16 მაისი, ორშაბათი, 2022

რო­გორ ვაქ­ცი­ოთ „მშო­ბელ­თა კრე­ბა“ ბავ­შ­ვის სწავ­ლა-აღ­ზ­რ­დის პრო­ცე­სის ერთ-ერთ სა­უ­კე­თე­სო ინ­ს­ტ­რუ­მენ­ტად 

spot_img

ლალი ჯელაძე

„მშო­ბელ­თა კრე­ბა“ – უმე­ტე­სი მშობ­ლის­თ­ვის არც თუ ისე მიმ­ზიდ­ვე­ლი „აქ­ტი­ვო­ბა“ სკო­ლის ცხოვ­რე­ბი­დან, გარ­კ­ვე­უ­ლი საფ­რ­თხე­ე­ბი­სა და რის­კე­ბის შემ­ც­ვე­ლია, იმ შემ­თხ­ვე­ვა­ში, თუ დამ­რი­გე­ბე­ლი გა­დაწყ­ვეტს, ინ­დი­ვი­დუ­ა­ლუ­რი მოს­წავ­ლის ყო­ფაქ­ცე­ვა ან მი­სი აკა­დე­მი­უ­რი მოს­წ­რე­ბა სა­ჯა­როდ, სხვა მშობ­ლე­ბის თვალ­წინ, გა­მო­ი­ტა­ნოს (რო­გორც ეს წლე­ბის წინ ხდე­ბო­და), მი­უ­ხე­და­ვად იმი­სა, ეს ინ­ფორ­მა­ცია და­დე­ბი­თია თუ უარ­ყო­ფი­თი. ორი­ვე შემ­თხ­ვე­ვას აქვს თა­ვი­სი უარ­ყო­ფი­თი მხა­რე – პირ­ველ რიგ­ში, ბავ­შ­ვის პერ­სო­ნა­ლუ­რი ინ­ფორ­მა­ცი­ის გა­ცე­მაა. თუმ­ცა, წლე­ბია, რაც „მშო­ბელ­თა კრე­ბის“ ჩა­ტა­რე­ბის წე­სებ­ში სა­მი­ნის­ტ­რომ ცვლი­ლე­ბა გა­ნა­ხორ­ცი­ე­ლა და ეს სწო­რედ მოს­წავ­ლე­თა უფ­ლე­ბე­ბის დაც­ვის სა­სარ­გებ­ლოდ მოხ­და. ესგ-ს მე-9 მუხ­ლ­ში – დამ­რი­გებ­ლის ქვე­თავ­ში – მი­თი­თე­ბუ­ლია, რომ დამ­რი­გე­ბელ­მა – „რე­გუ­ლა­რუ­ლად (მი­ნი­მუმ, თვე­ში ერ­თხელ) მი­ა­წო­დოს მშო­ბელს ინ­ფორ­მა­ცია მოს­წავ­ლის აკა­დე­მი­უ­რი მიღ­წე­ვის, დის­ციპ­ლი­ნის, პი­როვ­ნუ­ლი პრობ­ლე­მე­ბი­სა თუ წარ­მა­ტე­ბე­ბის შე­სა­ხებ. და­უშ­ვე­ბე­ლია ერ­თი მოს­წავ­ლის დის­ციპ­ლი­ნი­სა და აკა­დე­მი­უ­რი მიღ­წე­ვის შე­სა­ხებ სხვა მოს­წავ­ლის/მშობ­ლის თან­დას­წ­რე­ბით სა­უ­ბა­რი; სა­ჭი­რო­ე­ბის შემ­თხ­ვე­ვა­ში, შეხ­ვ­დეს და­ინ­ტე­რე­სე­ბულ მშო­ბელს და მი­ა­წო­დოს მას მოს­წავ­ლეს­თან და სკო­ლა­ში მიმ­დი­ნა­რე პრო­ცე­სებ­თან და­კავ­ში­რე­ბუ­ლი ინ­ფორ­მა­ცია.“
ცხა­დია, თა­ნა­მედ­რო­ვე მშო­ბელ­თა კრე­ბის ორ­გა­ნი­ზე­ბა სწო­რედ ამ ოფი­ცი­ა­ლუ­რი ჩა­ნა­წე­რე­ბის წე­სის დაც­ვით უნ­და გან­ხორ­ცი­ელ­დეს და ისიც ცხა­დია, რომ ნე­ბის­მი­ე­რი ბავ­შ­ვის სწავ­ლა-აღ­ზ­რ­დის პრო­ცეს­ში შექ­მ­ნი­ლი სირ­თუ­ლე­ე­ბის დაძ­ლე­ვა მშობ­ლის გვერ­დის ავ­ლით ვერ მოგ­ვარ­დე­ბა. სწო­რედ მათ­თან თა­ნამ­შ­რომ­ლო­ბი­სა და კო­მუ­ნი­კა­ცი­ის ყვე­ლა­ზე დამ­კ­ვიდ­რე­ბულ ფორ­მად მშო­ბელ­თა კრე­ბა გა­მო­ი­ყე­ნე­ბა. აქე­დან გა­მომ­დი­ნა­რე, მი­სი ფუნქ­ცია და ამო­ცა­ნაც სწო­რედ სკო­ლის (მას­წავ­ლებ­ლის, დამ­რი­გებ­ლის) და მშობ­ლის თა­ნამ­შ­რომ­ლო­ბაა. გარ­კ­ვე­ულ­წი­ლად, მშობ­ლის რო­ლის და პა­სუ­ხის­მ­გებ­ლო­ბის გა­საძ­ლი­ე­რებ­ლად, შვი­ლის სწავ­ლა-აღ­ზ­რ­დის საქ­მე­ში, „მშო­ბელ­თა კრე­ბა“ სა­უ­კე­თე­სო ინ­ს­ტ­რუ­მენ­ტად შე­იძ­ლე­ბა იქ­ცეს.
რო­გორც უკ­ვე გითხა­რით, მავ­ნე პრა­ქტი­კა, რო­მე­ლიც მშო­ბელ­თა კრე­ბებს ახ­ლ­და თან და ათე­უ­ლო­ბით მშობ­ლის წი­ნა­შე გა­ნი­ხი­ლავ­დ­ნენ თი­თო­ე­უ­ლი ბავ­შ­ვის ყო­ფაქ­ცე­ვის ან აკა­დე­მი­უ­რი მოს­წ­რე­ბის სა­კითხებს, წარ­სულს ჩა­ბარ­და, სა­ვა­რა­უ­დოდ, იმ გა­მო­ნაკ­ლი­სი შემ­თხ­ვე­ვე­ბის გარ­და, რო­ცა მოძ­ვე­ლე­ბუ­ლი ყა­ი­დის დამ­რი­გე­ბე­ლი/მას­წავ­ლე­ბე­ლი, საფ­რ­თხე­ე­ბის გა­უც­ნო­ბი­ე­რებ­ლად, აქებს ან აძა­გებს კონ­კ­რე­ტუ­ლი მოს­წავ­ლის ყო­ფაქ­ცე­ვას ან აკა­დე­მი­ურ მიღ­წე­ვებს. თუმ­ცა, მშო­ბელ­თა ნა­წილს დღე­საც აქვს კითხ­ვა: რა­ტომ აღარ აცხა­დე­ბენ სა­ერ­თო კრე­ბა­ზე მა­თი შვი­ლე­ბის მიღ­წე­ვებს, გან­სა­კუთ­რე­ბით იმ მშო­ბელ­თა ნა­წილს, ვი­სი შვი­ლიც, ასე ვთქვათ, „წარ­ჩი­ნე­ბუ­ლია“. რო­გორც ჩანს, ნაკ­ლე­ბად ფიქ­რო­ბენ იმ მშობ­ლებ­ზე, ვი­საც, მათ­გან გან­ს­ხ­ვა­ვე­ბით, საყ­ვე­დუ­რე­ბის მოს­მე­ნა მო­უ­წევთ. სწო­რედ იმის­თ­ვის, რომ ერ­თი­ცა და მე­ო­რეც გა­მო­ი­რიცხოს, სა­სურ­ვე­ლია, მშობ­ლებ­მა, ქე­ბა-დი­დე­ბი­სა და საყ­ვე­დუ­რე­ბის ნაც­ვ­ლად, მას­წავ­ლებ­ლის­გან კონ­კ­რე­ტუ­ლი რე­კო­მენ­და­ცი­ე­ბი მო­ის­მი­ნონ იმის თა­ო­ბა­ზე, რას მი­აქ­ცი­ონ უფ­რო მე­ტად ყუ­რადღე­ბა, შვი­ლე­ბის სწავ­ლა-სწავ­ლე­ბის შე­დე­გე­ბის ან ყო­ფაქ­ცე­ვის გა­სა­უმ­ჯო­ბე­სებ­ლად. რე­ა­ლუ­რად, მშო­ბელ­თა კრე­ბის მთა­ვა­რი ამო­ცა­ნაც ხომ ეს არის – მშობ­ლებ­თან თა­ნამ­შ­რომ­ლო­ბით მიღ­წე­უ­ლი შე­დე­გე­ბი ბავ­შ­ვის სწავ­ლა-აღ­ზ­რ­დის პრო­ცეს­ში. ეფექ­ტუ­რად ჩა­ტა­რე­ბუ­ლი მშო­ბელ­თა კრე­ბა კი, მშობ­ლე­ბის ჩარ­თუ­ლო­ბას და პა­სუ­ხის­მ­გებ­ლო­ბას აუცი­ლებ­ლად გაზ­რ­დის შვი­ლის სას­კო­ლო ცხოვ­რე­ბა­ში.

