტუ­დენ­ტე­ბი სწავ­ლო­ბენ მხო­ლოდ იმის­თ­ვის, რომ მი­ი­ღონ ცოდ­ნა და არა მა­ღა­ლი ნიშ­ნე­ბი. უნი­ვერ­სი­ტეტ­ში, თი­თო­ე­ულ მა­გის­ტ­რანტს და დოქ­ტო­რანტს, ჩვენ­თ­ვის გა­მო­ყო­ფილ ოთახ­ში გვაქვს ჩვე­ნი მერ­ხი და თა­რო­ე­ბი, ხო­ლო ბა­კა­ლავრ სტუ­დენ­ტებს თა­ვი­ან­თი ოთა­ხი აქვთ. ყვე­ლა ძა­ლი­ან სე­რი­ო­ზუ­ლად უდ­გე­ბა სწავ­ლას, სხე­დან თა­ვი­ანთ ად­გი­ლებ­ზე და მუდ­მი­ვად რა­ღა­ცას კითხუ­ლო­ბენ ან წე­რენ. იშ­ვი­ა­თია შემ­თხ­ვე­ვა, რო­ცა სხვა თე­მა­ზე სა­უბ­რო­ბენ. ცდი­ლო­ბენ, ოთახ­ში მყოფს სა­კუ­თა­რი ხმა­უ­რით ხე­ლი არ შე­უ­შა­ლონ, ზო­გი­ერ­თე­ბი ღა­მი­თაც რჩე­ბი­ან სას­წავ­ლებ­ლად. ძა­ლი­ან ბე­ჯი­თე­ბი არი­ან და დი­დი პა­სუ­ხიმ­გებ­ლო­ბით გა­მო­ირ­ჩე­ვი­ან რო­გორც საქ­მის, ასე­ვე სა­კუ­თა­რი მო­მა­ვა­ლი ცხოვ­რე­ბი­სად­მი.

– სად და რო­გორ ატა­რებ თა­ვი­სუ­ფალ დროს? რო­გორ ცხოვ­რო­ბენ იაპო­ნე­ლი ახალ­გაზ­რ­დე­ბი, რა არის მათ­თ­ვის პრი­ო­რი­ტე­ტუ­ლი?

– სწავ­ლას ბევ­რი დრო სჭირ­დე­ბა და თა­ვი­სუ­ფა­ლი დრო არ­ც­თუ ისე ბევ­რი მაქვს. თუმ­ცა, რო­ცა ამის სა­შუ­ა­ლე­ბა მეძ­ლე­ვა, მე­გობ­რებ­თან ერ­თად მივ­დი­ვარ გა­სარ­თო­ბად. რო­ცა ვა­ხერ­ხებ, იაპო­ნი­ის სხვა­დას­ხ­ვა ად­გი­ლე­ბის მო­სა­ნა­ხუ­ლებ­ლად დავ­დი­ვარ.

იაპო­ნე­ლი ახალ­გაზ­რ­დე­ბის პრი­ო­რი­ტე­ბე­ბი გან­ს­ხ­ვა­ვე­ბუ­ლია, ზო­გი სწავ­ლას ანი­ჭებს უპი­რა­ტე­სო­ბას და უნ­და, სა­მეც­ნი­ე­რო კუთ­ხით გან­ვი­თარ­დეს, ზოგს კა­რი­ე­რის შექ­მ­ნა და მსხვილ კომ­პა­ნი­ებ­ში და­საქ­მე­ბა სურს, ამი­ტომ ბა­კალ­ვ­რი­ა­ტის დას­რუ­ლე­ბის­თა­ნა­ვე იწყებს მუ­შა­ო­ბას. ზო­გი თა­ვი­სუ­ფა­ლი ცხოვ­რე­ბის სტილს ირ­ჩევს. თით­ქ­მის ყვე­ლა ახალ­გაზ­რ­და ცდი­ლობს, სა­კუ­თა­რი შე­მო­სა­ვა­ლი სტუ­დენ­ტო­ბი­დან­ვე იქო­ნი­ოს და სწავ­ლას­თან ერ­თად, სად­მე მუ­შა­ობს (მრეცხა­ვად, მიმ­ტა­ნად და ა.შ.), არც ერთ სა­მუ­შა­ოს არ თვლი­ან სა­თა­კი­ლოდ. ვი­საც შეძ­ლე­ბუ­ლი ოჯა­ხი ჰყავს და ფი­ნან­სუ­რად ეხ­მა­რე­ბა, მი­ღე­ბულ შე­მო­სა­ვალს მსოფ­ლი­ო­ში სა­მოგ­ზა­უ­როდ იყე­ნე­ბენ თუ არა­და, ყო­ველ­დღი­უ­რი ხარ­ჯე­ბის და­სა­ფა­რად. ვიც­ნობ რამ­დე­ნი­მე სტუ­დენტს, რომ­ლე­ბიც დღი­სით უნი­ვერ­სი­ტეტ­ში არი­ან, შემ­დეგ კი გვი­ან ღა­მემ­დე მუ­შა­ო­ბენ, რა­თა სწავ­ლის გა­და­სა­ხა­დი თა­ვად შე­აგ­რო­ვონ. თა­ვი­სუ­ფალ დროს, მე­გობ­რებ­თან ერ­თად, გა­სარ­თო­ბად ბა­რებ­ში და­დი­ან. ასე­ვე ცდი­ლო­ბენ, იყ­ვ­ნენ და­კა­ვე­ბუ­ლი სპორ­ტით ან გა­წევ­რი­ა­ნე­ბუ­ლე­ბი რო­მე­ლი­მე თე­მა­ტურ კლუბ­ში.

– მო­მა­ვა­ლი რო­გორ გე­სა­ხე­ბა, სად აპი­რებ დამ­კ­ვიდ­რე­ბას? რო­გორ ფიქ­რობ, საზღ­ვარ­გა­რეთ მი­ღე­ბუ­ლი გა­ნათ­ლე­ბა და დიპ­ლო­მი სა­ქარ­თ­ვე­ლო­ში და­საქ­მე­ბა­ში ითა­მა­შებს თუ არა გა­დამ­წყ­ვეტ როლს?

