25 მაისი, შაბათი, 2024

პო­ზი­ტი­უ­რად ვიბ­რ­ძ­ვით ჩვე­ნი შვი­ლე­ბის მო­მავ­ლის­თ­ვის

spot_img
რუსუდან მღებრიშვილი

და­უ­ნის სინ­დ­რო­მის მქო­ნე ერთ-ერ­თი ახალ­გაზ­რ­დის სიტყ­ვე­ბია: „არ აქვს მნიშ­ვ­ნე­ლო­ბა რო­გო­რი ვარ, ვიმ­სა­ხუ­რებ უხა­რო­დეთ ჩე­მი და­ბა­დე­ბა“. ეს სიტყ­ვე­ბი გან­სა­კუთ­რე­ბით აქ­ტუ­ა­ლუ­რად ჟღერს ოქ­ტომ­ბ­რის თვე­ში, რად­გან ოქ­ტომ­ბე­რი და­უ­ნის სინ­დ­რო­მის შე­სა­ხებ ცნო­ბი­ე­რე­ბის ამაღ­ლე­ბის თვეა. მთე­ლი თვის გან­მავ­ლო­ბა­ში თა­ვად და­უ­ნის სინ­დ­რო­მის მქო­ნე ადა­მი­ა­ნე­ბი, მა­თი ოჯა­ხის წევ­რე­ბი, მე­გობ­რე­ბი და მხარ­დამ­ჭე­რე­ბი ცდი­ლო­ბენ, სა­ზო­გა­დო­ე­ბას მი­ა­წო­დონ მე­ტი სწო­რი ინ­ფორ­მა­ცია, გა­ა­მახ­ვი­ლონ ყუ­რადღე­ბა იმ შე­საძ­ლებ­ლო­ბებ­ზე, რაც და­უ­ნის სინ­დ­რო­მის მქო­ნე ადა­მი­ა­ნებს საკ­მა­ოდ უხ­ვად აქვთ.

სა­ქარ­თ­ვე­ლოს და­უ­ნის სინ­დ­რო­მის ასო­ცი­ა­ცია, USAID-ის სა­მო­ქა­ლა­ქო სა­ზო­გა­დო­ე­ბის ჩარ­თუ­ლო­ბის პროგ­რა­მის მხარ­და­ჭე­რით, პრო­ექ­ტის „და­უ­ნის სინ­დ­რო­მის მქო­ნე პირ­თა ჯან­დაც­ვის სერ­ვი­სე­ბის ად­ვო­კა­ტი­რე­ბის“ ფარ­გ­ლებ­ში, სწო­რედ ოქ­ტომ­ბერ­ში, ატა­რებს მშობ­ლებ­თან სა­ინ­ფორ­მა­ციო სა­გან­მა­ნათ­ლებ­ლო შეხ­ვედ­რებს ჯან­დაც­ვის თე­მა­ტი­კა­ზე. მშობ­ლებს/ოჯა­ხის წევ­რებს აუცი­ლებ­ლად უნ­და ჰქონ­დეთ ინ­ფორ­მა­ცია და­უ­ნის სინ­დ­რო­მის მქო­ნე ბავ­შ­ვე­ბი­სა და ზრდას­რუ­ლე­ბის ჯან­მ­რ­თე­ლო­ბის შე­სა­ხებ, რომ მაქ­სი­მა­ლუ­რად ჩა­ერ­თონ მა­თი მეთ­ვალ­ყუ­რე­ო­ბი­სა და მო­ნი­ტო­რინ­გის პრო­ცეს­ში, გა­ი­გონ თა­ნა­მედ­რო­ვე, უახ­ლე­სი მიდ­გო­მე­ბი­სა და კვლე­ვე­ბის შე­სა­ხებ, რაც, თა­ვის მხრივ, დიდ როლს თა­მა­შობს სხვა­დას­ხ­ვა და­ა­ვა­დე­ბე­ბის პრე­ვენ­ცი­ა­ში და გავ­ლე­ნას ახ­დენს და­უ­ნის სინ­დ­რო­მის მქო­ნე ადა­მი­ა­ნე­ბის ცხოვ­რე­ბა­ზე, მათ მიზ­ნებ­ზე, გეგ­მებ­ზე, მო­მა­ვალ­ზე და მა­თი შე­საძ­ლებ­ლო­ბე­ბის მაქ­სი­მა­ლუ­რად გა­მოვ­ლე­ნა­ზე.

 

ასო­ცი­ა­ცი­ას დი­დი წვლი­ლი მი­უძღ­ვის სა­ზო­გა­დო­ე­ბის ცნო­ბი­ე­რე­ბის ამაღ­ლე­ბა­ში. ყო­ველ 21 მარტს, და­უ­ნის სინ­დ­რო­მის დღეს, ატა­რე­ბენ სა­ინ­ფორ­მა­ციო კამ­პა­ნი­ებს, რომ­ლებ­შიც, წლი­დან წლამ­დე, უფ­რო მე­ტი და მე­ტი ახალ­გაზ­რ­და, ხან­დაზ­მუ­ლი, ზო­გა­დად, სა­ზო­გა­დო­ე­ბის მე­ტი წევ­რი ერ­თ­ვე­ბა და თან­და­თან იც­ვ­ლე­ბა და­მო­კი­დე­ბუ­ლე­ბა და მიმ­ღებ­ლო­ბა. სა­ინ­ტე­რე­სოა, თუ რა­ტომ შე­ირ­ჩა 21 მარ­ტი და­უ­ნის სინ­დ­რო­მის დღედ – რად­გან და­უ­ნის სინ­დ­რო­მის შემ­თხ­ვე­ვა­ში, 21-ე ქრო­მო­სო­მის გა­სა­მე­ბაა, მარ­ტი კი მე­სა­მე თვეა და რიცხ­ვი, სიმ­ბო­ლუ­რად – 21.

რო­გო­რია და­უ­ნის სინ­დ­რო­მის მქო­ნე პირ­თა ჯან­დაც­ვის სერ­ვი­სე­ბის ად­ვო­კა­ტი­რე­ბის პრო­ექ­ტის მიზ­ნე­ბი და მის ფარ­გ­ლებ­ში მიმ­დი­ნა­რე თუ და­გეგ­მი­ლი აქ­ტი­ვო­ბე­ბი? რო­გო­რია ამ ადა­მი­ა­ნე­ბის ყო­ფა სა­ქარ­თ­ვე­ლო­ში – ზო­გა­დად, რა შე­იძ­ლე­ბა მი­ვიჩ­ნი­ოთ დღეს მიღ­წე­ვად და რა რჩე­ბა ისევ გა­მოწ­ვე­ვად? – ამ და კი­დევ ბევრ სა­ინ­ტე­რე­სო სა­კითხ­ზე ვე­სა­უბ­რეთ და­უ­ნის სინ­დ­რო­მის ასო­ცი­ა­ცი­ის ჯან­დაც­ვის მი­მარ­თუ­ლე­ბის ხელ­მ­ძღ­ვა­ნელს, რუ­სუ­დან მღებ­რიშ­ვილს. ქალ­ბა­ტო­ნი რუ­სუ­და­ნი თვი­თონ და­უ­ნის სინ­დ­რო­მის მქო­ნე 8 წლის ვა­ჟის დე­დაა და სწო­რედ ამი­ტომ მოხ­ვ­და ამ ორ­გა­ნი­ზა­ცი­ა­ში, ასე გა­და­იკ­ვე­თა მი­სი და ასო­ცი­ა­ცი­ის გზე­ბი.