✅ მა­ინც რა არის ეს საფ­რ­თხე­ე­ბი და რა რის­კე­ბი შე­იძ­ლე­ბა წარ­მოშ­ვას ბავ­შ­ვის პი­რა­დი ინ­ფორ­მა­ცი­ის გა­სა­ჯა­რო­ე­ბამ? ამ კითხ­ვით მივ­მარ­თეთ პერ­სო­ნა­ლუ­რი ინ­ფორ­მა­ცი­ის დაც­ვის სამ­სა­ხუ­რის ყო­ფილ უფ­როსს, ლონ­და თო­ლო­რა­ი­ას, რო­მელ­მაც აღ­ნიშ­ნა, რომ, რა­საკ­ვირ­ვე­ლია, ყო­ფი­ლა შემ­თხ­ვე­ვე­ბი, რო­ცა სა­ხელ­მ­წი­ფო ინ­ს­პექ­ტო­რის სამ­სა­ხურ­ში შე­სუ­ლა მშობ­ლის გან­ცხა­დე­ბა, რო­მე­ლიც მი­უ­თი­თებ­და მშო­ბელ­თა კრე­ბა­ზე მი­სი შვი­ლის მო­ნა­ცე­მე­ბის სხვა ბავ­შ­ვე­ბის მშობ­ლე­ბის­თ­ვის გა­ზი­ა­რე­ბის ფაქ­ტ­ზე, რა­მაც ძა­ლი­ან და­ა­ზი­ა­ნა ბავ­შ­ვის ფსი­ქი­კა.