– თა­ვი­დან­ვე გა­დაწყ­ვე­ტი­ლი მქონ­და და, მი­უ­ხე­და­ვად 5-წლი­ა­ნი ცხოვ­რე­ბი­სა იაპო­ნი­ა­ში, დღემ­დე არ შე­მიც­ვ­ლია გა­დაწყ­ვე­ტი­ლე­ბა – მინ­და სა­ქარ­თ­ვე­ლო­ში დავ­ბ­რუნ­დე. ვფიქ­რობ, ჩე­მი ცოდ­ნა ცო­ტა­თი მა­ინც და­ეხ­მა­რე­ბა ქვე­ყა­ნას გან­ვი­თა­რე­ბა­ში. არ ვთვლი, რომ ჩემს და­საქ­მე­ბა­ში მხო­ლოდ უცხო­უ­რი დიპ­ლო­მი ითა­მა­შებს გა­დამ­წყ­ვეტ როლს, რად­გან სა­ქარ­თ­ვე­ლო­ში გა­ნათ­ლე­ბა­მი­ღე­ბუ­ლებ­საც საკ­მა­ოდ კარ­გი ცოდ­ნა აქვთ. ვეც­დე­ბი, სა­კუ­თა­რი ცოდ­ნით და შრო­მის­მოყ­ვა­რე­ო­ბით და­ვამ­ტ­კი­ცო, რომ ნორ­მა­ლურ სამ­სა­ხურს ვიმ­სა­ხუ­რებ. სა­ერ­თოდ არას­წო­რად მი­მაჩ­ნია მსგავ­სი მიდ­გო­მა – უცხო­ეთ­ში მი­ღე­ბულ დიპ­ლომს, უპი­რო­ბოდ, სა­ქარ­თ­ვე­ლო­ში მი­ღე­ბულ დიპ­ლომ­ზე მაღ­ლა რომ აყე­ნე­ბენ. უცხო­ეთ­ში მი­ღე­ბუ­ლი დიპ­ლო­მი ყოველთვის არ ნიშ­ნავს კარგ ცოდ­ნას, თუნ­დაც იმი­ტომ, რომ ბევ­რი საკ­მა­ოდ და­ბა­ლი დო­ნის სას­წავ­ლე­ბელ­ში იღებს გა­ნათ­ლე­ბას. რა თქმა უნ­და, უცხო­ეთ­ში მი­ღე­ბუ­ლი ცოდ­ნა, ხშირ შემ­თხ­ვე­ვა­ში, ბევ­რად სჯობს სა­ქარ­თ­ვე­ლო­ში მი­ღე­ბულ გა­ნათ­ლე­ბას, მაგ­რამ ბევ­რად უკე­თე­სი იქ­ნე­ბა სამ­სა­ხურ­ში აყ­ვა­ნა ხდე­ბო­დეს ტეს­ტი­რე­ბე­ბით და კონ­კურ­სე­ბით, სა­დაც მთა­ვა­რი იქ­ნე­ბა ცოდ­ნა და არა დიპ­ლო­მი. გარ­და ამი­სა, უცხო­ეთ­ში მი­ღე­ბუ­ლი დიპ­ლო­მის წინ და­ყე­ნე­ბით, სა­ქარ­თ­ვე­ლოს უმაღ­ლე­სი სას­წავ­ლებ­ლე­ბის სტუ­დენ­ტებს სწავ­ლის სურ­ვილს ვუქ­ვე­ი­თებთ, რად­გან მათ უჩ­ნ­დე­ბათ გან­ც­და, რომ სა­ქარ­თ­ვე­ლო­ში მი­ღე­ბუ­ლი ცოდ­ნა ვერ გა­უ­წევს კონ­კუ­რენ­ცი­ას უცხო­ეთ­ში მი­ღე­ბულ ცოდ­ნას. მსგავ­სი მიდ­გო­მა არას­წო­რია და ამით, ისე­დაც მძი­მე მდგო­მა­რე­ო­ბა­ში მყოფ, ქარ­თულ გა­ნათ­ლე­ბის სი­ტე­მას კი­დევ უფ­რო ვამ­ძი­მებთ.

-დღეს, სა­ქარ­თ­ვე­ლო­ში, ძალ­ზე პო­პუ­ლა­რუ­ლია უმაღ­ლე­სი გა­ნათ­ლე­ბის საზღ­ვარ­გა­რეთ მი­ღე­ბა. რას ურ­ჩევ ახალ­გაზ­რ­დებს, რომ­ლებ­საც საზღ­ვარ­გა­რეთ ცოდ­ნის გაღ­რ­მა­ვე­ბი­სა და კვა­ლი­ფი­კა­ცი­ის ამაღ­ლე­ბის სურ­ვი­ლი აქვთ

– და­გე­თან­ხ­მე­ბით, რომ სულ უფ­რო პო­პუ­ლა­რუ­ლი ხდე­ბა უცხო­ეთ­ში გა­ნათ­ლე­ბის მი­ღე­ბა. ეს, ერ­თი მხრივ, ძა­ლი­ან კარ­გია, რად­გან უცხო­ეთ­ში მი­ღე­ბუ­ლი გა­ნათ­ლე­ბა ეხ­მა­რე­ბა ადა­მი­ანს ჩა­მო­ყა­ლიბ­დეს უკე­თეს სპე­ცი­ა­ლის­ტად, მი­ი­ღოს ახა­ლი ცხოვ­რე­ბი­სე­უ­ლი გა­მოც­დი­ლე­ბა, გა­ეც­ნოს გან­ს­ხ­ვა­ვე­ბულ კულ­ტუ­რას და საქ­მი­სად­მი მიდ­გო­მას, ხო­ლო ქვე­ყა­ნა­ში დაბ­რუ­ნე­ბულ­მა შეძ­ლოს სა­კუ­თა­რი ცოდ­ნის გა­მო­ყე­ნე­ბა. მი­მაჩ­ნია, რომ არ უნ­და გვე­ში­ნო­დეს ყო­ვე­ლი­ვე უცხო­უ­რის ქვე­ყა­ნა­ში შე­მო­ტა­ნის. ღია უნ­და ვი­ყოთ წარ­მა­ტე­ბუ­ლი უცხო­უ­რი გა­მოც­დი­ლე­ბე­ბის სა­ქარ­თ­ვე­ლო­ში და­ნერ­გ­ვის­თ­ვის, ეს ქვე­ყა­ნას გან­ვი­თა­რე­ბა­ში და­ეხ­მა­რე­ბა. უცხო­ეთ­ში გა­ნათ­ლე­ბა­მი­ღე­ბუ­ლე­ბი სწო­რედ ამა­ში გა­მო­ად­გე­ბა ქვე­ყა­ნას. ამი­ტომ უდა­ვოდ და­დე­ბი­თია მსგავ­სი ტენ­დენ­ცი­ის გა­ჩე­ნა, თან, მე­ო­რე მხრივ, ახალ­გაზ­რ­დას უჩენს მო­ტი­ვა­ცი­ას, უკეთ ის­წავ­ლოს, რა­თა მე­რე უცხო­ეთ­ში სას­წავ­ლებ­ლად წას­ვ­ლა შეძ­ლოს.