ქალ­ბა­ტო­ნი რუ­სუ­და­ნი მი­იჩ­ნევს, რომ მნიშ­ვ­ნე­ლო­ვა­ნია ინ­ფორ­მა­ცი­ის მი­ტა­ნა ყვე­ლა და­ინ­ტე­რე­სე­ბულ პი­რამ­დე რო­გორც თა­ვად სინ­დ­რო­მის, ასე­ვე ამ სინ­დ­რო­მის მქო­ნე ადა­მი­ა­ნე­ბის შე­სა­ხებ – რომ ისი­ნი ისე­თი­ვე მო­ქა­ლა­ქე­ე­ბი არი­ან, რო­გორც ყვე­ლა სხვა, იმა­ვე სურ­ვი­ლე­ბით და ემო­ცი­ე­ბით, რაც ყვე­ლა და­ნარ­ჩენს აქვს. რიგ შემ­თხ­ვე­ვა­ში, უბ­რა­ლოდ, გა­მო­ხატ­ვის შე­საძ­ლებ­ლო­ბა არ არის იდენ­ტუ­რი ან კო­მუ­ნი­კა­ცი­ის უნა­რი – გარ­კ­ვე­ულ შემ­თხ­ვე­ვებ­ში გან­ს­ხ­ვა­ვე­ბუ­ლი, მაგ­რამ ზო­გად ჭრილ­ში, ზუს­ტად ერ­თ­ნა­ი­რე­ბი ვართ… მა­თაც აქვთ სურ­ვი­ლი, ჰქონ­დეთ სამ­სა­ხუ­რი, პი­რა­დი ცხოვ­რე­ბა… და ეს არა მარ­ტო სურ­ვი­ლი, მა­თი უფ­ლე­ბა­ცაა.

„და­უ­ნის სინ­დ­რო­მის მქო­ნე ძა­ლი­ან ბევ­რი წარ­მა­ტე­ბუ­ლი ახალ­გაზ­რ­და ვი­ცით რო­გორც სა­ქარ­თ­ვე­ლო­ში, მით უფ­რო და­სავ­ლეთ­ში. იქ ბევ­რად მე­ტი ხელ­შეწყო­ბა აქვთ, არი­ან ცნო­ბი­ლი მხატ­ვ­რე­ბი, მუ­სი­კო­სე­ბი, სხვა­დას­ხ­ვა პრო­ფე­სი­ის ადა­მი­ა­ნე­ბი, რაც გვინ­და, რომ სა­ზო­გა­დო­ე­ბამ იცო­დეს, – ამ­ბობს რუ­სუ­დან მღებ­რიშ­ვი­ლი, – აქამ­დე, ნამ­დ­ვი­ლად სხვა სი­ტუ­ა­ცია იყო, გან­სა­კუთ­რე­ბით მა­შინ, რო­ცა მე გავ­ხ­დი დე­და, ბევ­რი გა­მოწ­ვე­ვა იყო, რაც შე­და­რე­ბით შე­იც­ვა­ლა – ცნო­ბი­ე­რე­ბის დო­ნე ნამ­დ­ვი­ლად გაზ­რ­დი­ლია, მიმ­ღებ­ლო­ბაც სა­ზო­გა­დო­ე­ბის მხრი­დან ძა­ლი­ან პო­ზი­ტი­უ­რა­დაა შეც­ვ­ლი­ლი. მო­გეხ­სე­ნე­ბათ, და­უ­ნის სინ­დ­რო­მის მქო­ნე ბავ­შ­ვე­ბი ჩვე­უ­ლებ­რივ ერ­თ­ვე­ბი­ან სას­წავ­ლო პრო­ცეს­ში, ასე­ვე ბა­ღებ­ში – და­დი­ან სა­ჯა­რო სას­წავ­ლებ­ლებ­ში, რაც ხელს უწყობს მათ გან­ვი­თა­რე­ბას. ვი­ცით, რომ და­უ­ნის სინ­დ­რო­მის მქო­ნე ბავ­შ­ვე­ბი მიმ­ბაძ­ვე­ლე­ბი არი­ან, ძა­ლი­ან ად­ვი­ლად სწავ­ლო­ბენ სხვის მა­გა­ლით­ზე და ეს არაჩ­ვე­უ­ლებ­რი­ვი შე­საძ­ლებ­ლო­ბაა მათ­თ­ვის, სინ­დ­რო­მის არ­მ­ქო­ნე ბავ­შ­ვებ­თან კო­მუ­ნი­კა­ცი­ით ის­წავ­ლონ ბევ­რი რამ“.

გა­მოწ­ვე­ვე­ბი, რა თქმა უნ­და, ისევ რჩე­ბა. ძა­ლი­ან ბევ­რი რამ იქ­ნა გა­და­ლა­ხუ­ლი, მაგ­რამ ბევ­რი პრობ­ლე­მა­ცაა, გან­სა­კუთ­რე­ბით ეს ჯან­დაც­ვის ხელ­მი­საწ­ვ­დო­მო­ბას ეხე­ბა, რაც არა მარ­ტო და­უ­ნის სინ­დ­რო­მის მქო­ნე ადა­მი­ა­ნე­ბის­თ­ვის, ზო­გა­დად, მო­სახ­ლე­ო­ბის­თ­ვი­საა დღეს გა­მოწ­ვე­ვა. კონ­კ­რე­ტუ­ლად და­უ­ნის სინ­დ­რო­მის მქო­ნე ადა­მი­ა­ნე­ბის ხელ­მი­საწ­ვ­დო­მო­ბის პრობ­ლე­მებს რაც შე­ე­ხე­ბა, იქ­ნე­ბა ეს ინ­ფორ­მა­ცი­უ­ლი, გე­ოგ­რა­ფი­უ­ლი თუ ფი­ნან­სუ­რი ხელ­მი­საწ­ვ­დო­მო­ბა, სწო­რედ მათ მო­საგ­ვა­რებ­ლად და­იწყო ასო­ცი­ა­ცი­ამ, USAID-ის სა­მო­ქა­ლა­ქო ჩარ­თუ­ლო­ბის პროგ­რა­მის მხარ­და­ჭე­რით, მნიშ­ვ­ნე­ლო­ვა­ნი პრო­ექ­ტი „და­უ­ნის სინ­დ­რო­მის მქო­ნე პირ­თა ჯან­დაც­ვის სერ­ვი­სე­ბის ად­ვო­კა­ტი­რე­ბა“ რო­გორც ბავ­შ­ვე­ბის­თ­ვის, ასე­ვე ზრდას­რუ­ლე­ბის­თ­ვის. ქალ­ბა­ტონ რუ­სუ­დანს ვთხო­ვეთ, უფ­რო დე­ტა­ლუ­რად გა­ნე­მარ­ტა ამ პრო­ექ­ტის სა­ჭი­რო­ე­ბა: „პირ­ველ რიგ­ში, იმი­ტომ, რომ და­უ­ნის სინ­დ­რო­მის მქო­ნე ადა­მი­ა­ნებს სპე­ცი­ფი­კუ­რი სა­მე­დი­ცი­ნო მეთ­ვალ­ყუ­რე­ო­ბა სჭირ­დე­ბათ, ვი­ნა­ი­დან, ხშირ შემ­თხ­ვე­ვა­ში, ჯან­მ­რ­თე­ლო­ბის გარ­კ­ვე­უ­ლი თან­და­ყო­ლი­ლი პრობ­ლე­მე­ბი აქვთ, რომ­ლე­ბიც, უმე­ტე­სად, სი­ცოცხ­ლეს­თან შე­უ­სა­ბა­მო არ არის და ძა­ლი­ან მარ­ტი­ვად შე­იძ­ლე­ბა იყოს მარ­თ­ვა­დი. მაგ­რამ, რა წი­ნა­აღ­მ­დე­გო­ბებს ვაწყ­დე­ბით? არ ან ვერ ხდე­ბა დრო­უ­ლი დი­აგ­ნოს­ტი­რე­ბა (შე­იძ­ლე­ბა სა­მე­დი­ცი­ნო სექ­ტორ­ში ყვე­ლას არ ჰქონ­დეს ინ­ფორ­მა­ცია ამ სპე­ცი­ფი­კას­თან და­კავ­ში­რე­ბით და რა­ღაც გა­მორ­ჩეთ) ან გვი­ან დი­აგ­ნოს­ტი­რე­ბას­თან გვაქვს საქ­მე, რად­გან მშობ­ლებ­მა ხში­რად არ იცი­ან რას მი­აქ­ცი­ონ ყუ­რადღე­ბა, მი­უ­ხე­და­ვად იმი­სა, რომ ამ­დე­ნი წე­ლია ჩვენ ამა­ზე ვმუ­შა­ობთ. სამ­წუ­ხა­როდ, ბო­ლო პე­რი­ოდ­ში, გვი­ან დი­აგ­ნოს­ტი­რე­ბუ­ლი რამ­დე­ნი­მე გარ­თუ­ლე­ბუ­ლი შემ­თხ­ვე­ვა გვქონ­და. ჩვენ, რა თქმა უნ­და, გვინ­და, რომ ყვე­ლა ბავ­შ­ვი და მოზ­რ­დი­ლი იყოს ჯან­მ­რ­თე­ლად, ვი­ნა­ი­დან, ჯან­მ­რ­თე­ლო­ბის გა­რე­შე, ისი­ნი ვერ შეძ­ლე­ბენ თა­ვი­ან­თი შე­საძ­ლებ­ლო­ბე­ბის, ნი­ჭის, უნა­რე­ბის გა­მოვ­ლე­ნას, ამა­ვე დროს, გა­ი­ზარ­დოს მა­თი სი­ცოცხ­ლის ხა­რის­ხი და ხან­გ­რ­ძ­ლი­ვო­ბა.