ლონ­და თო­ლო­რაია: „ბავ­შ­ვის შე­სა­ხებ ინ­ფორ­მა­ცია გან­სა­კუთ­რე­ბულ დაც­ვას სა­ჭი­რო­ებს. სკო­ლა ბავ­შ­ვის შე­სა­ხებ ძა­ლი­ან ბევრ მნიშ­ვ­ნე­ლო­ვან და ფა­ქიზ მო­ნა­ცემს ფლობს, რო­მელ­თა დაც­ვა აუცი­ლე­ბე­ლია ბავ­შ­ვის გან­ვი­თა­რე­ბის­თ­ვის, სიმ­შ­ვი­დის­თ­ვის, სა­ზო­გა­დო­ე­ბა­ში მი­სი ინ­ტეგ­რა­ცი­ის­თ­ვის და მის ირ­გ­ვ­ლივ კე­თილ­გან­წყო­ბი­ლი გა­რე­მოს უზ­რუნ­ველ­სა­ყო­ფად. ინ­ფორ­მა­ცია ბავ­შ­ვის ყო­ფაქ­ცე­ვის, აკა­დე­მი­უ­რი მოს­წ­რე­ბის შე­სა­ხებ მი­სი პერ­სო­ნა­ლუ­რი მო­ნა­ცე­მე­ბია და და­ცუ­ლი უნ­და იყოს ყვე­ლა იმ პი­რის­გან, ვინც, ნებ­სით თუ უნებ­ლი­ედ, ბავ­შ­ვის სა­ზი­ა­ნოდ შე­იძ­ლე­ბა გა­მო­ი­ყე­ნოს. მშო­ბელ­თა კრე­ბა­ზე ბავ­შ­ვის ყო­ფაქ­ცე­ვის ან/და მი­სი აკა­დე­მი­უ­რი მოს­წ­რე­ბის გან­ხილ­ვა ყო­ველ­თ­ვის დი­დი პრობ­ლე­მა იყო, ვი­ნა­ი­დან ეს ბევრ თა­ნამ­დევ პრობ­ლე­მას­თა­ნაა და­კავ­ში­რე­ბუ­ლი. რა­ტომ? იმი­ტომ, რომ ეს ინ­ფორ­მა­ცია არა­სო­დეს რჩე­ბა მშო­ბელ­თა კრე­ბა­ზე და კრე­ბის შემ­დეგ ყო­ველ­თ­ვის ხდე­ბა მშობ­ლებს, მშობ­ლებ­სა და ბავ­შ­ვებს, ასე­ვე, თა­ვად ბავ­შ­ვებს შო­რის გან­ხილ­ვის სა­გა­ნი. ბავ­შ­ვებს, მშო­ბელ­თა კრე­ბის შემ­დეგ, სხვა­დას­ხ­ვა სტა­ტუსს („კარ­გი ბავ­შ­ვი“, „ცუ­დი ბავ­შ­ვი“, „კარ­გი მოს­წავ­ლე“, „ცუ­დი მოს­წავ­ლე“) ანი­ჭე­ბენ და ამ სტა­ტუ­სე­ბის მი­ხედ­ვით ხდე­ბა მა­თი და­ყო­ფა. ეს ხში­რად იწ­ვევს დის­კ­რი­მი­ნა­ცი­ას, სტიგ­მა­ტი­ზა­ცი­ას, კლა­სე­ლე­ბის­გან გა­რიყ­ვას, მე­გობ­რო­ბა­ზე უარის თქმას და ა.შ. ასე­თი ცვლი­ლე­ბე­ბი, ყვე­ლა­ნი ვთან­ხ­მ­დე­ბით, ბავშვს გა­მო­უს­წო­რე­ბელ ფსი­ქო­ლო­გი­ურ ზი­ანს აყე­ნებს, რაც აფერ­ხებს მის გან­ვი­თა­რე­ბას და მძი­მე წა­რუშ­ლელ კვალს ტო­ვებს ფსი­ქი­კა­ზე. სწო­რედ ამი­ტომ, ჯერ კი­დევ რამ­დე­ნი­მე წლის წინ, სა­ხელ­მ­წი­ფო ინ­ს­პექ­ტო­რის სამ­სა­ხურ­მა გას­ცა რე­კო­მენ­და­ცია, რომ მშო­ბელ­თა კრე­ბა­ზე ამ სა­კითხე­ბის გან­ხილ­ვა არ უნ­და მომ­ხ­და­რი­ყო.“

 რო­გორ ორ­გა­ნიზ­დე­ბა თა­ნა­მედ­რო­ვე მშო­ბელ­თა კრე­ბა კა­ნო­ნის მი­ხედ­ვით და რა რე­კო­მენ­და­ცი­ე­ბი უნ­და გა­ით­ვა­ლის­წი­ნოს დამ­რი­გე­ბელ­მა/მას­წავ­ლე­ბელ­მა კრე­ბის ჩა­ტა­რე­ბი­სას? სკო­ლამ­დე­ლი და ზო­გა­დი გა­ნათ­ლე­ბის გან­ვი­თა­რე­ბის დე­პა­რ­ტა­მენ­ტის ზო­გა­დი გა­ნათ­ლე­ბის სამ­მარ­თ­ვე­ლოს უფ­რო­სი ეკა­ტე­რი­ნე ხუ­ციშ­ვი­ლი ამ­ბობს, რომ ასე ერ­თ­მ­ნიშ­ვ­ნე­ლოვ­ნად ჩა­ნა­წე­რი მშო­ბელ­თა კრე­ბის თა­ო­ბა­ზე არც ერთ ნორ­მა­ტი­ულ თუ ინ­დი­ვი­დუ­ა­ლურ აქ­ტ­ში არ არ­სე­ბობს, მაგ­რამ მთა­ვა­რი ჩა­ნა­წე­რი, რო­მელ­ზეც მიგ­ვი­თი­თებს, ეროვ­ნუ­ლი სას­წავ­ლო გეგ­მაა, სა­დაც ხაზ­გას­მი­თაა აღ­ნიშ­ნუ­ლი, რომ და­უშ­ვე­ბე­ლია მას­წავ­ლე­ბელ­მა ან დამ­რი­გე­ბელ­მა, მოს­წავ­ლის დის­ციპ­ლი­ნი­სა და აკა­დე­მი­უ­რი მოს­წ­რე­ბის შე­სა­ხებ, სხვა მშობ­ლე­ბის თან­დას­წ­რე­ბით ისა­უბ­როს. დამ­რი­გე­ბე­ლი ვალ­დე­ბუ­ლია, ეს ინ­ფორ­მა­ცია ინ­დი­ვი­დუ­ა­ლუ­რად მი­ა­წო­დოს თი­თო­ე­ულ მოს­წავ­ლეს ან მშო­ბელს, ურ­ჩი­ოს, გა­უ­წი­ოს რე­კო­მენ­და­ცი­ე­ბი, იყოს შუ­ა­მა­ვა­ლი, ამ შემ­თხ­ვე­ვა­ში, მშო­ბელ­სა და საგ­ნის მას­წავ­ლე­ბელს შო­რის რო­გორც სას­წავ­ლო პრო­ცეს­ში არ­სე­ბუ­ლი სირ­თუ­ლე­ე­ბის მოგ­ვა­რე­ბის, ასე­ვე რე­კო­მენ­და­ცი­ე­ბის შე­მუ­შა­ვე­ბის კუთხით. „და­უშ­ვე­ბე­ლია ბავ­შ­ვის პერ­სო­ნა­ლუ­რი მო­ნა­ცე­მე­ბის გამ­ჟ­ღავ­ნე­ბა, რა­საც უკ­ვე კა­ნო­ნი არე­გუ­ლი­რებს, გარ­და ამი­სა, ბავ­შ­ვის უფ­ლე­ბა­თა კო­დექ­ს­შიც გვი­წე­რია ეს ყვე­ლა­ფე­რი ხაზ­გას­მით. სხვა ჩა­ნა­წე­რი მშო­ბელ­თა კრე­ბას­თან და­კავ­ში­რე­ბით არ მახ­სენ­დე­ბა, – ამ­ბობს ქალ­ბა­ტო­ნი ეკა, – მშო­ბელ­თა კრე­ბა, ოდით­გან მო­ყო­ლე­ბუ­ლი დღემ­დე, მშობ­ლებ­თან კო­მუ­ნი­კა­ცი­ის, სას­კო­ლო სა­ზო­გა­დო­ე­ბა­სა და მშობ­ლებს შო­რის ურ­თი­ერ­თო­ბის ყვე­ლა­ზე გავ­რ­ცე­ლე­ბუ­ლი ფორ­მაა და ამ გავ­რ­ცე­ლე­ბულ პრაქ­ტი­კას სკო­ლე­ბი სხვა­დას­ხ­ვაგ­ვა­რად ახორ­ცი­ე­ლე­ბენ.