რაც შე­ე­ხე­ბა რჩე­ვას, პირ­ველ რიგ­ში, ვურ­ჩევ­დი, არ იჩ­ქა­რონ უცხო­ეთ­ში სას­წავ­ლებ­ლად გამ­გ­ზავ­რე­ბა მხო­ლოდ იმი­ტომ, რომ უცხო­ეთ­ში უნ­დათ სწავ­ლა. არ აირ­ჩი­ონ ე.წ. პრეს­ტი­ჟუ­ლი სპე­ცი­ა­ლო­ბა მხო­ლოდ იმი­ტომ, რომ კარ­გად ჟღერს. სჯობს, კარ­გად ჩა­მო­ყა­ლიბ­დ­ნენ, რას უნ­დათ მი­აღ­წი­ონ, რა შე­უძ­ლი­ათ, რო­მე­ლი სპე­ცი­ა­ლო­ბი­თაა შე­და­რე­ბით ად­ვი­ლი სამ­სა­ხუ­რის შოვ­ნა ან რა სპე­ცი­ა­ლო­ბებ­ზეა ქვე­ყა­ნა­ში მოთხოვ­ნა. რო­გორც ვაკ­ვირ­დე­ბი, უცხო­ეთ­ში სას­წავ­ლებ­ლად წა­სუ­ლე­ბის დი­დი ნა­წი­ლი სა­ერ­თა­შო­რი­სო ურ­თი­ერ­თო­ბე­ბის სპე­ცი­ა­ლო­ბას ეუფ­ლე­ბა, რა­ზეც, რე­ა­ლუ­რად, სა­ქარ­თ­ვე­ლო­ში ნაკ­ლე­ბი მოთხოვ­ნაა და შე­სა­ბა­მი­სად, ქვე­ყა­ნა­ში დაბ­რუ­ნე­ბუ­ლებს სამ­სა­ხუ­რის პოვ­ნა უჭირთ. ბევ­რად უკე­თე­სი იქ­ნე­ბა, თუ ქვე­ყა­ნა­ში არ­სე­ბუ­ლი მოთხოვ­ნე­ბის შე­სა­ბა­მი­სად აირ­ჩე­ვენ სპე­ცი­ა­ლო­ბას. უცხო­ეთ­ში წას­ვ­ლამ­დე კი, ეცა­დონ კარ­გად შე­ის­წავ­ლონ იმ ქვეყ­ნის ენა, სადაც სას­წავ­ლებ­ლად მიემგზავრები, ეს ცოდ­ნის უკეთ მი­ღე­ბა­ში და­ეხ­მა­რე­ბათ.

ჩე­მი აზ­რით, უმ­ჯო­ბე­სია ბა­კა­ლავ­რი­ა­ტის დამ­თავ­რე­ბის შემ­დეგ გა­დაწყ­ვი­ტონ უცხო­ეთ­ში სწავ­ლა, რად­გან უფ­რო მე­ტად იქ­ნე­ბი­ან სა­კუ­თარ სურ­ვი­ლებ­სა და შე­საძ­ლებ­ლო­ბებ­ში გარ­კ­ვე­უ­ლე­ბი. უცხო­ეთ­ში ჩა­სუ­ლებს კი, არ და­ა­ვიწყ­დეთ, რომ ქარ­თ­ვე­ლე­ბი არი­ან, სა­კუ­თა­რი ქვეყ­ნის სა­ხეს წარ­მო­ად­გე­ნენ და შე­ე­ცა­დონ, სა­ქარ­თ­ვე­ლოს და ქარ­თუ­ლი კულ­ტუ­რის პო­პუ­ლა­რი­ზა­ცი­ას შე­უწყონ ხე­ლი. ყუ­რადღე­ბით ათ­ვა­ლი­ე­რონ გა­რე­მო და შე­ის­წავ­ლონ ის და­დე­ბი­თი მხა­რე­ე­ბი, რი­სი სა­ქარ­თ­ვე­ლო­ში და­ნერ­გ­ვაც ჩვენს ქვე­ყა­ნას სარ­გე­ბელს მო­უ­ტანს. არ ჩათ­ვა­ლონ, რომ მა­თი მი­სია მხო­ლოდ პი­რა­დი მიზ­ნე­ბის მი­საღ­წე­ვად გა­ნათ­ლე­ბის მი­ღე­ბაა. ცოდ­ნის მი­ღე­ბას­თან ერ­თად, მუდ­მი­ვად იფიქ­რონ, რა­ში შე­უძ­ლი­ათ, დახ­მა­რე­ბა გა­უ­წი­ონ ქვე­ყა­ნას მი­ღე­ბუ­ლი გა­მოც­დი­ლე­ბი­თა და შე­ძე­ნი­ლი კავ­ში­რე­ბის მეშ­ვე­ო­ბით. მჯე­რა, სულ რამ­დე­ნი­მე წე­ლი­წად­ში, სა­ქარ­თ­ვე­ლოს სა­სი­კე­თოდ გარ­დაქ­მ­ნას სწო­რე­დ ის თა­ო­ბა და ის ხალ­ხი და­იწყებს, ვი­საც გა­ნათ­ლე­ბა უცხო­ეთ­ში აქვს მი­ღე­ბუ­ლი. ქვე­ყა­ნა გა­მო­ვა იმ მო­ჯა­დო­ე­ბუ­ლი წრი­დან, სა­დაც ბო­ლო 25 წე­ლი­წა­დია ვტრი­ა­ლებთ და ჯერ კი­დევ ვერ და­ვაღ­წი­ეთ თა­ვი. სა­ქარ­თ­ვე­ლოს სჭირ­დე­ბა ახა­ლი იდე­ე­ბი, ახა­ლი სა­ხე­ე­ბი, ახ­ლე­ბუ­რი გან­ვი­თა­რე­ბა და ამი­ტომ მჯე­რა, რომ სა­ქარ­თ­ვე­ლოს მო­მა­ვა­ლი მათ ხელ­ში იქ­ნე­ბა. მაქ­სი­მა­ლუ­რად დი­დი პა­სუ­ხიმ­გებ­ლო­ბით უნ­და მო­ე­კი­დონ სწავ­ლას და ჩა­მო­ყა­ლიბ­დ­ნენ თა­ვი­ან­თი საქ­მის პრო­ფე­სი­ო­ნა­ლე­ბად. ეს მა­თაც გა­მო­ად­გე­ბათ და სა­ქარ­თ­ვე­ლო­საც.