ამე­რი­კის პე­დი­ატ­რი­ულ­მა აკა­დე­მი­ამ სპე­ცი­ა­ლუ­რად შექ­მ­ნა ჯან­მ­რ­თე­ლო­ბის მეთ­ვალ­ყუ­რე­ო­ბის გა­იდ­ლა­ი­ნი, გზამ­კ­ვ­ლე­ვი, რომ­ლის მომ­ზა­დე­ბა­ში ძა­ლი­ან ბევ­რი ამე­რი­კე­ლი პრო­ფე­სი­ო­ნა­ლი იყო ჩარ­თუ­ლი, ძა­ლი­ან დი­დი გუნ­დი. 2015 წელს ჩვენ­მა ასო­ცი­ა­ცი­ამ ეს გა­იდ­ლა­ი­ნი და­ა­მუ­შა­ვა და ჯან­დაც­ვის სა­მი­ნის­ტ­რო­მაც და­ამ­ტ­კი­ცა. 2022 წელს გა­ნახ­ლ­და რე­კო­მენ­და­ცი­ე­ბი და შე­ვი­და რი­გი ცვლი­ლე­ბე­ბი. სწო­რედ ეს ცვლი­ლე­ბე­ბი გვინ­და, მი­ვა­წო­დოთ მშობ­ლებს და სა­მე­დი­ცი­ნო სექ­ტორს, რომ და­უ­ნის სინ­დ­რო­მის მქო­ნე ადა­მი­ა­ნე­ბის ჯან­მ­რ­თე­ლო­ბის უფ­რო ხა­რის­ხი­ა­ნი მარ­თ­ვა მოხ­დეს. ჩვენს ქვე­ყა­ნა­ში არ გვქონ­და ზრდას­რულ­თა მარ­თ­ვის გა­იდ­ლა­ი­ნი და მწი­რი იყო ინ­ფორ­მა­ცია ზრდას­რუ­ლე­ბის სა­მე­დი­ცი­ნო მარ­თ­ვას­თან და­კავ­ში­რე­ბით. ეს არ გუ­ლის­ხ­მობს გან­სა­კუთ­რე­ბულ მიდ­გო­მას ან სამ­კურ­ნა­ლო მა­ნი­პუ­ლა­ცი­ებს. არა, გეგ­მი­უ­რი, რუ­ტი­ნუ­ლი კვლე­ვე­ბია, რო­მელ­საც უნ­და მივ­ყ­ვეთ და გარ­კ­ვე­უ­ლი პე­რი­ო­დუ­ლო­ბით ჩა­ვა­ტა­როთ, რომ თა­ვი­დან ავი­ცი­ლოთ გარ­თუ­ლე­ბე­ბი“.

სა­ინ­ტე­რე­სო სი­ახ­ლეა ის, რომ პრო­ექ­ტი ეთ­ნი­კუ­რი უმ­ცი­რე­სო­ბის სა­ჭი­რო­ე­ბებს  ით­ვა­ლის­წი­ნებს და მათ­თ­ვის, აზერ­ბა­ი­ჯა­ნულ და სომ­ხურ ენებ­ზე მომ­ზად­და მარ­ტი­ვი გზამ­კ­ვ­ლე­ვი, რო­მე­ლიც, გა­მარ­ტი­ვე­ბულ ფორ­მატ­ში (ე.წ. easy read) აწ­ვ­დის ინ­ფორ­მა­ცი­ას, რო­გორ აწარ­მო­ონ შვი­ლე­ბის ჯან­მ­რ­თე­ლო­ბის მო­ნი­ტო­რინ­გი.

სამ­წუ­ხა­როდ, მათ დღემ­დე არ აქვთ სრუ­ლი ხელ­მი­საწ­ვ­დო­მო­ბა ჯან­დაც­ვის არ­სე­ბულ პროგ­რა­მებ­ზე (ვის და რა დროს მი­მარ­თონ, რო­გორ მო­ი­პო­ვონ და­ფი­ნან­სე­ბა…). ამის გათ­ვა­ლის­წი­ნე­ბით და­ი­გეგ­მა, პრო­ექ­ტის ფარ­გ­ლებ­ში, აქ­ტი­ვო­ბე­ბი – სა­ინ­ფორ­მა­ციო შეხ­ვედ­რე­ბი მშობ­ლებ­თან, ასე­ვე, სა­მე­დი­ცი­ნო სექ­ტორ­თა­ნაც. შე­ირ­ჩა ძა­ლი­ან კარ­გი გუნ­დი, რო­მე­ლიც ამ ტრე­ნინ­გებ­ში ჩა­ერ­თ­ვე­ბა (ცნო­ბი­ლი და ძა­ლი­ან გა­მოც­დი­ლი პე­დი­ატ­რე­ბი, ასე­ვე ოჯა­ხის ექი­მი) და სა­მე­დი­ცი­ნო სექ­ტო­რის წარ­მო­მად­გენ­ლებს ბო­ლო წლე­ბის ყვე­ლა სი­ახ­ლეს გა­აც­ნობს, რომ უკეთ შეძ­ლონ რო­გორც ჯან­მ­რ­თე­ლო­ბის მარ­თ­ვა, ასე­ვე დრო­უ­ლი დი­აგ­ნოს­ტი­რე­ბა.