ამ ბო­ლო დროს, აღარ გვაქვს ისე­თი ფაქ­ტე­ბის სიმ­რავ­ლე, რო­ცა სა­ერ­თო კრე­ბა­ზე ხდე­ბა, ბავ­შ­ვის ან სხვა რო­მე­ლი­მე ბავ­შ­ვის მშობ­ლე­ბის თა­ნდას­წ­რე­ბით, ინ­ფორ­მა­ცი­ის მი­წო­დე­ბა აკა­დე­მი­ურ მოს­წ­რე­ბა­ზე ან თუნ­დაც დის­ციპ­ლი­ნურ გა­დაც­დო­მებ­ზე. მსგავ­სი ფაქ­ტე­ბი უკ­ვე იშ­ვი­ა­თია და შე­იძ­ლე­ბა თვე­ში ერ­თხელ შე­მო­ვი­დეს სა­მი­ნის­ტ­რო­ში გან­ცხა­დე­ბა ან სა­ჩი­ვა­რი.

მშო­ბელ­თა კრე­ბის ძი­რი­თა­დი ამო­ცა­ნა, რო­გორც გითხა­რით, პე­და­გოგ­სა და მშო­ბელს შო­რის თა­ნამ­შ­რომ­ლო­ბაა ბავ­შ­ვის სწავ­ლე­ბა­სა და აღ­ზ­რ­და­ში წარ­მოქ­მ­ნი­ლი პრობ­ლე­მე­ბის გა­დაჭ­რის მიზ­ნით, მათ აღ­მო­საფხ­ვ­რე­ლად გზე­ბის მო­სა­ძი­ებ­ლად, შე­სა­თან­ხ­მებ­ლად, რომ მას­წავ­ლე­ბელ­მა და მშო­ბელ­მა ერ­თობ­ლი­ვად და­გეგ­მონ პრობ­ლე­მე­ბის მოგ­ვა­რე­ბის გზე­ბი.

თა­ნა­მედ­რო­ვე მშო­ბელ­თა კრე­ბა შე­იძ­ლე­ბა უფ­რო აქ­ტი­უ­რად გა­მო­ი­ყე­ნოს სკო­ლამ მშობ­ლე­ბის­თ­ვის პე­და­გო­გი­უ­რი და ფსი­ქო­ლო­გი­უ­რი ცოდ­ნის, კულ­ტუ­რის დო­ნის ასა­მაღ­ლებ­ლად. მა­გა­ლი­თად, კლა­სის ცხოვ­რე­ბა­ში რა­ი­მე ღირ­ს­შე­სა­ნიშ­ნა­ვი აქ­ტი­ვო­ბის შე­სა­თან­ხ­მებ­ლად. შე­იძ­ლე­ბა იყოს ასე­თი მი­ზა­ნიც – მშო­ბე­ლი, რო­მე­ლიც კრე­ბა­ზე და­სას­წ­რე­ბად მო­დის, ზო­გა­დად ისურ­ვებ­და, სა­კუ­თარ შვილ­ზე და­დე­ბი­თი და კარ­გი ინ­ფორ­მა­ცი­ის მოს­მე­ნას. ესეც კარ­გი პრაქ­ტი­კაა მას­წავ­ლებ­ლე­ბის­თ­ვის, რო­გორ მი­ა­წო­დონ ეფექ­ტუ­რი უკუ­კავ­ში­რი მშობ­ლებს, რო­გორ და­იწყონ მათ­თან კო­მუ­ნი­კა­ცია, ნდო­ბის მო­პო­ვე­ბა­ზე მუ­შა­ო­ბა. ასე­თი ეფექ­ტუ­რი უკუ­კავ­ში­რის პრაქ­ტი­კა მას­წავ­ლებ­ლე­ბის­თ­ვის, უმე­ტე­სად, სწო­რედ აქ ყა­ლიბ­დე­ბა. მშობ­ლის­თ­ვის ინ­ფორ­მა­ცი­ის მი­წო­დე­ბა შე­იძ­ლე­ბა და­დე­ბი­თით და­იწყონ, ბავ­შ­ვის შე­სა­ხებ წარ­მა­ტე­ბე­ბის ხაზ­გას­მით და შემ­დეგ გა­და­ვიდ­ნენ ე.წ. სენ­დ­ვი­ჩის მე­თოდ­ზე – სხვა ინ­ფორ­მა­ცი­ის შე­ფა­რუ­ლად მი­წო­დე­ბა, რომ მშო­ბე­ლი არ გა­ა­ღი­ზი­ა­ნონ. მო­გეხ­სე­ნე­ბათ, მშო­ბე­ლი ათას­გ­ვა­რია, ადა­მი­ა­ნებს ზო­გა­დად სხვა­დას­ხ­ვა ემო­ცი­უ­რი ფო­ნი გვაქვს. მშო­ბელ­თან კონ­ფ­ლიქ­ტი და და­ძა­ბუ­ლო­ბა რომ აიცი­ლონ, უმ­ჯო­ბე­სია, ასე­თი ფორ­მით მი­ა­წო­დონ რე­კო­მენ­და­ცი­ე­ბი და სა­ბო­ლო­ოდ, ისევ და­დე­ბითს გა­უს­ვან ხა­ზი, და­დე­ბი­თით და­ამ­თავ­რონ. ეს ყვე­ლა­ფე­რი, თა­ვის­თა­ვად, ხელს უწყობს მშობ­ლის, ასე ვთქვათ, შე­მოტ­რი­ა­ლე­ბას სკო­ლის­კენ.“