– ღი­რე­ბუ­ლე­ბა­თა იერარ­ქი­ა­ში გა­ნათ­ლე­ბას იაპო­ნე­ლე­ბის­თ­ვის ერთ-ერ­თი უმ­ნიშ­ვ­ნე­ლო­ვა­ნე­სი ად­გი­ლი უჭი­რავს. სწო­რედ გა­ნათ­ლე­ბის მა­ღა­ლი დო­ნის დამ­სა­ხუ­რე­ბაა, ამო­მა­ვა­ლი მზის ქვე­ყა­ნამ ძალ­ზე მოკ­ლე ხან­ში, უდი­დეს წარ­მა­ტე­ბას და პროგ­რესს რომ მი­აღ­წია. ამი­ტომ გა­ნათ­ლე­ბი­სად­მი სწრაფ­ვას უფ­რო­სი თა­ო­ბა ბავ­შ­ვებს მცი­რე ასა­კი­დან­ვე უვი­თა­რებს. იაპო­ნი­ის გა­ნათ­ლე­ბის სის­ტე­მის მთა­ვა­რი ამო­ცა­ნა არა­ორ­დი­ნა­რუ­ლი და აქ­ტი­უ­რი პი­როვ­ნე­ბის აღ­ზ­რ­დაა. შენ რო­გორ აფა­სებ იაპო­ნურ გა­ნათ­ლე­ბის სის­ტე­მას?

– იაპო­ნე­ლე­ბი, ჯერ კი­დევ მე­ი­ჯის რეს­ტავ­რა­ცი­ის (1867წ) მე­რე, კარ­გად მიხ­ვ­დ­ნენ, რომ ქვეყ­ნის გან­ვი­თა­რე­ბა გა­ნათ­ლე­ბის გა­რე­შე შე­უძ­ლე­ბე­ლი იყო და გან­სა­კუთ­რე­ბუ­ლი ყუ­რადღე­ბა და­უთ­მეს ამ სფე­როს. გა­ნათ­ლე­ბის და და­სავ­ლუ­რი გა­მოც­დი­ლე­ბის მი­სა­ღე­ბად ევ­რო­პა­ში აგ­ზავ­ნიდ­ნენ ახალ­გაზ­რ­დებს, და­სავ­ლე­თი­დან იწ­ვევ­დ­ნენ რე­ფორ­მა­ტო­რებ­სა და მეც­ნი­ე­რებს. ქვეყ­ნის ყვე­ლა კუთხე-კუნ­ჭულ­ში და­იწყეს სა­ყო­ველ­თაო გა­ნათ­ლე­ბის მი­ღე­ბის­თ­ვის სკო­ლე­ბის გახ­ს­ნა. მე­ო­რე მსოფ­ლიო ომის შემ­დე­გაც, აშშ-ს დახ­მა­რე­ბით და მი­თი­თე­ბით, გა­ტარ­და გა­ნათ­ლე­ბის რე­ფორ­მე­ბი, შე­იც­ვა­ლა სას­კო­ლო სის­ტე­მა, სა­ხელ­მ­ძღ­ვა­ნე­ლო­ე­ბი და ა.შ. მსგავ­ს­მა და­მო­კი­დე­ბუ­ლე­ბამ თით­ქ­მის ყვე­ლა სფე­რო­ში მო­ი­ტა­ნა შე­დე­გე­ბი. სას­კო­ლო გა­ნათ­ლე­ბას თუ გა­დავ­ხე­დავთ, ჩემ­თ­ვის ძა­ლი­ან სა­ინ­ტე­რე­სოდ ჩანს მო­რა­ლის გაკ­ვე­თი­ლე­ბი, რო­მე­ლიც პირ­ვე­ლი კლა­სი­დან იწყე­ბა და რამ­დე­ნი­მე წე­ლი გრძელ­დე­ბა. ეს არის ყვე­ლა მო­მა­მა­ვა­ლი წარ­მა­ტე­ბის სა­ფუძ­ვე­ლი. მო­რა­ლის გაკ­ვე­თი­ლე­ბი ბავ­შ­ვებს პი­როვ­ნე­ბე­ბად და პა­სუ­ხის­მ­გებ­ლი­ან მო­ქა­ლა­ქე­ბად ჩა­მო­ყა­ლი­ბე­ბა­ში ეხ­მა­რე­ბათ. პა­ტა­რა მოთხ­რო­ბე­ბის მა­გა­ლით­ზე, ას­წავ­ლი­ან მოს­წავ­ლე­ებს, რომ არ უნ­და და­ა­ნაგ­ვი­ა­ნონ გა­რე­მო, სა­კუ­თა­რი საქ­მე მხო­ლოდ თვი­თონ უნ­და გა­ა­კე­თონ და არ ეცა­დონ ხრი­კე­ბით თა­ვის არი­დე­ბას, არ უნ­და და­ჩაგ­რონ სხვა და ა.შ. ასე­ვე, ცდი­ლო­ბენ ბავ­შ­ვო­ბი­დან­ვე ჩა­უ­ნერ­გონ გუნ­დუ­რი მუ­შა­ო­ბის პრინ­ცი­პე­ბი. სხვა­დას­ხ­ვა სა­ხელ­მ­ძღა­ვა­ნე­ლო­ებს მაქ­სი­მა­ლუ­რად ყუ­რადღე­ბით ქმნი­ან, რა­თა ბავ­შ­ვ­მა კარ­გად აით­ვი­სოს მა­სა­ლა. მშო­ბე­ლიც და სკო­ლაც ცდი­ლობს, მოს­წავ­ლე­ე­ბი მუდ­მი­ვად და­კა­ვე­ბუ­ლე­ბი იყ­ვ­ნენ სწავ­ლით ან სპორ­ტით და თა­ვი­სუ­ფა­ლი დრო ნაკ­ლე­ბად დარ­ჩეთ. ეს ბავ­შ­ვებს და­ძა­ბულ და დატ­ვირ­თულ რე­ჟიმ­ში ცხოვ­რე­ბას აჩ­ვევს და რო­დე­საც იზ­რ­დე­ბი­ან, ნაკ­ლე­ბად უჭირთ და­ძა­ბულ რიტ­მ­თან შე­გუ­ე­ბა. სა­ხელ­მ­წი­ფო კი, თა­ვის მხრივ, მუდ­მი­ვად ატა­რებს კვლე­ვებს ქვე­ყა­ნა­ში არ­სე­ბულ პრობ­ლე­მებ­ზე და ხარ­ვე­ზე­ბის გა­მო­სას­წო­რე­ბლად გა­ნათ­ლე­ბის სის­ტე­მა­ში მცი­რე რე­ფორ­მებს მი­მარ­თა­ვენ. მა­გა­ლი­თად, ბო­ლო კვლე­ვე­ბის შე­დე­გად, და­ად­გი­ნეს, რომ იაპო­ნი­ას მსოფ­ლი­ო­ში ეკო­ნო­მი­კუ­რი დო­მი­ნი­რე­ბის­თ­ვის ინ­გ­ლი­სუ­რი ენის კარ­გად მცოდ­ნე იაპო­ნე­ლე­ბი ესა­ჭი­რო­ე­ბა, ინ­გ­ლი­სუ­რი ენის სწავ­ლე­ბის ხა­რის­ხი არ არის და­მაკ­მა­ყო­ფი­ლე­ბე­ლი და ახ­ლა ამ ხარ­ვე­ზის გა­მოს­წო­რე­ბა­ზე მუ­შა­ო­ბენ. სა­ხელ­მ­წი­ფო ცდი­ლობს, ქვეყ­ნის ინ­ტე­რე­სებს მო­არ­გოს გა­ნათ­ლე­ბა. მათ კარ­გად იცი­ან, რომ ქვეყ­ნის წარ­მა­ტე­ბის სა­ფუძ­ვე­ლი გა­ნათ­ლე­ბა­შია.