„რაც შე­ე­ხე­ბა ფი­ნან­სურ ხელ­მი­საწ­ვ­დო­მო­ბას, ამ კუთხი­თაც გვინ­და სა­ხელ­მ­წი­ფოს­თან, ჯან­დაც­ვის სა­მი­ნის­ტ­როს­თან, მჭიდ­რო კავ­ში­რი, რა­თა უკე­თე­სო­ბის­კენ შე­იც­ვა­ლოს, გა­უმ­ჯო­ბეს­დეს ხელ­მი­საწ­ვ­დო­მო­ბა. ამ კვლე­ვე­ბის და კონ­სულ­ტა­ცი­ე­ბის ჩა­ტა­რე­ბა, სამ­წუ­ხა­როდ, სა­ყო­ველ­თაო ჯან­დაც­ვის პროგ­რა­მის ფარ­გ­ლებ­ში ვერ ხერ­ხ­დე­ბა, რად­გან არ ით­ვა­ლის­წი­ნებს და ეს პრობ­ლე­მაა. ამი­ტომ გვაქვს შექ­მ­ნი­ლი „გი­გოს ფონ­დი“, რომ მხა­რი და­ვუ­ჭი­როთ და და­ვეხ­მა­როთ იმ ოჯა­ხებს, რომ­ლებ­საც არა­ნა­ი­რი რე­სურ­სი არ აქვთ, ჩა­უ­ტა­რონ შვი­ლებს სხვა­დას­ხ­ვა კვლე­ვა და კონ­სულ­ტა­ცი­ე­ბი.

არის კი­დევ ერ­თი მწვა­ვე პრობ­ლე­მა, რო­მე­ლიც არა მარ­ტო სინ­დ­რო­მის, ზო­გა­დად, შეზღუ­დუ­ლი შე­საძ­ლებ­ლო­ბის მქო­ნე პი­რებს ეხე­ბა – ისი­ნი, სა­ყო­ველ­თაო ჯან­დაც­ვის პროგ­რა­მის ფარ­გ­ლებ­ში, თა­ნა­გა­დახ­დას ექ­ვემ­დე­ბა­რე­ბი­ან, რიგ შემ­თხ­ვე­ვებ­ში, გეგ­მი­ურ ოპე­რა­ცი­ულ ჩა­რე­ვებ­ზე და სხვ., მათ 20%-ის თა­ნა­გა­დახ­და უწევთ, რაც არ არის იოლი. იმე­დი გვაქვს, ეს შე­იც­ვ­ლე­ბა, ვი­ნა­ი­დან ეს მა­თი უფ­ლე­ბე­ბის დარ­ღ­ვე­ვაა და გა­ე­როს შეზღუ­დუ­ლი შე­საძ­ლებ­ლო­ბის მქო­ნე პირ­თა კონ­ვენ­ცი­აც 25-ე მუხ­ლ­ში გვე­უბ­ნე­ბა, რომ ჯან­დაც­ვა უნ­და იყოს ხელ­მი­საწ­ვ­დო­მი შეზღუ­დუ­ლი შე­საძ­ლებ­ლო­ბის მქო­ნე პი­რე­ბის­თ­ვის და სა­ხელ­მ­წი­ფო ამის­თ­ვის ყვე­ლა­ფერს უნ­და აკე­თებ­დეს. ბევ­რი ნა­ბი­ჯია გა­და­სად­გ­მე­ლი და იმე­დია, აქამ­დეც მი­ვალთ,“ – ამ­ბობს ქალ­ბა­ტო­ნი რუ­სუ­და­ნი.

ჯან­დაც­ვის სერ­ვი­სე­ბის გარ­და, ისევ გა­და­უჭ­რელ პრობ­ლე­მად რჩე­ბა მე­დი­კა­მენ­ტე­ბის სა­კითხი. ძა­ლი­ან ბევრ ოჯახს უჭირს ძვი­რადღი­რე­ბუ­ლი პრე­პა­რა­ტე­ბის შე­ძე­ნა და ეს მარ­ტო ამ თემს არ ეხე­ბა, ზო­გა­დად, არ არის მარ­ტი­ვი, რო­დე­საც ბავშვს სამ­კურ­ნა­ლოდ რა­ღაც ესა­ჭი­რო­ე­ბა და მშობ­ლის­თ­ვის ხელ­მი­საწ­ვ­დო­მი არ არის, თუნ­დაც ისე­თი მე­დი­კა­მენ­ტი, რო­გო­რიც ან­ტი­ბი­ო­ტი­კია, ხში­რად მოხ­მა­რე­ბა­დი და სა­ჭი­რო, მაგ­რამ ძვი­რადღი­რე­ბუ­ლი. ასო­ცი­ა­ცი­ის ჯან­დაც­ვის მი­მარ­თუ­ლე­ბის ხელ­მ­ძღ­ვა­ნე­ლი იმედს იტო­ვებს, რომ აქ­ტი­უ­რი თა­ნამ­შ­რომ­ლო­ბით, ასო­ცი­ა­ცი­ის ძა­ლის­ხ­მე­ვით, მო­ხერ­ხ­დე­ბა არ­სე­ბუ­ლი მდგო­მა­რე­ო­ბის შეც­ვ­ლა და შშმ ადა­მი­ა­ნებს, ჯან­დაც­ვის კუთხით, უფ­რო მე­ტი მხარ­და­ჭე­რა ექ­ნე­ბათ სა­ხელ­მ­წი­ფოს მხრი­დან.

ამ პრო­ექ­ტის ფარ­გ­ლებ­ში და­გეგ­მი­ლი კი­დევ ერ­თი სა­ინ­ტე­რე­სო სი­ახ­ლე გაგ­ვაც­ნო ქალ­ბა­ტონ­მა რუ­სუ­დან­მა:

„ოქ­ტომ­ბერ­ში, ცნო­ბი­ე­რე­ბის ამაღ­ლე­ბის თვე­ში, ჩვენ ვამ­ზა­დებთ და­უ­ნის სინ­დ­რო­მის მქო­ნე 6 ზრდას­რულს თვი­თად­ვო­კა­ტე­ბად. მსოფ­ლი­ო­ში არი­ან და­უ­ნის სინ­დ­რო­მის მქო­ნე ახალ­გაზ­რ­და თვი­თად­ვო­კა­ტე­ბი, რომ­ლე­ბიც არაჩ­ვე­უ­ლებ­რი­ვად სა­უბ­რო­ბენ თა­ვი­ანთ უფ­ლე­ბებ­ზე, მო­ნა­წი­ლე­ო­ბენ სხვა­დას­ხ­ვა ღო­ნის­ძი­ე­ბებ­სა და აქ­ტი­ვო­ბებ­ში, აფიქ­სი­რე­ბენ თა­ვი­ანთ პო­ზი­ცი­ას. ჩვენც გვინ­და, რომ არა მარ­ტო მშობ­ლებ­მა და ორ­გა­ნი­ზა­ცი­ამ ვი­სა­უბ­როთ იმ გა­მოწ­ვე­ვებ­სა და პრობ­ლე­მებ­ზე, რი­სი გა­მოს­წო­რე­ბაც გვინ­და, არა­მედ თვი­თონ ისა­უბ­რონ და მა­თი ხმა იყოს გა­გო­ნი­ლი, მათ მო­უს­მი­ნოს სა­ზო­გა­დო­ე­ბამ იმი­ტომ, რომ, უპირ­ვე­ლე­სად, მა­თია ეს სა­ჭი­რო­ე­ბა, ყვე­ლა­ზე კარ­გად თა­ვად იცი­ან და არაჩ­ვე­უ­ლებ­რი­ვად აც­ნო­ბი­ე­რე­ბენ რა პრობ­ლე­მე­ბის წი­ნა­შე დგა­ნან.