ზო­გა­დი სამ­მარ­თ­ვე­ლოს უფ­რო­სი ხაზს უს­ვამს ბავ­შ­ვ­თა პერ­სო­ნა­ლუ­რი ინ­ფორ­მა­ცი­ის დაც­ვის მნიშ­ვ­ნე­ლო­ბას და ამ­ბობს, რომ სწო­რედ ამი­ტომ ით­ქ­ვა უარი ბავ­შ­ვის ქცე­ვის სხვა მშობ­ლე­ბის თან­დას­წ­რე­ბით, სა­ერ­თო კრე­ბა­ზე გან­ხილ­ვა­ზე: „თა­ვის­თა­ვად, ეს უნ­და მოხ­დეს ინ­დი­ვი­დუ­ა­ლუ­რად, შე­იძ­ლე­ბა და­დე­ბი­თი ინ­ფორ­მა­ცი­ის გაჟ­ღე­რე­ბაც არ აღ­მოჩ­ნ­დეს მი­სა­ღე­ბი გვერ­დ­ზე მჯდო­მი მშობ­ლის­თ­ვის ან შე­და­რე­ბით ნაკ­ლე­ბად წარ­მა­ტე­ბუ­ლი ბავ­შ­ვის მშობ­ლის­თ­ვის. ესეც გა­მა­ღი­­ზი­ა­ნე­ბე­ლი შე­იძ­ლე­ბა იყოს და არა­თა­ნა­ბარ მიდ­გო­მებ­ზე გაჩ­ნ­დეს ეჭ­ვი მას­წავ­ლებ­ლის მი­მართ.“

ეკა­ტე­რი­ნე ხუ­ციშ­ვი­ლი აღ­ნიშ­ნავს, რომ მშო­ბელ­თა კრე­ბა, გარ­და იმი­სა, რომ ეფექ­ტუ­რი სა­შუ­ა­ლე­ბაა მშო­ბელ­სა და სკო­ლას შო­რის ნდო­ბის ჩა­მო­ყა­ლი­ბე­ბის, შვი­ლის სას­კო­ლო ცხოვ­რე­ბა­ში ჩარ­თ­ვით და­ინ­ტე­რე­სე­ბის, იმავ­დ­რო­უ­ლად, სა­უ­კე­თე­სო სა­შუ­ა­ლე­ბაა მშო­ბელ­თა ე.წ. პე­და­გო­გი­ზა­ცი­ი­სა და გან­ვი­თა­რე­ბის ხელ­შეწყო­ბის­თ­ვის, პე­და­გო­გი­კი­სა და ასა­კობ­რი­ვი ფსი­ქო­ლო­გი­ის მი­მარ­თუ­ლე­ბით; ასე­ვე, ფორ­მა­ლუ­რი გა­ნათ­ლე­ბის კუთხი­თაც, მე­თო­დო­ლო­გი­ის გაც­ნო­ბის მი­მარ­თუ­ლე­ბით. სა­ბო­ლოო ჯამ­ში კი, „ეფექ­ტუ­რად და სწო­რად და­გეგ­მი­ლი და გან­ხორ­ცი­ე­ლე­ბუ­ლი მშო­ბელ­თა კრე­ბა, მიგ­ვიყ­ვანს შე­დე­გამ­დე, რო­ცა აღარ გვექ­ნე­ბა გა­უცხო­ე­ბა მშო­ბელ­სა და სკო­ლას შო­რის და გა­ერ­თი­ა­ნე­ბუ­ლი ძა­ლე­ბით შევ­ძ­ლებთ მოს­წავ­ლის შე­დე­გე­ბის გა­უმ­ჯო­ბე­სე­ბას და მი­სი პი­როვ­ნუ­ლი გან­ვი­თა­რე­ბის ხელ­შეწყო­ბას.“

? რა ტი­პის რე­კო­მენ­და­ცი­ებს სთა­ვა­ზობს სა­მი­ნის­ტ­რო მას­წავ­ლებ­ლებს, დამ­რი­გებ­ლებს, რომ­ლის გათ­ვა­ლის­წი­ნე­ბაც თა­ნა­მედ­რო­ვე მშო­ბელ­თა კრე­ბის ორ­გა­ნი­ზე­ბას შე­უწყობს ხელს.

ეკა­ტე­რი­ნე ხუ­ციშ­ვი­ლი ამ­ბობს, რომ ამ მი­მარ­თუ­ლე­ბით არ­სე­ბობს ძა­ლი­ან კარ­გი ნა­ბეჭ­დი რე­სურ­სი, რო­მე­ლიც მო­ი­ცავს რე­კო­მენ­და­ცი­ებს სა­დამ­რი­გებ­ლო სა­ა­თის ჩა­ტა­რე­ბის კუთხით. გა­ნათ­ლე­ბის სა­მი­ნის­ტ­როს მი­ერ, სა­დამ­რი­გებ­ლო სა­ა­თის ფარ­გ­ლებ­ში შექ­მ­ნი­ლი რე­სურ­სი მთლი­ა­ნად სას­კო­ლო ცხოვ­რე­ბის პრო­ცეს­ში და­სა­გეგმ აქ­ტი­ვო­ბებს მო­ი­აზ­რებს რო­გორც მოს­წავ­ლე­ე­ბის­თ­ვის, ისე მშობ­ლე­ბის­თ­ვის. მათ შო­რის არის ეს სა­კითხიც — რო­გორ წარ­ვ­მარ­თოთ მშო­ბელ­თა კრე­ბა ეფექ­ტი­ა­ნად. ამის გარ­და, და­ინ­ტე­რე­სე­ბუ­ლი პი­რე­ბის­თ­ვის ხელ­მი­საწ­ვ­დო­მია სტა­ტი­ე­ბი ჟურ­ნალ „მას­წავ­ლე­ბელ­ში“, მათ შო­რის, ქე­თე­ვან ოსი­აშ­ვი­ლის ავ­ტო­რო­ბით, რო­მე­ლიც სწო­რედ ამ წიგ­ნ­ზეა და­ფუძ­ნე­ბუ­ლი.