– რა შე­იძ­ლე­ბა გა­ვით­ვა­ლის­წი­ნოთ იაპო­ნუ­რი გა­ნათ­ლე­ბის სის­ტე­მის გა­მოც­დი­ლე­ბი­დან, რა არის ის, რი­სი და­ნერ­გ­ვაც ღირს ქარ­თულ სა­უ­ნი­ვერ­სი­ტე­ტო სივ­რ­ცე­ში?

– ასე მოკ­ლედ რთუ­ლია იმის თქმა, თუ რი­სი და­ნერ­გ­ვა ღირს სა­ქარ­თ­ვე­ლო­ში, რად­გან კომ­პ­ლექ­სუ­რი სა­კითხია, ბევ­რი ნი­უ­ან­სია გა­სათ­ვა­ლის­წი­ნე­ბე­ლი, თან ეს ჩვენს ხა­სი­ათს და არ­სე­ბულ რე­ა­ლო­ბა­საც უნ­და ეწყო­ბო­დეს. მა­გა­ლი­თად, სა­მა­გის­ტ­რო და სა­დოქ­ტო­რო სის­ტე­მე­ბი რომ მო­არ­გო სა­ქარ­თ­ვე­ლოს, ამის­თ­ვის, მი­ნი­მუმ, სა­ჭი­როა მდი­და­რი ბიბ­ლი­ო­თე­კე­ბის არ­სე­ბო­ბა, ბევ­რი ლი­ტე­რა­ტუ­რა უნ­და იყოს ქარ­თუ­ლად ნა­თარ­გ­მ­ნი, რაც სა­ქარ­თ­ვე­ლო­ში, ჯერ­ჯე­რო­ბით, ერთ-ერთ უმ­წ­ვა­ვეს პრობ­ლე­მად რჩე­ბა. ვიდ­რე ეს არ მოგ­ვარ­დე­ბა გა­ნათ­ლე­ბის სფე­რო­ში წინ­ს­ვ­ლა ძა­ლი­ან რთუ­ლი იქ­ნე­ბა. მუდ­მი­ვად უნ­და ხდე­ბო­დეს ახ­ლად გა­მო­სუ­ლი ლი­ტე­რა­ტუ­რის თარ­გ­მ­ნა და ახა­ლი წიგ­ნე­ბის მი­წო­დე­ბა ბიბ­ლი­ო­თე­კე­ბის­თ­ვის, რა­თა სტუ­დენ­ტებს და პრო­ფე­სორ-მას­წავ­ლებ­ლებს შე­ეძ­ლოთ სი­ახ­ლე­ე­ბის გაც­ნო­ბა. თუმ­ცა, შეგ­ვიძ­ლია გარ­კ­ვე­უ­ლი ელე­მენ­ტე­ბის და­ნერ­გ­ვა, რა­საც მა­ტე­რი­ა­ლუ­რი რე­სურ­სი არ სჭირ­დე­ბა. მა­გა­ლი­თად, საქ­მი­სად­მი ისე­თი­ვე პა­სუ­ხის­მ­გებ­ლო­ბით მიდ­გო­მა, რო­გორც იაპო­ნურ უმაღ­ლეს სას­წავ­ლებ­ლებ­შია. მი­უ­ხე­და­ვად იმი­სა, რომ სა­ქარ­თ­ვე­ლო­ში სწავ­ლე­ბის­თ­ვის რთუ­ლი პი­რო­ბე­ბია, არ­სე­ბუ­ლი რე­სურ­სე­ბის ნა­ხევ­რის გა­მო­ყე­ნე­ბაც არ ხდე­ბა. ეს ეხე­ბა პრო­ფე­სო­რებ­საც და სტუ­დენ­ტებ­საც.

გარ­და ამი­სა, ჩე­მი აზ­რით, გარ­კ­ვე­ულ დო­ნე­ზე, შე­საძ­ლე­ბე­ლია სა­მა­გის­ტ­რო და სა­დოქ­ტო­რო თე­მებ­ზე მოხ­სე­ნე­ბე­ბის ყო­ველ­სე­მეს­ტ­რუ­ლად მომ­ზა­დე­ბა და სტუ­დენ­ტე­ბი­სა და პრო­ფე­სო­რე­ბის წი­ნა­შე გან­ხილ­ვის და­ნერ­გ­ვა. კარ­გი იქ­ნე­ბა, ასე­ვე, მკვლე­ვარ სტუ­დენ­ტებს თუ გა­მო­უ­ყო­ფენ ცალ­კე სა­მუ­შაო ოთახს, სა­დაც თი­თო­ე­ულ მათ­განს სა­კუ­თა­რი მერ­ხი ექ­ნე­ბა. ეს სა­შუ­ა­ლე­ბას მის­ცემს, მშვი­დად იმუ­შა­ონ საკ­ვ­ლევ თე­მა­ზე. ბევ­რის­გან გა­მი­გია, რომ შინ უჭირთ მე­ცა­დი­ნე­ო­ბა, რად­გან ოჯახ­ში არ აქვთ საკ­მა­რი­სი ფარ­თი, სა­კუ­თა­რი ოთა­ხი და ხმა­უ­რის გა­მო რი­გი­ა­ნად სწავ­ლას ვერ ახერ­ხე­ბენ.