სხვა­თა შო­რის, გი­გო ში­უ­კაშ­ვი­ლის, ვი­სი სა­ხე­ლო­ბი­საც არის ჩვე­ნი საქ­ველ­მოქ­მე­დო ფონ­დი და ერთ-ერ­თი დამ­ფუძ­ნე­ბე­ლია ამ ასო­ცი­ა­ცი­ის, იდეა იყო ფონ­დის შე­ქ­მ­ნა, ვი­ნა­ი­დან მის უახ­ლო­ეს მე­გო­ბარს ჰქონ­და ჯან­მ­რ­თე­ლო­ბის ძა­ლი­ან სე­რი­ო­ზუ­ლი  პრობ­ლე­მა და სამ­წუ­ხა­როდ, ეს ამ­ბა­ვი ტრა­გი­კუ­ლად დას­რულ­და. მას სჭირ­დე­ბო­და რო­გორც ფი­ნან­სუ­რი,  ასე­ვე სა­მე­დი­ცი­ნო მხარ­და­ჭე­რა და გი­გო ძა­ლი­ან ღე­ლავ­და. ამას მოჰ­ყ­ვა ფონ­დის შექ­მ­ნის იდეა, ფი­ნან­სე­ბის მო­ბი­ლი­ზე­ბა­ზე და­ვიწყეთ ფიქ­რი. რო­დე­საც მე­გო­ბარს შე­ე­ხო, გი­გომ სულ სხვა­ნა­ი­რად და­ი­ნა­ხა ეს პრობ­ლე­მე­ბი, მი­სი მე­გობ­რე­ბის თუ სხვა ბავ­შ­ვე­ბი­სა და ზრდას­რუ­ლე­ბის, ვი­საც აქვს სინ­დ­რო­მი“.

პრო­ექ­ტი „და­უ­ნის სინ­დ­რო­მის მქო­ნე პირ­თა ჯან­დაც­ვის სერ­ვი­სე­ბის ად­ვო­კა­ტი­რე­ბა“ აგ­ვის­ტო­ში და­იწყო და 11 თვე გაგ­რ­ძელ­დე­ბა. ასო­ცი­ა­ცი­ის წევ­რე­ბი ცდი­ლო­ბენ, ამ 11 თვე­ში, მაქ­სი­მა­ლუ­რად მო­იც­ვან ძი­რი­თა­დი სა­კითხე­ბი. ფე­ის­ბუქ გვერ­დ­ზე დე­ბენ გა­ნახ­ლე­ბულ ინ­ფორ­მა­ცი­ას, რა თქმა უნ­და, მტკი­ცე­ბუ­ლე­ბებ­ზე და­ფუძ­ნე­ბულს (ამა­ზე ხაზ­გას­მით ამახ­ვი­ლებ­და ყუ­რადღე­ბას ქალ­ბა­ტო­ნი რუ­სუ­და­ნი, ჩვენ­თან სა­უბ­რი­სას) – რა მა­ხა­სი­ა­თებ­ლე­ბია ჯან­მ­რ­თე­ლო­ბის თუ ქცე­ვის მხრივ თუ ზო­გა­დად პი­როვ­ნუ­ლი მა­ხა­სი­ა­თებ­ლე­ბი. სურთ, რაც შე­იძ­ლე­ბა მე­ტი და სრუ­ლი ინ­ფორ­მა­ცია მი­ა­წო­დონ ყვე­ლას, ვი­საც ეს აინ­ტე­რე­სებს ან რა­ი­მე შე­ხე­ბა აქვს, სა­მიზ­ნე ჯგუ­ფი შე­იძ­ლე­ბა ძა­ლი­ან ფარ­თო იყოს. „ერთ-ერ­თი თე­მა გვქონ­და ძა­ლი­ან სა­ინ­ტე­რე­სო – სა­კუ­თარ თავ­თან სა­უ­ბა­რი, რაც ხში­რად აღიქ­მე­ბა ქცე­ვის დარ­ღ­ვე­ვად ან ფსი­ქი­კუ­რი ჯან­მ­რ­თე­ლო­ბის პრობ­ლე­მად. რე­ა­ლუ­რად, ასე არ არის და, ზო­გა­დად, კვლე­ვე­ბიც ადას­ტუ­რებს ამას. ამე­რი­კა­ში, მრა­ვა­ლი წე­ლია, მიმ­დი­ნა­რე­ობს დაკ­ვირ­ვე­ბა, გან­ს­ხ­ვა­ვე­ბით ჩვე­ნი ქვეყ­ნის­გან, სა­დაც არა­ნა­ი­რი კვლე­ვა არ ხდე­ბა. მო­გეხ­სე­ნე­ბათ, რომ ეს თვით­და­მამ­შ­ვი­დე­ბე­ლი ქცე­ვაა, რო­გორც ჩვენ გვა­ხა­სი­ა­თებს, რო­ცა ვღე­ლავთ, ზო­გი და­დის, ზო­გი თმას ის­წო­რებს და ა.შ., ასე აქვთ და­უ­ნის სინ­დ­რო­მის მქო­ნე ადა­მი­ა­ნებს სა­კუ­თარ თავ­თან ან წარ­მო­სახ­ვით მე­გო­ბარ­თან სა­უ­ბა­რი, რო­დე­საც ღე­ლა­ვენ, ან მოწყე­ნი­ლე­ბი არი­ან, ან უნ­დათ დამ­შ­ვიდ­დ­ნენ. ეს სუ­ლაც არ ნიშ­ნავს რა­ი­მე პა­თო­ლო­გი­ას და არ სჭირ­დე­ბა მძი­მე მე­დი­კა­მენ­ტე­ბის და­ნიშ­ვ­ნა. ასე­თი დე­ტა­ლე­ბის ცოდ­ნა ძა­ლი­ან მნიშ­ვ­ნე­ლო­ვა­ნია მშობ­ლის­თ­ვი­საც და იმ ექი­მის­თ­ვი­საც, რო­მე­ლიც კუ­რი­რებს პა­ცი­ენტს. ხში­რად ექი­მე­ბი ისეთ რე­ჟიმ­ში მუ­შა­ო­ბენ, რომ არ აქვთ იმის ფუ­ფუ­ნე­ბა, მუდ­მი­ვად გა­ეც­ნონ სი­ახ­ლე­ებს, რა­საც ჩვენ ვაქ­ვეყ­ნებთ, ამი­ტომ ვცდი­ლობთ, მი­ვა­წო­დოთ ეს ინ­ფორ­მა­ცია და სულ გვაქვს კავ­ში­რი სა­ერ­თა­შო­რი­სო ექ­ს­პერ­ტებ­თან“.