რა ამოძ­რა­ვებს მშო­ბელს, რო­ცა ის სკო­ლა­ში მშო­ბელ­თა კრე­ბა­ზე მი­დის და რა არის მი­სი მთა­ვა­რი მო­ტი­ვა­ტო­რი, რი­სი მოს­მე­ნა სურს? ამ კითხ­ვით მივ­მარ­თეთ ერთ-ერთ მშო­ბელს, მა­რი­ამ სა­კან­დე­ლი­ძეს. მი­სი აზ­რით, მშო­ბელ­თა კრე­ბა­ზე მის­ვ­ლის მი­ზე­ზე­ბი, მო­ცე­მულ სი­ტუ­ა­ცი­ა­ში, სხვა­დას­ხ­ვაგ­ვა­რია და სამ ძი­რი­თად ეტა­პად შე­იძ­ლე­ბა და­ი­ყოს – ონ­ლა­ინ სწავ­ლე­ბამ­დე, ონ­ლა­ინ სწავ­ლე­ბის დროს და რო­გო­რი უნ­და იყოს სკო­ლი­სა და მშობ­ლის ურ­თი­ერ­თო­ბა მო­მა­ვალ­ში. მა­რი­ა­მი ამ­ბობს, რომ: „ონ­ლა­ინ სწავ­ლამ­დე, მშო­ბელ­თა კრე­ბა­ზე, ძი­რი­თა­დად, მშობ­ლებს ორ­გა­ნი­ზა­ცი­ულ სა­კითხებ­ზე სა­სა­უბ­როდ გვი­ბა­რებ­დ­ნენ,  ექ­ს­კურ­სი­ე­ბის ან ზე­ი­მე­ბის თე­მებ­ზე და ა.შ., რის მოგ­ვა­რე­ბა­საც ითხოვ­დ­ნენ მშობ­ლის­გან. ასე­ვე, მი­მო­ი­ხი­ლავ­დ­ნენ ხოლ­მე, ზო­გა­დად, რო­გო­რი ბავ­შ­ვე­ბი არი­ან კლას­ში. ამის შემ­დეგ, თუ რო­მე­ლი­მე მშო­ბელს გა­უჩ­ნ­დე­ბო­და სურ­ვი­ლი, გა­სა­უბ­რე­ბო­და მას­წავ­ლე­ბელს, შე­ეძ­ლო, გარ­კ­ვე­ულ სა­ა­თებ­ში ან დღე­ებ­ში, მი­სუ­ლი­ყო და ინ­დი­ვი­დუ­ა­ლუ­რად მო­ეს­მი­ნა მი­სი შვი­ლის შე­სა­ხებ ინ­ფორ­მა­ცია. პრინ­ციპ­ში, აქ ვე­რა­ფერ ცუდს ან გან­სა­კუთ­რე­ბულს ვერ ვხე­დავ, ნორ­მა­ლუ­რი პრო­ცე­სია.

ონ­ლა­ინ სწავ­ლის დროს, რო­ცა უკ­ვე კრე­ბე­ბიც ონ­ლა­ინ ტარ­დე­ბო­და, სა­უბ­რის თე­მა შე­იც­ვა­ლა და, ძი­რი­თა­დად, მოს­წავ­ლე­თა დას­წ­რე­ბა გა­ნი­ხი­ლე­ბო­და დის­ტან­ცი­ურ გაკ­ვე­თი­ლებ­ზე – რომ ბავ­შ­ვე­ბი არ ეს­წ­რე­ბი­ან გაკ­ვე­თი­ლებს, კა­მე­რებს რთა­ვენ, მაგ­რამ არ შე­მო­დი­ან ან მას­წავ­ლე­ბე­ლი სვამს კითხ­ვას და ისი­ნი არ პა­სუ­ხო­ბენ. ამის გარ­და, იმა­ზეც სა­უბ­რობ­დ­ნენ მას­წავ­ლებ­ლე­ბი, რომ მოს­წავ­ლე­თა აკა­დე­მი­უ­რი მოს­წ­რე­ბა გა­უ­ა­რეს­და. ძი­რი­თა­დად, მშობ­ლე­ბის­გან ითხოვ­დ­ნენ, მე­ტად გვე­კონ­ტ­რო­ლე­ბი­ნა სი­ტუ­ა­ცია. ალ­ბათ, იმ პე­რი­ოდ­ში, სხვა თე­მე­ბის გან­ხილ­ვა ვერც მოხ­დე­ბო­და. თა­ვის­თა­ვად, ვმსჯე­ლობ­დით იმ პრობ­ლე­მე­ბის მოგ­ვა­რე­ბის გზებ­ზე, რო­მე­ლიც, უმე­ტეს­წი­ლად, და­მო­კი­დე­ბუ­ლი გახ­და მშო­ბელ­ზე. ბუ­ნებ­რი­ვი­ცაა, რად­გან მას­წავ­ლე­ბე­ლი ვერ მო­აგ­ვა­რებ­და, მა­გა­ლი­თად, იმას, რომ  ბავ­შ­ვი გაკ­ვე­თილ­ზე შე­სუ­ლი­ყო. რე­ა­ლუ­რად, უფ­რო მე­ტი აქ­ცენ­ტი მშობ­ლის ჩარ­თუ­ლო­ბა­ზე კეთ­დე­ბო­და.“