– რო­გო­რია იაპო­ნე­ლი ხალ­ხის ყო­ფა-ცხოვ­რე­ბა, შე­ნი და­მო­კი­დე­ბუ­ლე­ბა და შთა­ბეჭ­დი­ლე­ბე­ბი აღ­მო­სავ­ლუ­რი ქვეყ­ნის კულ­ტუ­რის, ტრა­დი­ცი­ე­ბის მი­მართ, გან­სა­კუთ­რე­ბით რას გა­მო­ყოფ­დი, რო­გო­რია, თუნ­დაც, იაპო­ნუ­რი გა­ზაფხუ­ლი? ამ­ბო­ბენ, რომ, გან­სა­კუთ­რე­ბუ­ლია.

– იაპო­ნია მარ­თ­ლაც გან­ს­ხ­ვა­ვე­ბუ­ლი კუ­ლ­ტუ­რის ქვე­ყა­ნაა. რთუ­ლი გა­სა­მიჯ­ნია, რა უფ­რო მე­ტად იწ­ვევს ჩემ­ში აღ­ფ­რ­თო­ვა­ნე­ბას – კულ­ტუ­რა თუ ხალ­ხი. კულ­ტუ­რა იმ­დე­ნად მრა­ვალ­ფე­რო­ვა­ნია, რომ ამას ერ­თი გა­ზე­თიც არ ეყო­ფა, ამი­ტომ, სჯობს ხალ­ხ­ზე ვი­სა­უბ­რო. იაპო­ნე­ლებ­ში ყვე­ლა­ზე მე­ტად მომ­წონს ის, რომ ძა­ლი­ან პა­სუ­ხის­მ­გებ­ლი­ა­ნი ერია, და­კის­რე­ბულ მო­ვა­ლე­ო­ბას ყო­ველ­თ­ვის მაქ­სი­მა­ლუ­რად ას­რუ­ლე­ბენ, ძა­ლი­ან შრო­მის­მოყ­ვა­რე­ნი არი­ან, დღე­ში 10-12 სა­ა­თი მუ­შა­ო­ბენ. არ­სე­ბობს ტერ­მი­ნი „კა­რო­ში“, რაც გა­და­მე­ტე­ბუ­ლი მუ­შა­ო­ბის შე­დე­გად სიკ­ვ­დილს ნიშ­ნავს, დი­ახ, არც თუ ისე იშ­ვი­ა­თია გა­და­მე­ტე­ბუ­ლი მუ­შა­ო­ბის­გან გარ­დაც­ვა­ლე­ბის შემ­თხ­ვე­ვე­ბი.

იაპო­ნე­ლი მუ­შა­ო­ბა­ში ძა­ლი­ან შე­უ­პო­ვა­რია. მი­აჩ­ნია, რომ, თუ სხვას შე­უძ­ლია გა­ა­კე­თოს რა­მე, ე.ი. მა­საც შე­უძ­ლია იგი­ვე, ხო­ლო თუ სხვას არ შე­უძ­ლია, მა­შინ მან უნ­და შეძ­ლოს! სამ­სა­ხუ­რის მი­მართ დი­დი ერ­თ­გუ­ლე­ბით და მუ­ყა­ი­თო­ბით გა­მოირ­ჩე­ვი­ან. მი­აჩ­ნი­ათ, რომ სა­კუ­თა­რი სი­ზარ­მა­ცით კომ­პა­ნი­ას პრობ­ლე­მა არ უნ­და შე­უქ­მ­ნან, თან, თუ კომ­პა­ნია წარ­მა­ტე­ბუ­ლი არ იქ­ნე­ბა, შე­იძ­ლე­ბა სამ­სა­ხუ­რიც და­კარ­გონ. ამი­ტომ ენერ­გი­უ­ლ­ად მუ­შა­ო­ბენ. ერ­თ­მა­ნეთს დიდ პა­ტივს სცე­მენ და ყო­ველ­თ­ვის თა­ვა­ზი­ა­ნად მი­მარ­თა­ვენ, ცდი­ლო­ბენ სა­კუ­თა­რი სი­ა­მოვ­ნე­ბის გა­მო, სხვა არ შე­ა­წუ­ხონ. ღა­მით არ ხმა­უ­რო­ბენ და არც ტრან­ს­პორ­ტ­ში უს­მე­ნენ ხმა­მაღ­ლა მუ­სი­კას, რა­თა ყურ­თ­სას­მე­ნე­ბი­დან გა­მო­სულ­მა მცი­რე ხმამ გვერ­დით მჯდომს დის­კომ­ფორ­ტი არ შე­უქ­მ­ნას. არ ანაგ­ვი­ა­ნე­ბენ გა­რე­მოს, მი­უ­ხე­და­ვად იმი­სა, რომ ქუ­ჩებ­ში ნაგ­ვის ურ­ნე­ბი არ დგას, ძირს დაგ­დე­ბულ ნა­გავს იშ­ვი­ა­თად წა­აწყ­დე­ბით. რამ­დენ­ჯერ­მე მი­ნა­ხავს, ქუ­ჩა­ში შემ­თხ­ვე­ვით და­ვარ­დ­ნი­ლი მცი­რე ნა­გა­ვი გამ­ვ­ლელს წა­უ­ღია გა­და­საგ­დე­ბად ან კუთხე­ში გა­და­უ­დია. ძა­ლი­ან პა­ტი­ო­სა­ნი ხალ­ხია და ნაკ­ლე­ბად ცდი­ლო­ბენ სხვი­სი მოტყუ­ე­ბის ხარ­ჯ­ზე სარ­გებ­ლის მი­ღე­ბას. ეს დიდ სირ­ცხ­ვი­ლად მი­აჩ­ნი­ათ. არ არი­ან კონ­ფ­ლიქ­ტუ­რე­ბი. უყ­ვართ გა­რე­მო­ზე ზრუნ­ვა და თი­თო­ე­ულ ხეს, ბუჩქს და ყვა­ვილს სა­თუ­თად უვ­ლი­ან. მი­უ­ხე­და­ვად იმი­სა, რომ მუდ­მი­ვად მო­მავ­ლის­კენ ის­წ­რაფ­ვი­ან და უცხო­უ­რი კულ­ტუ­რაც ძა­ლი­ან აინ­ტე­რე­სებთ, არ ივიწყე­ბენ სა­კუ­თარ წარ­სულს და ტრა­დი­ცი­ებს, რო­მელ­საც უდი­დეს პა­ტივს სცე­მენ. იაპო­ნე­ლე­ბის ეს თვი­სე­ბე­ბი ძა­ლი­ან მომ­წონს და არ იქ­ნე­ბო­და ური­გო მა­თი გად­მო­ტა­ნა სა­ქარ­თ­ვე­ლო­ში.