პირ­ვე­ლა­დი ჯან­დაც­ვის რგო­ლის ექი­მე­ბის­თ­ვის რომ გა­ე­მარ­ტი­ვე­ბი­ნათ სა­მუ­შაო პრო­ცე­სი, პრო­ექ­ტის ფარ­გ­ლებ­ში, და­ამ­ზა­დეს პოს­ტე­რე­ბი და რო­გორც აც­რე­ბის გეგ­მი­უ­რი კა­ლენ­და­რია პო­ლიკ­ლი­ნი­კებ­ში გაკ­რუ­ლი და თვალ­სა­ჩი­ნოა პა­ცი­ენ­ტე­ბის მშობ­ლე­ბის­თ­ვი­საც და ექიმ­მაც შე­იძ­ლე­ბა გა­და­ხე­დოს, ასე­ვე იქ­ნე­ბა სა­მეთ­ვალ­ყუ­რეო ცხრი­ლი, რო­მე­ლიც ამ გა­იდ­ლა­ინს მოყ­ვე­ბა – რა ასაკ­ში რა უნ­და ჩა­ტარ­დეს. პოს­ტე­რებს იმ და­წე­სე­ბუ­ლე­ბებ­შიც გა­ავ­რ­ცე­ლე­ბენ, სა­დაც და­უ­ნის სინ­დ­რო­მის მქო­ნე ბავ­შ­ვე­ბი და ზრდას­რუ­ლე­ბი იღე­ბენ მომ­სა­ხუ­რე­ბას, რე­ა­ბი­ლი­ტა­ცი­ის ცენ­ტ­რი იქ­ნე­ბა, დღის ცენ­ტ­რი თუ ად­რე­უ­ლი გან­ვი­თა­რე­ბის პროგ­რა­მა, რომ მაქ­სი­მა­ლუ­რად უზ­რუნ­ველ­ყონ ამ მნიშ­ვ­ნე­ლო­ვა­ნი ინ­ფორ­მა­ცი­ის გავ­რ­ცე­ლე­ბა. მუდ­მი­ვად აქვთ შეხ­ვედ­რე­ბი და ტრე­ნინ­გე­ბი მშობ­ლებ­თან, რად­გან ბევ­რი ახა­ლი მშო­ბე­ლი ემა­ტე­ბა და მა­თაც უნ­და გა­აც­ნონ ძი­რი­თა­დი გზავ­ნი­ლე­ბი. „ვი­ნა­ი­დან ჩვენ ვართ მშობ­ლე­ბი, შვი­ლე­ბის სა­ჭი­რო­ე­ბე­ბი კარ­გად გვეს­მის, უფ­რო სხვა კუთხი­თაც ვუ­ყუ­რებთ და ვაკ­ვირ­დე­ბით ამ სა­კითხებს – რო­გო­რია ჩვე­ნი შვი­ლე­ბის სა­ჭი­რო­ე­ბე­ბი რე­ა­ლუ­რად. ერ­თია, რო­ცა იცი რა სა­ჭი­რო­ე­ბა დგას და მე­ო­რეა, რო­დე­საც  ამას შენ თვი­თონ გა­ნიც­დი. ეს სულ სხვა ხედ­ვაა და აღ­ქ­მა, უფ­რო სიღ­რ­მი­სე­უ­ლად ვუდ­გე­ბით და ასე ვთქვათ, პო­ზი­ტი­უ­რად ვიბ­რ­ძ­ვით ჩვე­ნი შვი­ლე­ბის კე­თილ­დღე­ო­ბის­თ­ვის და მო­მავ­ლის­თ­ვის, რომ ჰქონ­დეთ მშვი­დი და ჰარ­მო­ნი­უ­ლი ცხოვ­რე­ბა, რო­გო­რიც აქვთ სხვა ქვეყ­ნებ­ში.

გა­სულ კვი­რას ონ­ლა­ინ შეხ­ვედ­რა გვქონ­და ამე­რი­კის და­უ­ნის სინ­დ­რო­მის ნა­ცი­ო­ნა­ლურ სა­ზო­გა­დო­ე­ბას­თან და რო­დე­საც გა­ი­გეს, რომ, USAID-ის მხარ­და­ჭე­რით, ვა­ხორ­ცი­ე­ლებთ პრო­ექტს ჯან­დაც­ვის ად­ვო­კა­ტი­რე­ბა­ზე, ძა­ლი­ან და­ინ­ტე­რეს­დ­ნენ. სა­სი­ა­მოვ­ნოდ გაკ­ვირ­ვე­ბუ­ლე­ბიც კი იყ­ვ­ნენ, რომ ყვე­ლა სი­ახ­ლეს ვფლობთ და ყვე­ლა სა­ერ­თა­შო­რი­სო  სპე­ცი­ა­ლის­ტის სა­ხე­ლი ვი­ცით, ვი­საც უდი­დე­სი წვლი­ლი მი­უძღ­ვის კვლე­ვებ­ში, პა­ცი­ენ­ტებ­თან მუ­შა­ო­ბა­ში, სა­მე­დი­ცი­ნო დარ­გ­ში, ყვე­ლას ვუს­მენთ, ვკითხუ­ლობთ მა­თი კვლე­ვე­ბის შე­დე­გებს, სტა­ტი­ებს და შე­მოგ­ვ­თა­ვა­ზეს მხარ­და­ჭე­რა. არის ბავ­შ­ვ­თა ნევ­რო­ლო­გი ჯო­ნა­თან სან­ტო­რო, რო­მე­ლიც ძა­ლი­ან ბევრს მუ­შა­ობს ამ მი­მარ­თუ­ლე­ბით და მას­თან კო­მუ­ნი­კა­ცი­ის ნა­წილ­შიც დაგ­ვეხ­მარ­ნენ. გა­მოგ­ვიგ­ზავ­ნი­ან კი­დევ ბევრ სა­ინ­ტე­რე­სო დო­კუ­მენტს ჯან­მ­რ­თე­ლო­ბას­თან და­კავ­ში­რე­ბით, გზამ­კ­ვ­ლე­ვებს, გა­იდ­ლა­ი­ნებს, რა თქმა უნ­და, მტკი­ცე­ბუ­ლე­ბებ­ზე და­ფუძ­ნე­ბულს და არ­გუ­მენ­ტი­რე­ბულს. ჩვენ არა­სო­დეს არ ვაწ­ვ­დით სა­ზო­გა­დო­ე­ბას, სა­მე­დი­ცი­ნო სექ­ტორს და მშო­ბელს გა­და­უ­მოწ­მე­ბელ ინ­ფორ­მა­ცი­ას, აუცი­ლებ­ლად მტკი­ცე­ბუ­ლე­ბებ­ზე უნ­და იყოს და­ფუძ­ნე­ბუ­ლი,“ – ამ­ბობს ქალ­ბა­ტო­ნი რუ­სუ­და­ნი.

2024 წლის 14-15 მარტს, ჯან­დაც­ვის პრო­ექ­ტის ფარ­გ­ლებ­ში, პირ­ვე­ლად სა­ქარ­თ­ვე­ლო­ში, და­გეგ­მი­ლია სა­მე­დი­ცი­ნო კონ­ფე­რენ­ცია და­უ­ნის სინ­დ­რომ­თან და­კავ­ში­რე­ბით. იქ­ნე­ბი­ან სა­ინ­ტე­რე­სო სპი­კე­რე­ბი,  ონ­ლა­ინ ჩა­ერ­თ­ვე­ბა ოთხი სა­ერ­თა­შო­რი­სო ექ­ს­პერ­ტი – პე­დი­ატ­რი-გე­ნე­ტი­კო­სი ბრა­ი­ან სკოტ­კო, დოქ­ტო­რი, პრო­ფე­სო­რი ბრა­ი­ან ჩი­კო­ი­ნი, ბავ­შ­ვ­თა ნევ­რო­ლო­გი, პრო­ფე­სო­რი ჯო­ნა­თან სან­ტო­რო და ექი­მი რეპ­რო­დუქ­ტო­ლო­გი, სექ­სო­ლო­გი ტე­რი კო­ვენ­ჰო­ვე­ნი. ისი­ნი კონ­ფე­რენ­ცი­ის მო­ნა­წი­ლე­ებს თა­ვი­ანთ გა­მოც­დი­ლე­ბას და კვლე­ვე­ბის შე­დე­გებს, იმ სი­ახ­ლე­ებს გა­უ­ზი­ა­რე­ბენ, რას­თა­ნაც მუდ­მივ კავ­შირ­ში არი­ან.