რაც შე­ე­ხე­ბა იმას, თუ რა ფორ­მით სურს მას სკო­ლას­თან ურ­თი­ერ­თო­ბა, ამ­ბობს, რომ პე­რი­ო­დუ­ლად, ორ თვე­ში ერ­თხელ მა­ინც, დამ­რი­გე­ბელს ან მას­წავ­ლე­ბელს ჩა­ნიშ­ნუ­ლი უნ­და ჰქონ­დეს კონ­კ­რე­ტულ მშო­ბელ­თან შეხ­ვედ­რის სა­ა­თე­ბი. „მინ­და, წი­ნას­წარ და­გეგ­მილ დროს მივ­დი­ო­დე სკო­ლა­ში და ვხვდე­ბო­დე დამ­რი­გე­ბელს ან რო­მე­ლი­მე საგ­ნის მას­წავ­ლე­ბელს. ამ შეხ­ვედ­რა­ზე ვი­გებ­დე ინ­ფორ­მა­ცი­ას თი­თო­ე­ულ სა­გან­ში ჩე­მი შვი­ლის აკადე­მი­უ­რი მოს­წ­რე­ბი­სა და მი­სი ყო­ფაქ­ცე­ვის შე­სა­ხებ; რა ხარ­ვე­ზე­ბი ჰქონ­და და რო­გორ შეძ­ლო გა­მოს­წო­რე­ბა, გარ­კ­ვე­უ­ლი  პე­რი­ო­დის შემ­დეგ; ან პი­რი­ქით, ხარ­ვე­ზი სუ­ლაც არ არის და პროგ­რა­მას ძა­ლი­ან ად­ვი­ლად სძლევს, ამი­ტომ მის­თ­ვის რა­ღაც და­მა­ტე­ბი­თია სა­ჭი­რო. მქონ­და მსგავ­სი შემ­თხ­ვე­ვა, რო­ცა ჩემს ერთ-ერთ შვილს მა­თე­მა­ტი­კის გაკ­ვე­თილ­ზე იმის გა­მო არ უნ­დო­და მის­ვ­ლა, რომ მის­თ­ვის მა­სა­ლა მარ­ტი­ვი იყო.  უფ­რო მე­ტის გა­კე­თე­ბა შე­ეძ­ლო, ვიდ­რე კლას­ში აკე­თებ­და, რის გა­მოც გაკ­ვე­თილ­ზე დას­წ­რე­ბის სურ­ვი­ლი და­კარ­გა. ასეთ სი­ტუ­ა­ცი­ა­ში, რა თქმა უნ­და, ნე­ბის­მი­ერ მშო­ბელს მო­უნ­დე­ბა, რომ მას­წავ­ლე­ბელ­მაც და­ი­ნა­ხოს ეს პრობ­ლე­მა. შე­იძ­ლე­ბა ხე­დავს, მაგ­რამ რე­ა­გი­რე­ბა უნ­და მო­ახ­დი­ნოს. ბავ­შ­ვის ინ­დი­ვი­დუ­ა­ლუ­რი სა­ჭი­რო­ე­ბა რო­ცა იკ­ვე­თე­ბა, სა­ჭი­როა და­მა­ტე­ბი­თი აქ­ტი­ვო­ბე­ბის მო­ფიქ­რე­ბა იმის­თ­ვის, რომ მსგავ­სი რამ თა­ვი­დან ავი­ცი­ლოთ. ასე­ვე, ერთ-ერთ შვილ­თან ასე­თი პრობ­ლე­მა მაქვს – მას მო­ყო­ლის კომ­პ­ლექ­სი აქვს, ეში­ნია გაკ­ვე­თი­ლის მო­ყო­ლა, რაც ონ­ლა­ინ სწავ­ლე­ბის დროს კი­დევ უფ­რო გამ­ძაფ­რ­და. ბევრს ვფიქ­რობ იმა­ზე, რამ გა­მო­იწ­ვია ეს ყვე­ლა­ფე­რი, მაგ­რამ ბო­ლომ­დე მა­ინც ვერ გა­მო­ვი­ტა­ნე სწო­რი დას­კ­ვ­ნა. ესეც რომ შე­ამ­ჩ­ნი­ოს მას­წავ­ლე­ბელ­მა და მხედ­ვე­ლო­ბი­დან არ გა­მო­ე­პა­როს, ძა­ლი­ან მნიშ­ვ­ნე­ლო­ვა­ნია, რად­გან შე­იძ­ლე­ბა, დრო­თა გან­მავ­ლო­ბა­ში, კი­დევ უფ­რო გამ­ძაფ­რ­დეს პრობ­ლე­მა და უკ­ვე მოზ­რ­დი­ლო­ბის ასაკ­შიც ჰქონ­დეს სა­უბ­რის, აზ­რის გა­მოთ­ქ­მის კომ­პ­ლექ­სი. მსგავ­სი პრობ­ლე­მე­ბი რომ არ წარ­მო­იშ­ვას, ამი­ტო­მაც არის ძა­ლი­ან მნიშ­ვ­ნე­ლო­ვა­ნი მშო­ბელ­სა და სკო­ლას შო­რის უფ­რო ინ­ტენ­სი­უ­რი თა­ნამ­შ­რომ­ლო­ბა. არის რა­ღაც, რა­შიც ბავშვს ინ­დი­ვი­დუ­ა­ლუ­რად სჭირ­დე­ბა დაკ­ვირ­ვე­ბა და დახ­მა­რე­ბა. მშო­ბე­ლიც საქ­მის კურ­ს­ში უნ­და იყოს მუდ­მი­ვად. სამ­წუ­ხა­როდ, ძა­ლი­ან ბევრ მშო­ბელს, იმის გა­მო, რომ მუ­შა­ობს, დრო არ აქვს აქ­ტი­უ­რად იყოს ჩარ­თუ­ლი და ყვე­ლა­ფე­რი შე­უ­მოწ­მოს შვილს. მე, ჩე­მი გრა­ფი­კი­დან გა­მომ­დი­ნა­რე,  ვა­ხერ­ხებ, და­ვაკ­ვირ­დე და ჩა­ვერ­თო შვი­ლე­ბის სას­კო­ლო ცხოვ­რე­ბა­ში, თო­რემ შე­იძ­ლე­ბა მეც ბევ­რი რამ გა­მო­მე­პა­როს. თუმ­ცა, მშო­ბე­ლი და მას­წავ­ლე­ბე­ლი ცალ-ცალ­კე კი არ უნ­და აკ­ვირ­დე­ბოდ­ნენ ბავშვს, არა­მედ ერ­თ­მა­ნეთ­ში უნ­და ხდე­ბო­დეს ინ­ფორ­მა­ცი­ის გა­ზი­ა­რე­ბა და თან ეს სა­ვალ­დე­ბუ­ლო  იყოს – გარ­კ­ვე­უ­ლი პე­რი­ო­დუ­ლო­ბით, მშო­ბელ­მაც და მას­წავ­ლე­ბელ­მაც იცოდ­ნენ, რომ კონ­კ­რე­ტულ დღეს ხვდე­ბი­ან ერ­თ­მა­ნეთს, ჩა­ნიშ­ნუ­ლია შეხ­ვედ­რა. მთა­ვა­რია, ეს შეხ­ვედ­რა ფორ­მა­ლურ აქ­ტი­ვო­ბად არ იქ­ცეს, ყვე­ლა და ყვე­ლა­ფე­რი ბავ­შ­ვე­ბის ინ­ტე­რე­სე­ბი­დან უნ­და გა­მომ­დი­ნა­რე­ობ­დეს. გარ­კ­ვე­უ­ლი მო­ნი­ტო­რინ­გის შემ­დეგ, პრობ­ლე­მე­ბის მოგ­ვა­რე­ბის გზე­ბიც ერ­თობ­ლი­ვად უნ­და ვე­ძე­ბოთ.