რაც შე­ე­ხე­ბა იაპო­ნურ გა­ზაფხულს, იაპო­ნუ­რი ალუბ­ლის, იმა­ვე სა­კუ­რას ყვა­ვი­ლო­ბას, მარ­თ­ლაც ერთ-ერ­თი მშვე­ნი­ე­რი პე­რი­ო­დია იაპო­ნი­ა­ში. წარ­მო­იდ­გი­ნეთ, უამ­რა­ვი სა­კუ­რა ერ­თ­დ­რო­უ­ლად ყვა­ვის და ულა­მა­ზეს სა­ნა­ხაო­ბას ქმნის. გან­სა­კუთ­რე­ბით ლა­მა­ზია პარ­კე­ბი, სა­დაც სპე­ცი­ა­ლუ­რად მი­დი­ან ოჯა­ხე­ბი, მე­გობ­რე­ბი ან წყვი­ლე­ბი სა­კუ­რას სა­ყუ­რებ­ლად და პიკ­ნი­კის­თ­ვის. ასე­ვე ულა­მა­ზე­სი სა­ნა­ხა­ვია ღა­მით, მთვა­რის შუ­ქით გა­ნა­თე­ბუ­ლი აყ­ვა­ვე­ბუ­ლი სა­კუ­რა.

– რუბ­რი­კის „ქარ­თ­ვე­ლი სტუ­დებნ­ტე­ბი უცხო­ეთ­ში“ სტუმ­რე­ბი, ძი­რი­თა­დად, ევ­რო­პის მო­წი­ნა­ვე უმაღ­ლე­სი სას­წა­ლებ­ლე­ბის სტუ­დენ­ტე­ბი არი­ან. შე­სა­ბა­მი­სად, მა­თი მის­წ­რა­ფე­ბა ევ­რო­პი­სად­მი გა­ნუ­საზღ­ვ­რე­ლია, შენ სას­წავ­ლებ­ლად აღ­მო­სავ­ლე­თი აირ­ჩიე და უკ­ვე კარ­გად იც­ნობ აზი­ურ კულ­ტუ­რას. შე­ნი გა­და­სა­ხე­დი­დან, რო­მე­ლია ჩვენ­თ­ვის მი­სა­ღე­ბი – ევ­რო­პა თუ აზია?

– ვფიქ­რობ, აქ სხვა პა­სუ­ხი არც არ­სე­ბობს, უპი­რო­ბოდ – ევ­რო­პა! ევ­რო­პულ ღი­რე­ბუ­ლე­ბებს არ აქვს ალ­ტერ­ნა­ტი­ვა და ჩვენს მენ­ტა­ლი­ტეტ­თან ბევ­რად უფ­რო ახ­ლო­საა, ვიდ­რე აზი­უ­რი. სამ­წუ­ხა­როა, რომ ეს შე­კითხ­ვა ჯერ კი­დევ არ­სე­ბობს, ალ­ბათ, იმით არის გან­პი­რო­ბე­ბუ­ლი, რომ ან­ტი­ევ­რო­პუ­ლი მცი­რე ჯგუ­ფე­ბი ცდი­ლო­ბენ, ევ­რო­პა­ში არ­სე­ბუ­ლი ნაკ­ლო­ვა­ნე­ბე­ბით ხალ­ხ­ში ევ­რო­პი­სად­მი ში­ში და­ნერ­გონ. რე­ა­ლუ­რად კი ევ­რო­პა­ში ძა­ლი­ან ბევ­რი სი­კე­თეა, რო­მე­ლიც ჩვენ ქვე­ყა­ნა­საც და­ეხ­მა­რე­ბა, ხალ­ხ­საც და კულ­ტუ­რა­საც. ჩვენ ევ­რო­პი­დან უნ­და გად­მო­ვი­ღოთ ის, რაც კარ­გია ქვეყ­ნის­თ­ვის და შე­ვუ­ხა­მოთ ქარ­თულ ტრა­დი­ცი­ებს, კულ­ტუ­რას და ხა­სი­ათს. ჩე­მი აზ­რით, ყვე­ლაფ­რის უპი­რო­ბოდ კო­პი­რე­ბაც არ მოგ­ვი­ტანს დიდ სარ­გე­ბელს.

– რო­ცა ადა­მი­ა­ნი საზღ­ვარ­გა­რეთ ცხოვ­რობს, ალ­ბათ მეტს ფიქ­რობს სამ­შობ­ლო­ზე. საზღ­ვარ­გა­რეთ გა­ტა­რე­ბულ მცი­რე პე­რი­ოდ­შიც კი სხვა­ნა­ი­რად აფა­სებს სა­კუ­თარ ღი­რე­ბუ­ლე­ბებს. რო­გორ ფიქ­რობ, მიგ­ვი­ღებს ევ­რო­პა ისე­თებს, რო­გო­რე­ბიც ვართ თუ ძა­ლი­ან ბევ­რი რა­მის გა­და­ხედ­ვა და გა­და­ფა­სე­ბა მოგ­ვი­წევს? რა არის შენ­თ­ვის ყვე­ლა­ზე მნიშ­ვ­ნე­ლო­ვა­ნი და ღი­რე­ბუ­ლი, რაც იაპო­ნი­ა­ში გა­ტა­რე­ბულ­მა პე­რი­ოდ­მა მოგ­ცა?