„ჩვენ არ გვაქვს იმის ფუ­ფუ­ნე­ბა, რომ მრა­ვალ­წ­ლი­ა­ნი კვლე­ვე­ბი და სა­ინ­ტე­რე­სო დაკ­ვირ­ვე­ბე­ბი გან­ვა­ხორ­ცი­ე­ლოთ, ამი­ტომ მათ­გან ვი­ღებთ ძა­ლი­ან მნიშ­ვ­ნე­ლო­ვან საკ­ვან­ძო ინ­ფორ­მა­ცი­ას. 15 მარ­ტი და­ეთ­მო­ბა რეპ­რო­დუქ­ცი­ულ ჯან­მ­რ­თე­ლო­ბა­ზე სა­უ­ბარს, ესეც ჩვე­ნი მიმ­დი­ნა­რე პრო­ექ­ტია, – გვიყ­ვე­ბა ქალ­ბა­ტო­ნი რუ­სუ­და­ნი –

რეპ­რო­დუქ­ცი­უ­ლი ჯან­მ­რ­თე­ლო­ბა ისევ რჩე­ბა ინ­ტე­ლექ­ტუ­ა­ლუ­რი შეზღუდ­ვის მქო­ნე ქა­ლე­ბი­სა და გო­გო­ნე­ბის  პრობ­ლე­მად ჩვენს ქვე­ყა­ნა­ში. გვაქვს რი­გი სა­კითხე­ბის, რომ­ლე­ბიც, მა­გა­ლი­თად, სკო­ლებ­ში არ ის­წავ­ლე­ბა, ბავ­შ­ვე­ბი უფ­რო ბი­ო­ლო­გი­ის კურ­ს­ში ეც­ნო­ბი­ან ინ­ფორ­მა­ცი­ას სა­კუ­თარ სხე­ულ­ზე და გარ­კ­ვე­ულ პრო­ცე­სებ­ზე. სამ­წუ­ხა­როდ, სა­ქარ­თ­ვე­ლო­ში, და­უ­ნის სინ­დ­რო­მის მქო­ნე არც ერ­თი წყვი­ლი არ გვყავს, რომ­ლე­ბიც და­ქორ­წი­ნე­ბუ­ლე­ბი არი­ან ან შეყ­ვა­რე­ბუ­ლე­ბი. ჩვენ გა­ერ­თი­ა­ნე­ბუ­ლი ვართ ამე­რი­კის, გერ­მა­ნი­ის მშო­ბელ­თა ჯგუ­ფებ­ში და იქ, ყო­ველ­თ­ვე, გვხვდე­ბა ინ­ფორ­მა­ცია (ფო­ტო­ე­ბი და სტა­ტი­ე­ბი იდე­ბა), რომ და­უ­ნის სინ­დ­რო­მის მქო­ნე ახალ­გაზ­რ­დე­ბი და­ქორ­წინ­დ­ნენ. ამა­ში მშობ­ლე­ბიც ეხ­მა­რე­ბი­ან, არის კლუ­ბე­ბი, სა­დაც ხვდე­ბი­ან ეს ახალ­გაზ­რ­დე­ბი ერ­თ­მა­ნეთს, სა­ერ­თო ინ­ტე­რე­სე­ბი აერ­თი­ა­ნებთ, მათ აქვთ უფ­ლე­ბა, ჰქონ­დეთ პი­რა­დი ცხოვ­რე­ბა.

ად­რე მშობ­ლე­ბის მზა­ო­ბაც არ იყო, ახ­ლა ძა­ლი­ან გვი­ხა­რია, რომ იზ­რ­დე­ბა მა­თი და­ინ­ტე­რე­სე­ბა. რამ­დე­ნი­მე რე­გი­ონ­ში გვქონ­და შეხ­ვედ­რე­ბი, სა­დაც, პრო­ექ­ტის ფარ­გ­ლებ­ში, ტრე­ნინგ-მო­დულ­ში ჩარ­თუ­ლი იყ­ვ­ნენ რეპ­რო­დუქ­ტო­ლო­გი, გი­ნე­კო­ლო­გი, ქცე­ვის თე­რა­პევ­ტი და იურის­ტი. მშობ­ლე­ბის დი­დი ინ­ტე­რე­სი იყო, მათ მე­ტი ინ­ფორ­მა­ცი­ის გა­გე­ბა სურთ რეპ­რო­დუქ­ცი­ულ ჯან­მ­რ­თე­ლო­ბა­ზე, რა­თა თა­ვი­ანთ შვი­ლებს შე­უწყონ ხე­ლი გარ­და­ტე­ხის პრო­ცეს­ში და სხვ. ის, რაც მნიშ­ვ­ნე­ლო­ვა­ნია და­უ­ნის სინ­დ­რო­მის მქო­ნე მო­ზარ­დე­ბის­თ­ვის, ტი­პუ­რი გან­ვი­თა­რე­ბის ბავ­შ­ვე­ბის­თ­ვი­საც ძა­ლი­ან სა­ყუ­რადღე­ბოა – გარ­და­ტე­ხის პრო­ცე­სი, ემო­ცი­უ­რი ცვლი­ლე­ბე­ბი, ფი­ზი­ო­ლო­გი­უ­რი ცვლი­ლე­ბე­ბი… მშო­ბელ­მა უნ­და იცო­დეს რო­გორ მი­უდ­გეს ამ სა­კითხს და რო­გორ მი­ა­წო­დოს ბავშვს.

ჩვენ­თან შეზღუ­დუ­ლი შე­საძ­ლებ­ლო­ბე­ბის მქო­ნე პი­რე­ბი ყო­ველ­თ­ვის იყ­ვ­ნენ და, სამ­წუ­ხა­როდ, რჩე­ბი­ან სექ­სუ­ა­ლუ­რი ძა­ლა­დო­ბის მა­ღა­ლი რის­კის ქვეშ, ვიდ­რე ადა­მი­ა­ნე­ბი, ვი­საც ეს შეზღუდ­ვე­ბი არ აქვთ და ასე­თი შემ­თხ­ვე­ვე­ბი ბევ­რია.

მშობ­ლებს სწო­რედ ამას ვუხ­ს­ნით, რო­გორ ას­წავ­ლონ შვი­ლებს. შემ­დეგ თვი­თონ მო­ზარ­დებ­თან და ზრდას­რუ­ლებ­თა­ნაც გვექ­ნე­ბა შეხ­ვედ­რა, რომ ავუხ­ს­ნათ, რა არის სა­ზო­გა­დო ად­გი­ლი და რა – პი­რა­დი სივ­რ­ცე, რას ნიშ­ნავს სხე­უ­ლის ავ­ტო­ნო­მია. ბავ­შ­ვ­მა უნ­და იცო­დეს ვინ შე­იძ­ლე­ბა შე­ე­ხოს სხე­ულ­ზე, რომ უცხო ადა­მი­ანს არც მან­ქა­ნა­ში უნ­და ჩა­უჯ­დეს და ა.შ. ბევ­რი ცუ­დი შემ­თხ­ვე­ვა ხდე­ბა, რო­ცა ბავ­შ­ვებს ეს უწყი­ნა­რი შე­ხე­ბა ჰგო­ნი­ათ, სამ­წუ­ხა­როდ, უფ­რო ნაც­ნო­ბი ადა­მი­ა­ნე­ბის­გან ხდე­ბა ხოლ­მე ძა­ლა­დო­ბა, ვინც შემ­ხებ­ლო­ბა­შია ბავ­შ­ვებ­თან და ამის პრე­ვენ­ცი­ის­თ­ვის სა­ინ­ფორ­მა­ციო კამ­პა­ნი­ე­ბი ძა­ლი­ან მნიშ­ვ­ნე­ლო­ვა­ნია. მძი­მე სა­კითხია, მაგ­რამ ბავ­შ­ვე­ბი და­ცუ­ლე­ბი უნ­და იყ­ვ­ნენ  და იცოდ­ნენ რა შე­იძ­ლე­ბა გა­ა­კე­თო სა­ზო­გა­დო სივ­რ­ცე­ში  და რა არ შე­იძ­ლე­ბა.  ბავ­შ­ვე­ბი, რომ­ლებ­საც არ აქვთ შეზღუ­დუ­ლი შე­საძ­ლებ­ლო­ბა, ამას, თით­ქოს, თა­ვი­სი­თაც მარ­ტი­ვად სწავ­ლო­ბენ, მაგ­რამ ასეც არ არის. ჩვენ შემ­თხ­ვე­ვა­ში, კი­დევ უფ­რო მე­ტი მუ­შა­ო­ბა გვჭირ­დე­ბა, მე­ტი ძა­ლის­ხ­მე­ვა. თუ კო­მუ­ნი­კა­ცი­ის უნა­რის სირ­თუ­ლე გვაქვს, ფო­ტო ან ვი­დე­ო­მა­სა­ლას ვი­ყე­ნებთ, ასე­ვე სუ­რა­თებს, რომ გა­უ­მარ­ტივ­დეთ აღ­ქ­მა.