ცხა­დია, მე, რო­გორც მშო­ბე­ლი, ვაკ­ვირ­დე­ბი და რა­ღაც დას­კ­ვ­ნე­ბიც გა­მო­მაქვს, მაგ­რამ მას­წავ­ლე­ბელს მე­ტი გა­მოც­დი­ლე­ბა აქვს, წლე­ბის გან­მავ­ლო­ბა­ში, სხვა­დას­ხ­ვა კა­ტე­გო­რი­ი­სა და შე­საძ­ლებ­ლო­ბის მქო­ნე მოს­წავ­ლეს­თან უმუ­შა­ვია. ამი­ტომ, ის უკე­თეს და სა­ინ­ტე­რე­სო რჩე­ვებს მომ­ცემს. თა­ნაც, მე ხომ არ ვი­ცი რო­გო­რია ჩე­მი შვი­ლის ქცე­ვა საკ­ლა­სო სივ­რ­ცე­ში. რაც უფ­რო ხში­რი იქ­ნე­ბა ეს კონ­ტაქ­ტი და ინ­ფორ­მა­ცი­ის გა­ზი­ა­რე­ბა, მით უკე­თე­სი. ორი­ვე მხა­რე უნ­და ვი­ყოთ და­ინ­ტე­რე­სე­ბუ­ლი, ბავ­შ­ვის­თ­ვის სა­სარ­გებ­ლო საქ­მე ვა­კე­თოთ, მი­სი გან­ვი­თა­რე­ბა კი არ შე­ვა­ფერ­ხოთ, პი­რი­ქით, ხე­ლი შე­ვუწყოთ მი­სი უნა­რე­ბის გამო­ვლენას. ჩემ­თ­ვის ასე­ვე სა­ინ­ტე­რე­სოა, რო­გორ ურ­თი­ერ­თო­ბა­შია ჩე­მი შვი­ლი თა­ნაკ­ლა­სე­ლებ­თან. ამის შე­სა­ხე­ბაც მუდ­მი­ვად უნ­და ვი­გებ­დე ინ­ფორ­მა­ცი­ას სკო­ლი­დან. ხან­და­ხან ისე­თი ტენ­დენ­ცია აქვთ სკო­ლებს, რომ ბავ­შ­ვებს შო­რის კონ­ფ­ლიქ­ტუ­რი სი­ტუ­ა­ცია თუ არის, ფიქ­რო­ბენ, რომ იქ­ვე უნ­და მოგ­ვარ­დეს, არ უნ­და გა­ჟო­ნოს… ვფიქ­რობ, მშობ­ლე­ბი მე­ტად უნ­და ჩა­ერ­თონ შვი­ლე­ბის სას­კო­ლო ცხოვ­რე­ბა­ში.

ამი­ტომ არის ჩემ­თ­ვის უფ­რო მნიშ­ვ­ნე­ლო­ვა­ნი ინ­დი­ვი­დუ­ა­ლუ­რი შეხ­ვედ­რე­ბი, ზო­გა­დი ხა­სი­ა­თის მშო­ბელ­თა კრე­ბე­ბი კი, რო­გო­რიც პე­რი­ო­დუ­ლად, წე­ლი­წად­ში სამ­ჯერ-ოთხ­ჯერ, ტარ­დე­ბა და ძი­რი­თა­დად ორ­გა­ნი­ზა­ცი­ულ სა­კითხებს ეხე­ბა,  მშობ­ლის­თ­ვის საკ­მა­რი­სი არ არის, ინ­ფორ­მი­რე­ბუ­ლი იყოს შვი­ლის სას­კო­ლო ცხოვ­რე­ბის შე­სა­ხებ. მშო­ბელ­თა მე­ტი დო­ზით ჩარ­თუ­ლო­ბა, სა­ჭი­რო­ე­ბის შემთხ­ვე­ვა­ში, პრობ­ლე­მის მოგ­ვა­რე­ბის გზე­ბის ერ­თობ­ლი­ვად ძი­ე­ბა, გა­ცი­ლე­ბით უკე­თეს შე­დე­გებ­ზე გაგ­ვიყ­ვანს და არა გა­დაბ­რა­ლე­ბა — მას­წავ­ლე­ბელ­მა მშო­ბე­ლი და­ა­და­ნა­შა­უ­ლოს ან მშო­ბელ­მა – ბავ­შ­ვი. აქ მხო­ლოდ და მხო­ლოდ ბავ­შ­ვის ინ­ტე­რე­სე­ბი უნ­და გა­ვით­ვა­ლის­წი­ნოთ, მშობ­ლი­სა და მას­წავ­ლებ­ლის თა­ნამ­შ­რომ­ლო­ბა კი სა­უ­კე­თე­სო გზად ვაქ­ცი­ოთ ბავ­შ­ვის აღ­ზ­რ­დის პრო­ცეს­ში.“

სტატია მომზადებულია არასამთავრობო ორგანიზაციასთან „მშობლები განათლებისთვის“ თანამშრომლობით

 

მასწავლებელთა სასერტიფიკაციო გამოცდები

წამყვანი და მენტორი მასწავლებლობის მსურველთა გამოცდა პროფესიულ უნარებში 

შეფასებისა და გამოცდების ეროვნული ცენტრის მიერ მომზადებულ გამოცდაზე  პროფესიულ უნარებში, წამყვანი და მენტორი მასწავლებლობის მსურველთათვის, საგამოცდო ტესტში გამოყენებული იქნება სხვადასხვა ტიპის დავალება: ♦ არჩევითპასუხებიანი ♦ შესაბამისობის ♦...

ერთიანი ეროვნული გამოცდები

მოსამზადებელი კურსი მოსწავლეებისთვის

მსგავსი სიახლეები