– ევ­რო­პამ უკ­ვე მიგ­ვი­ღო. ჩვენ ისე­დაც ვი­ყა­ვით და ვართ ევ­რო­პა. ევ­რო­პა ისეთს არა­ფერს გვთხოვს, რაც ჩვენს იდენ­ტო­ბას და ჩვენს სურ­ვი­ლებს ეწი­ნა­აღ­მ­დე­გე­ბა (რო­გორც ზო­გი­ერ­თე­ბი ცდი­ლო­ბენ წარ­მო­ა­ჩი­ნონ). არ ითხო­ვენ ჩვე­ნი ღი­რე­ბუ­ლე­ბის გა­და­ფა­სე­ბას და არა­ვინ გვთხოვს, მა­გა­ლი­თად, და­ვემ­ს­გავ­სოთ გერ­მა­ნი­ას. ჩე­მი გად­მო­სა­ხე­დი­დან, თა­ვად ევ­რო­პაც არ არის ერ­თ­ფე­რო­ვა­ნი, მა­გა­ლი­თად, ნორ­ვე­გია-საფ­რან­გე­თი-იტა­ლია – სა­მი­ვე ევ­რო­პუ­ლი ქვე­ყა­ნაა, მაგ­რამ ძა­ლი­ან გან­ს­ხ­ვა­ვე­ბუ­ლე­ბი. ისი­ნი გვთხო­ვენ, რომ ყვე­ლა ადა­მი­ა­ნის უფ­ლე­ბე­ბი იყოს თა­ნაბ­რად და უმაღ­ლეს დო­ნე­ზე და­ცუ­ლი, კა­ნო­ნის წი­ნა­შე ყვე­ლა თა­ნას­წო­რი იყოს, გვქონ­დეს კვე­ბი­თი პრო­დუქ­ტე­ბის ვარ­გი­სი­ა­ნო­ბის და უსაფ­რ­თხო­ე­ბის დაც­ვის მა­ღა­ლი სტან­დარ­ტე­ბი, და­ვიც­ვათ ეკო­ლო­გია და ა.შ. არა მგო­ნია, ამ სა­სარ­გებ­ლო მოთხოვ­ნებ­მა ზი­ა­ნი მოგ­ვი­ტა­ნოს ჩვენ ან ჩვენს ღი­რე­ბუ­ლე­ბებს.

რაც შე­ე­ხე­ბა ღი­რე­ბუ­ლე­ბის გა­და­ფა­სე­ბას, აქ ევ­რო­პა არა­ფერ შუ­ა­შია, ჩვენ თვი­თონ გვჭირ­დე­ბა, რომ შე­ვიც­ვა­ლოთ ზო­გი­ერ­თი რამ. თუმ­ცა, ეს ალ­ბათ ჩვე­ვე­ბია, ვიდ­რე ღი­რე­ბუ­ლე­ბე­ბი. მა­გა­ლი­თად, უნ­და შე­ვიგ­ნოთ, რომ სა­ხელ­მ­წი­ფო ქო­ნე­ბა ჩვე­ნი სა­კუ­თა­რი ქო­ნე­ბაა და, მა­გა­ლი­თად, ტრან­ს­პორ­ტ­ში ინ­ვენ­ტა­რი არ უნ­და და­ვა­ზი­ა­ნოთ. ყვე­ლა­ფერ­ში დახ­მა­რე­ბის­თ­ვის სა­ხელ­მ­წი­ფოს არ უნ­და შევ­ყუ­რებ­დეთ და სა­კუ­თარ პრობ­ლე­მებს თა­ვად უნ­და ვაგ­ვა­რებ­დეთ. დღეს ღა­ტა­კიც, მომ­ღე­რა­ლიც, ბიზ­ნეს­მე­ნიც და გლე­ხიც სა­ხელ­მ­წი­ფოს­გან ითხოვს დახ­მა­რე­ბას და თა­ვად ნაკ­ლე­ბად ცდი­ლობს, პი­რა­დად იპო­ვოს გა­მო­სა­ვა­ლი. ის, რომ ქუ­ჩა­ში და ბუ­ნე­ბა­ში სა­ქე­ი­ფოდ გას­ვ­ლის მე­რე ნა­გა­ვი არ უნ­და დავ­ყა­როთ, სხვის ინ­ტე­რე­სებ­საც რომ უნ­და ვცეთ პა­ტი­ვი და ვა­კე­თოთ ის, რაც სხვებს დის­კომ­ფორტს უქ­მ­ნის – ევ­რო­პას­თან ინ­ტეგ­რა­ცი­ას კი არა, ჩვენ გვ­ჭირ­დე­ბა – ხალ­ხ­საც და ქვე­ყა­ნა­საც – გან­ვი­თა­რე­ბის­თ­ვის.

რაც შე­ე­ხე­ბა შე­კითხ­ვას, იაპო­ნი­ა­ში გა­ტა­რე­ბულ­მა პე­რი­ოდ­მა რა მომ­ცა ღი­რე­ბუ­ლი და მნიშ­ვ­ნე­ლო­ვა­ნი, მი­უ­ხე­და­ვად იმი­სა, რომ ბევრ სა­კითხს ახ­ლე­ბუ­რად შევ­ხე­დე, ამ­ჯე­რად მხო­ლოდ ორს გა­მოვ­ყოფ — თუ გინ­და წარ­მა­ტე­ბას მი­აღ­წიო, უნ­და იყო შრო­მის­მოყ­ვა­რე და გა­გაჩ­ნ­დეს პა­სუ­ხიმ­გებ­ლო­ბის დი­დი გრძნო­ბა. ამ სა­კითხე­ბის მნიშ­ვ­ნე­ლო­ბა იაპო­ნი­ა­ში გან­სა­კუთ­რე­ბით მკვეთ­რად იგ­რ­ძ­ნო­ბა.

ესაუბრა მაკა ყიფიანი

მასწავლებელთა სასერტიფიკაციო გამოცდები

წამყვანი და მენტორი მასწავლებლობის მსურველთა გამოცდა პროფესიულ უნარებში 

შეფასებისა და გამოცდების ეროვნული ცენტრის მიერ მომზადებულ გამოცდაზე  პროფესიულ უნარებში, წამყვანი და მენტორი მასწავლებლობის მსურველთათვის, საგამოცდო ტესტში გამოყენებული იქნება სხვადასხვა ტიპის დავალება: ♦ არჩევითპასუხებიანი ♦ შესაბამისობის ♦...

ერთიანი ეროვნული გამოცდები

მოსამზადებელი კურსი მოსწავლეებისთვის

მსგავსი სიახლეები