ზო­გა­დად, შეიძ­ლე­ბა ით­ქ­ვას, რომ სწო­რი მი­მარ­თუ­ლე­ბით მივ­დი­ვართ და სა­ზო­გა­დო­ე­ბის, მშობ­ლე­ბის და პრო­ფე­სი­ო­ნა­ლე­ბის მზა­ო­ბა ნამ­დ­ვი­ლად არის. მო­ხა­რუ­ლე­ბი ვართ, რომ ბევ­რი ახალ­გაზ­რ­და ექი­მი ჩა­ერ­თო ამ პრო­ექ­ტ­ში და სურ­ვი­ლი გა­მოთ­ქ­ვა, მე­ტი გა­ი­გოს. მა­თი დი­დი იმე­დი გვაქვს, რად­გან მე­ტი მო­ტი­ვა­ცია აქვთ, უფ­რო მე­ტად არი­ან ჩარ­თუ­ლე­ბი, მზა­ო­ბაც თით­ქოს უფ­რო მა­ღა­ლი აქვთ, ინ­ტე­რე­სი და ზო­გა­დად, და­მო­კი­დე­ბუ­ლე­ბა შეზღუ­დუ­ლი შე­საძ­ლებ­ლო­ბის მქო­ნე პი­რე­ბის მი­მართ. მო­გეხ­სე­ნე­ბათ, არის ხოლ­მე სამ­წუ­ხა­რო შემ­თხ­ვე­ვე­ბი, რო­დე­საც შშმ პა­ცი­ენ­ტის ვი­ზიტ­მა ექიმ­თან შე­იძ­ლე­ბა გარ­კ­ვე­უ­ლი უხერ­ხუ­ლო­ბა შექ­მ­ნას იმი­ტომ, რომ ექიმ­მა არ იცო­დეს რო­გორ მო­ახ­დი­ნოს კო­მუ­ნი­კა­ცია შშმ პირ­თან თუ მშო­ბელ­თან და ეს დე­ტა­ლე­ბი გვინ­და გა­ვაც­ნოთ და ვი­თა­ნამ­შ­რომ­ლოთ ექი­მებ­თან“.

სა­უბ­რის ბო­ლოს, ქალ­ბა­ტო­ნი რუ­სუ­და­ნი ისევ ფი­ნან­სური ხელ­მი­საწ­ვ­დო­მო­ბის სა­კითხს და­უბ­რუნ­და: „ეს არ არის მარ­ტი­ვი სა­კითხი. შშმ პი­რე­ბის­თ­ვის მთა­ვა­რი სა­მე­დი­ცი­ნო სერ­ვი­სე­ბი მა­ინც უნ­და იყოს ხელ­მი­საწ­ვ­დო­მი, სხვაგ­ვა­რად შე­უძ­ლე­ბე­ლია, ვი­ნა­ი­დან ძა­ლი­ან ბევ­რი სა­ჭი­რო­ე­ბა დგას – ბავ­შ­ვებს სჭირ­დე­ბათ  მეტყ­ვე­ლე­ბის თე­რა­პია, გან­მა­ვი­თა­რე­ბე­ლი თე­რა­პი­ე­ბი, სხვა­დას­ხ­ვა წრე­ზე სი­ა­რუ­ლი და ამ ყვე­ლა­ფერს მშო­ბე­ლი ვერ უზ­რუნ­ველ­ყოფს, შე­უძ­ლე­ბე­ლია დღე­ვან­დელ პი­რო­ბებ­ში, მით უმე­ტეს, რომ ეს სის­ტე­მა­ტუ­რად სჭირ­დე­ბათ და სა­ხელ­მ­წი­ფოს მხარ­და­ჭე­რა ნამ­დ­ვი­ლად ძა­ლი­ან სა­ჭი­როა. დი­დი იმე­დი გვაქვს, რომ სა­სი­კე­თო ცვლი­ლე­ბე­ბი იქ­ნე­ბა სა­მო­მავ­ლოდ ამ მი­მარ­თუ­ლე­ბით.   უნ­და იყოს, ვი­ნა­ი­დან ჩვენს ქვე­ყა­ნას ხე­ლი აქვს მო­წე­რი­ლი გა­ე­როს შეზღუ­დუ­ლი შე­საძ­ლებ­ლო­ბის მქო­ნე პირ­თა კონ­ვენ­ცი­ა­ზე და უნ­და აღ­ს­რულ­დეს ის, რა­ზეც ხე­ლი მო­ა­წე­რა სა­ხელ­მ­წი­ფომ. მეს­მის, რომ ეს მარ­ტი­ვი პრო­ცე­სი არ არის, მაგ­რამ ნამ­დ­ვი­ლად უნ­და შეს­რულ­დეს“.

♦ ♦ ♦

ასე­თია, ზო­გა­დად და­უ­ნის სინ­დ­რო­მის მქო­ნე ბავ­შ­ვე­ბი­სა და ზრდას­რუ­ლე­ბის ყო­ფა სა­ქარ­თ­ვე­ლო­ში, თა­ვი­სი პა­ტარ-პა­ტა­რა მიღ­წე­ვე­ბით, წინ გა­დად­გ­მუ­ლი ნა­ბი­ჯე­ბით და ჯერ კი­დევ ბევ­რი პრობ­ლე­მი­თა და გა­მოწ­ვე­ვით. ქალ­ბა­ტონ­მა რუ­სუ­დან­მა, ჩვენ­თან სა­უბ­რი­სას, არა­ერ­თხელ გა­მოთ­ქ­ვა იმე­დი, რომ მო­მა­ვალ­ში, სა­ხელ­მ­წი­ფოს ჩარ­თუ­ლო­ბით, ეს პრობ­ლე­მე­ბი მოგ­ვარ­დე­ბა. ჩვენც იმედს ვი­ტო­ვებთ, რომ სა­ხელ­მ­წი­ფო ყვე­ლა­ფერს გა­ა­კე­თებს შეზღუ­დუ­ლი შე­საძ­ლებ­ლო­ბის მქო­ნე პი­რე­ბის­თ­ვის, თუნ­დაც ჯან­დაც­ვის ხელ­მი­საწ­ვ­დო­მო­ბის მი­მარ­თუ­ლე­ბით, რო­გორც ამას  გა­ე­როს შეზღუ­დუ­ლი შე­საძ­ლებ­ლო­ბის მქო­ნე პირ­თა კონ­ვენ­ცია ითხოვს, რო­მელ­ზეც ჩვენს ქვე­ყა­ნას ხე­ლი აქვს მო­წე­რი­ლი.

ლა­ლი თვა­ლა­ბე­იშ­ვი­ლი

ერთიანი ეროვნული გამოცდები

ბლოგი

კულტურა

მსგავსი სიახლეები